प्रकाशक र अस्वीकरण
प्रकाशक
पूर्वजन्मको सम्बन्ध: जन्मभन्दा पहिले रहेको नाता
विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
c/o Paramshanti Bhawan, Chenpur Near Chenpur Bus Stand, New Ranip Road Ahmedabad, Gujarat – 382470, India
सर्वाधिकार © २०२६ विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय सर्वाधिकार सुरक्षित। अनुमतिबिना यसको कुनै पनि भाग छाप्न वा नक्कल गर्न पाइने छैन।
अस्वीकरण / सामग्रीको स्रोत
यो पुस्तक बापूजी दशरथभाई पटेलका आध्यात्मिक प्रवचनहरूबाट प्रेरित भएर विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालयको परमशान्ति टोलीले आफैं जम्मा गरेको, सम्पादन गरेको र प्रकाशन गरेको हो। कुन कुरा राख्ने, कसरी बुझाउने, कुन शब्द छान्ने र कसरी प्रस्तुत गर्ने — यी सबै कुरा पूरै परमशान्ति टोलीको काम र जिम्मेवारी हो। बापूजीले यो पुस्तक आफैं लेख्नुभएको, जाँच्नुभएको वा स्वीकृत गर्नुभएको छैन, र यसभित्रका कुराहरूको सम्पादकीय, कानुनी वा प्रकाशकीय जिम्मेवारी उहाँको छैन।
AI को प्रयोग: यस पुस्तकको आध्यात्मिक सार AI ले बनाएको होइन। AI उपकरणहरू व्याकरण मिलाउन, कुरा स्पष्ट पार्न र ढाँचा मिलाउन मात्र प्रयोग गरिएका हुन्। सम्पादनको पूरा जिम्मेवारी परमशान्ति टोलीको हो।
कानुनी अस्वीकरण: यी कुराहरू केवल आध्यात्मिक र जानकारीका लागि, असल नियतले बाँडिएका हुन्। यी चिकित्सकीय, कानुनी, आर्थिक वा मनोवैज्ञानिक सल्लाह होइनन्। यसलाई कसरी बुझ्ने र यसअनुसार के गर्ने भन्ने कुराको पूरा जिम्मेवारी पाठक आफैंको हुनेछ। यस पुस्तकको प्रयोगबाट हुने कुनै पनि परिणामका लागि बापूजी, परमशान्ति टोली वा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय कोही पनि जिम्मेवार हुने छैनन्।
सबै आस्थाप्रति सम्मान: यो पुस्तक केवल आध्यात्मिक उन्नतिका लागि हो। यो कुनै पनि धर्म, आस्था, जात, समुदाय, देश, सरकार, लिङ्ग, वंश, परम्परा, संस्था वा व्यक्ति — जीवित वा बितिसकेका — का विरुद्ध लेखिएको होइन, न त तिनको आलोचना गर्ने वा तिनलाई चोट पुर्याउने उद्देश्य नै राख्छ। सबै मार्ग र सबै आस्थाहरूको गहिरो सम्मान गरिन्छ।
कुनै सम्बन्ध छैन: यो पुस्तक विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय (परमशान्ति) ले आफैं प्रकाशित गरेको हो। यो अरू कुनै पनि संस्था वा निकायसँग जोडिएको छैन, तिनको समर्थन पाएको छैन, न त तिनको प्रतिनिधित्व नै गर्छ।
बापूजीको परिचय
बापूजी (पूरा नाम: बापूजी दशरथभाई पटेल, जसलाई युवा पुस्ताले मायाले "दादाजी" पनि भन्छन्) को जन्म सन् १९५६ मा गुजरातको मेहसाणा जिल्लाको अखज नामक सानो गाउँमा भएको थियो। तर उहाँको बाल्यकाल मेहसाणा जिल्लाकै अम्बासन नामक अर्को गाउँमा बित्यो।
जीवनको सुरुको कालमा उहाँ धेरै सफल वकिल हुनुहुन्थ्यो। पछि उहाँले आफ्नो जीवन परम आध्यात्मिक सत्यलाई आफैं अनुभव गर्न र मानिसहरूको भलाइका लागि यो दिव्य ज्ञान अगाडि ल्याउनमा लगाउनुभयो। आज यो परम ज्ञान सच्चा साधकहरूका लागि आफ्नो अन्तिम गन्तव्यसम्म पुग्ने बाटो देखाउने बत्ती बनेको छ।
धेरै गरिब परिवारमा हुर्केर र कठिन परिस्थितिहरू झेल्दाझेल्दै पनि बापूजीमा यो दुःख र पीडाले भरिएको संसारलाई अझ राम्रो ठाउँ बनाउने गहिरो चाहना थियो। छ वर्षको सानै उमेरमा उहाँले बारम्बार ईश्वरलाई सोध्नुभयो — मानिसहरूको दुःख देखेर पनि ईश्वर किन चुप बस्नुहुन्छ? मानव दुःखको अन्त्य गर्ने यही बलियो चाहनाले नै उहाँलाई जीवनको पछिल्लो चरणमा आध्यात्मिकताको सबैभन्दा माथिल्लो स्तरमा पुर्यायो।
बाल्यकालमै बापूजी आफ्नो सुख–सुविधाको वास्ता नगरी घण्टौंसम्म खेतमा एक्लै बस्नुहुन्थ्यो। गरिबीका कारण उहाँ जुत्ता–चप्पलबिना खाली खुट्टा हिँड्नुहुन्थ्यो र प्रायः काँडाले घोचिनुहुन्थ्यो। धेरैपटक उहाँ खेतमा अबेरसम्म बस्नुहुन्थ्यो र घर फर्कने बाटोमा सूक्ष्म जगतका (आँखाले नदेखिने संसारका) जीवहरूसँग भेट हुन्थ्यो। यी अनुभवहरूले सूक्ष्म जगतका आत्माहरूसँग कुरा गर्ने उहाँको रुचि जगाए।
बापूजी सानै उमेरदेखि साहसी हुनुहुन्थ्यो, र यही साहसले उहाँलाई धेरै अप्ठ्याराहरू पार गर्न मद्दत गर्यो। चार्टर्ड एकाउन्टेन्सी (CA) को पढाइसँगसँगै उहाँले आफ्नो खर्च चलाउन ट्युसन कक्षाहरू पढाउनुभयो। पछि उहाँले कानुनमा स्नातक (LLB) पूरा गर्नुभयो र अहमदाबादका एक प्रसिद्ध वकिल बन्नुभयो।
सन् १९९७ मा उहाँले दुःख र अव्यवस्थाले भरिएको यस मृत्युलोकलाई अमरत्वको शाश्वत दिव्य संसारमा बदल्ने मिसनका साथ अहमदाबादको चेनपुरमा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय नामक आध्यात्मिक संस्था खोल्नुभयो। "माँ" भनेर प्रेमले चिनिने श्रीमती सुषमा टण्डनले यस महान् दिव्य मिसनमा बापूजीसँगै काम गर्नुभयो।
यस मिसनलाई पूरा गर्न बापूजीले आफ्नो सबै साधन र सम्पत्ति यही दिव्य उद्देश्यमा लगाएर नथाकी मेहनत गर्नुभयो। त्यस बेला उहाँ आराम नगरी लगातार १८ घण्टासम्म आध्यात्मिक प्रवचन दिनुहुन्थ्यो। यी प्रवचनहरूमा उहाँले दिव्य ज्ञानका सबैभन्दा माथिल्ला तहहरू बुझाउनुभयो — जुन उहाँले अतिचेतन अवस्थामा (साधारण चेतनाभन्दा माथिको अवस्थामा) गहिरो ध्यान र दिव्य दृष्टिबाट आफैं देख्नुभएको र अनुभव गर्नुभएको थियो।
बापूजीका शिक्षाहरूमा धेरै विषय समेटिएका छन् — विभिन्न तहका दिव्य सिर्जनहारहरूका प्रकारहरू; हाम्रो सौरमण्डल, आकाशगंगा र युनिभर्स कसरी बने; र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण — मल्टिभर्स र त्यसभन्दा परका सत्यहरूको अलौकिक ज्ञान। उहाँको ज्ञान धेरै गहिरो छ र यो "बेहदका आत्माहरू" भनिने उच्च स्तरका साधकहरूका लागि हो।
हाल बापूजी लामो समयसम्म गहिरो ध्यान र समाधिमा लीन रहनुहुन्छ। उहाँ अतिचेतन अवस्थामा आफ्नो अलौकिक मिसनमा लगातार लीन रहनुभएकाले कसैसँग भेट्नुहुन्न।
प्रस्तावना
"ज्ञान दान महा दान"
(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो)
सबैसँग जति सकिन्छ त्यति बाँड्नुहोस्।
— बापूजी दशरथभाई पटेल
श्रीमान् र श्रीमतीबीचको मिलनलाई लामो समयदेखि मानव जीवनको सबैभन्दा पवित्र सम्बन्धहरूमध्ये एक मानिँदै आएको छ। तर के यो मिलन एउटा सामाजिक व्यवस्था मात्र हो, कि यसले यसभन्दा धेरै गहिरो आध्यात्मिक अर्थ बोकेको छ — जसको जरा अघिल्ला जन्महरूमा, अनि सृष्टिको उत्पत्तिमै पनि छ?
यस पुस्तकमा बापूजी दशरथभाई पटेलले पुरुष (परम दिव्य पुरुष आत्मा) र प्रकृति (परम दिव्य स्त्री आत्मा) बीचको सम्बन्धपछाडिको गहिरो आध्यात्मिक विज्ञान प्रकट गर्नुहुन्छ। आफ्नै दिव्य दृष्टि र गहिरो ध्यानको आधारमा बापूजी बुझाउनुहुन्छ — पुरुष आत्मा र स्त्री आत्माका मूल जोडीहरू कसरी सिर्जना भए, अनगिन्ती जन्महरूमा तिनीहरू कसरी अलग हुँदै गए, र आजका सम्बन्धहरूमा किन यति धेरै बेमेल छ।
माथिल्ला लोकमा पुरुष र प्रकृतिबीच रहने परम प्रेमबारे बापूजीले प्रकट गर्नुभएका कुराहरू पनि यस पुस्तकमा छन् — यस्तो प्रेम, जुन शाश्वत छ, निःस्वार्थ छ, र यस भौतिक संसारमा अनुभव गरिने कुनै पनि कुराभन्दा पर छ।
यो ज्ञानले स्पष्टता, शान्ति र मानव सम्बन्धहरूको दिव्य उत्पत्तिबारे अझ गहिरो बुझाइ ल्याओस् — यही हाम्रो मनैदेखिको आशा हो।
अध्याय
१
पुरुष र स्त्री आत्माहरूको उत्पत्ति
पुरुष गुण बोकेको हरेक आत्माको फरक–फरक रूप र जन्महरूमा सधैं एउटा मूल स्त्री जोडी रहँदै आएको छ भन्ने कुरा बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ।
सबैभन्दा माथिल्ला सूक्ष्म जगतहरूबाट एकपछि अर्को चरण हुँदै तल झर्ने परम आत्माहरूको यात्रा बुझ्नुपर्छ — अनन्त युनिभर्सहरू (बेहदका ब्रह्माण्डहरू) मा विचार, ऊर्जा र सृष्टि कसरी काम गर्छन् भनेर खोज्दै। यो यात्रा १४ कला (दिव्य स्तर) को सूक्ष्म वतन (सूक्ष्म जगत) बाट सुरु हुन्छ, र यसले आत्माको विकास, आत्माको ह्रास र परम दिव्य परिवर्तनको लुकेको सत्य प्रकट गर्छ। यसैबाट प्रकृति र पुरुष कसरी अलग भए भन्ने कुरा पनि बुझिन्छ।
श्रीमान् र श्रीमतीबीच पूर्वजन्मको सम्बन्ध हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रश्नले हरेक मानिसलाई छुन्छ। श्रीमान्–श्रीमतीबीचको नाता अहिलेको जीवनको कुरा मात्र होइन। यो धेरै अघिल्ला जन्महरूदेखि सर्दै आएको सम्बन्ध हो। प्रकृति पुरुषबाट कुन चरणमा अलग भयो भन्ने कुरा हामीले बुझ्नुपर्छ।
पुरुष र प्रकृतिको उदय
- सुरुका चरणहरूमा सबै आत्माहरू निराकार र लिङ्गरहित थिए — केवल शुद्ध चेतना।
- स्थूल (भौतिक) जगतमा मात्र पुरुष (आत्मा) र प्रकृति (शरीर) भन्ने कुरा सुरु भयो।
- संकल्पहरू बढ्दै जाँदा वायुमण्डल (सूक्ष्म वातावरण) ले आत्माहरूलाई घेर्यो र तिनभित्र पस्यो, र अन्तमा यसैबाट पुरुष–स्त्री शरीरको बनावट बन्यो।
९ कला — अलग हुने क्रमको सुरुवात
- ९ कलामा आत्माको पवित्रता अझ घट्दा परम प्रकाश ४९ प्रतिशतमा झर्यो, र परम तत्त्व ५१ प्रतिशत भएर हावी भयो — परम पिताभित्र पनि।
- प्रकृति (स्त्री पक्ष) पुरुष (आत्मा) बाट अलग भयो।
- यही विभाजनबाट द्वन्द्व, द्वैत र मूल एकताबाट अलगावको सुरुवात भयो।
सृष्टिको एकदमै सुरुमा ब्रह्माले सात सप्तऋषिको रूपमा पहिलो परम दिव्य पुरुष आत्माहरू सिर्जना गर्नुभयो, जसलाई परम पुरुष भनिन्छ। यी सप्तऋषिहरूले अझ धेरै परम पुरुष वा स्वर्गदूत आत्माहरू सिर्जना गर्नुभयो। यिनै स्वर्गदूत आत्माहरूबाट अरू अनगिन्ती सृष्टि सुरु भयो।
समय बित्दै जाँदा आत्माहरूको यो वंशको आत्मिक शक्ति बिस्तारै घट्दै गयो। तिनीहरू देवताहरूको स्तरबाट तल झरे र अन्तमा मानिस बने। पुरुष गुण बोकेको हरेक आत्माको फरक–फरक रूप र जन्महरूमा सधैं एउटा मूल स्त्री जोडी रहँदै आएको छ भन्ने कुरा बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ।
उदाहरणका लागि, भगवान् शिवकी मूल प्रकृति — उहाँकी परम दिव्य स्त्री सँगिनी — देवी शक्ति हुनुहुन्छ। त्यसरी नै, हरेक परम पुरुष आत्माको एउटा मुख्य जुम्ल्याहा आत्मा हुन्छ, जसलाई उसकी शक्ति भनिन्छ।
धेरै शक्तिहरूको सिर्जना
यी परम दिव्य पुरुष आत्माहरू सूक्ष्म जगतमा रहँदा, तिनीहरूले पृथ्वीमा खास–खास काम गर्न आफूबाटै धेरै शक्तिहरू सिर्जना गरे। हरेक शक्तिलाई फरक मिसन दिइयो। यसरी एउटै स्वर्गदूत पुरुष आत्माले यस पृथ्वीमा फरक–फरक उद्देश्य पूरा गर्न धेरै दिव्य स्त्री आत्माहरू सिर्जना गर्यो।
प्राचीन समयमा एउटै पुरुष आत्मा धेरै स्त्री आत्माहरूसँग जोडिएको हुनुको मूल कारण यही हो। राजाहरूका धेरै रानीहरू र ऋषिहरूका धेरै पत्नीहरू किन हुन्थे भन्ने कुराको आध्यात्मिक व्याख्या पनि यही हो। हाम्रो ब्रह्माण्ड (सौरमण्डल) को उत्पत्तिको एकदमै सुरुमा यी स्वर्गदूत आत्माहरूले आफूबाटै धेरै प्रकृतिहरू वा शक्तिहरू सिर्जना गरेका थिए।
अहिलेको कलियुगमा अन्योल र उथलपुथल आएको छ। यसको कारण हो — १ दिव्य पुरुष आत्माले सूक्ष्म जगतमा धेरै दिव्य स्त्री आत्माहरू (प्रकृति) लाई जोडीका रूपमा सिर्जना गरेकाले आएको असन्तुलन। यी दिव्य स्त्री आत्माहरू (प्रकृति) सृष्टिको प्राकृतिक नियमअनुसार आफ्नो मूल सिर्जनहारलाई खोज्छन्। तर दिव्य पुरुष आत्माहरू (परम पुरुष) जन्महरूमा प्रायः धेरै दिव्य स्त्री आत्मा (प्रकृति) सँग जोडिने भएकाले, ती कर्मको प्रभावले अल्झिन्छन्। जोडी नमिल्ने यो अवस्थाले समय बित्दै जाँदा सम्बन्धहरूमा दिव्य व्यवस्था हराउनमा भूमिका खेलेको छ। सृष्टिबारेको यस आध्यात्मिक ज्ञानअनुसार, मूल परम प्रकृतिको आफ्नै मूल परम पुरुषसँग सबैभन्दा गहिरो स्वाभाविक तालमेल हुन्छ भन्ने कुरा ध्यान दिनलायक छ।
अध्याय
२
मूल जोडीको खोज
पुरुष र प्रकृतिबीचको आदर्श सम्बन्ध — जसलाई आज हामी श्रीमान् र श्रीमती भन्छौं — दुःखद अवस्थामा पुगेको छ, किनकि मूल पुरुष आत्माको जीवनमा प्रायः मूल स्त्री आत्मा जोडी हुँदैन।
लाखौं र अर्बौं वर्षपछि यी शक्तिहरू आफ्नो सिर्जनहार दिव्य पुरुष जोडीको सम्पर्कमा आउँछन्। अब कलियुग सुरु भइसकेको छ र सबै आत्माहरूका लागि एकदमै थोरै समय बाँकी छ, त्यसैले दिव्य स्त्री आत्माहरू थाहै नपाई आफ्नो सिर्जनहार — आफ्नो अर्को आधा भाग — खोजिरहेका छन्।
एउटै पुरुष आत्मासँग धेरै स्त्री आत्माहरू जोडिएका छन्, र आजको समयमा तिनीहरू फरक–फरक तरिकाले एकअर्कासँग सम्बन्धमा आउँछन्। जन्म–मृत्युको चक्रमा प्रवेश गर्दा यी शक्तिहरूले अरू धेरै आत्माहरूसँग थुप्रै नाता बनाए। समय बित्दै जाँदा, पहिलेका युगहरूमा स्त्रीहरूको संख्या पुरुषहरूको भन्दा धेरै बढी भयो।
आजका सम्बन्धहरूमा अव्यवस्था
यो भौतिक संसारमा धेरै जन्म लिँदा, मूल पुरुष आत्मा र उसका धेरै स्त्री जोडीहरू फरक–फरक जन्महरूमा नजिकको सम्बन्धमा आउँछन् नै। एउटा जन्ममा पुरुष आत्माले आफूले सिर्जना गरेका स्त्री आत्माहरूमध्ये एउटासँग सम्बन्ध बनाउन सक्छ। अर्को जन्ममा ऊ अर्कोसँग जोडिन्छ। यस्ता सम्बन्धहरू विचारको तहमै पनि बन्न सक्छन् — जब दुई आत्माका संकल्पहरू (विचार) आपसमा छुन्छन्, र प्रेमको नाता बन्छ।
आज पुरुष र स्त्रीबीचका नजिकका व्यक्तिगत सम्बन्धहरूमा यति धेरै अन्योल र अव्यवस्था हुनुको मुख्य कारण यही हो। मूल दिव्य पुरुष आत्माले मूल प्रकृति पनि भनिने आफ्नो मुख्य स्त्री जोडीबाहेक धेरै स्त्री स्वर्गदूत आत्माहरू सिर्जना गरेको थियो।
पुरुष र प्रकृतिबीचको आदर्श सम्बन्ध — जसलाई आज हामी श्रीमान् र श्रीमती भन्छौं — दुःखद अवस्थामा पुगेको छ, किनकि मूल पुरुष आत्माको जीवनमा प्रायः मूल स्त्री आत्मा जोडी हुँदैन। पुरुष आत्मा आफ्नो दोस्रो, तेस्रो वा त्यसपछि सिर्जना गरिएको स्त्री आत्मासँग बस्नुपर्ने हुन्छ, जुन अर्बौं वर्षअघि सिर्जना गरिएको थियो। त्यसैले अहिलेको जीवनमा धेरै बेमेल र दुःख छ।
सुरुमै सिर्जना गरिएको पहिलो दिव्य स्त्री आत्माले मात्र स्वर्गदूत पुरुष आत्मालाई साँचो आनन्द र खुसी दिन सक्छ। अरू सबै सम्बन्धहरू फरक–फरक जन्महरूमा गाँसिएका सम्बन्ध र नाताहरूबाट बन्छन्।
अध्याय
३
राजा, ऋषि र देवताहरूका धेरै पत्नीहरू
प्राचीन समयका ती राजऋषिहरूको आत्मामा कठोर तपस्या र साधनाबाट कमाएको अपार आध्यात्मिक शक्ति थियो।
राजाहरू र उनीहरूका रानीहरू
प्राचीन समयमा राजाहरूका धेरै पत्नीहरू हुन्थे भन्ने कुरा सबैले मानेको तथ्य थियो। राजा दशरथका तीन रानी थिए। बापूजीका अनुसार राजा जनकका दस हजार रानी थिए, तैपनि उहाँ राजऋषिका रूपमा — ऋषिको जीवन बाँच्ने राजाका रूपमा — पनि प्रसिद्ध हुनुहुन्थ्यो।
राजकाजका जिम्मेवारीहरू हुँदाहुँदै पनि राजा जनकले यति उच्च आध्यात्मिक अवस्था कायम राख्न सक्नुको कारण उहाँको आत्माको अपार शक्ति थियो — पवित्रताको शक्ति र ध्यानबाट पाएका शक्तिहरू। उहाँको आत्मा भावातीत अवस्थामा — साधारण मानवीय भावनाभन्दा परको अवस्थामा — रहन्थ्यो। त्यसैले राजा जनक एकै समयमा राजा र ऋषि दुवै भएकाले प्रसिद्ध हुनुहुन्थ्यो।
ऋषिहरू र उनीहरूका पत्नीहरू
प्राचीन कालका धेरै ऋषिहरूका पनि धेरै पत्नीहरू थिए। उदाहरणका लागि, महान् ऋषि कश्यप हुनुहुन्थ्यो, जसका दिति र अदिति नामका दुई पत्नी र अरू तेह्र पत्नी थिए। अचम्मको कुरा के छ भने, दिति र अदितिले एकअर्काभन्दा पूरै फरक स्वभावका छोराहरू जन्माउनुभयो — दितिका छोराहरू असुर श्रेणीका थिए भने अदितिका छोराहरू देवता श्रेणीका थिए — र दुवैथरीका पिता एउटै ऋषि हुनुहुन्थ्यो।
प्राचीन समयका ती राजऋषिहरूको आत्मामा कठोर तपस्या र साधनाबाट कमाएको अपार आध्यात्मिक शक्ति थियो। आत्मा धेरै विकसित अवस्थामा थियो — सतो गुण (ज्ञान र शुद्धताको गुण) ले भरिएको, तमो गुण (अज्ञान र इच्छाको गुण) ले होइन। त्यस बेला देहभावको अवस्थामा रहने त कुरै थिएन।
चन्द्रमाका देवता र दक्षको श्राप
चन्द्रमाका देवता चन्द्र देवका सत्ताईस पत्नी थिए — सबै दक्ष प्रजापतिका छोरीहरू। तर चन्द्र देवले तीमध्ये एउटीलाई मात्र साँचो प्रेम गर्नुहुन्थ्यो — रोहिणीलाई। रोहिणीप्रति उहाँको धेरै बढी लगावले गर्दा अरू पत्नीहरूले आफूलाई बेवास्ता गरिएको महसुस गरे।
आफ्ना सबै सत्ताईस छोरीहरूसँग उचित र बराबर व्यवहार गर्न दक्षले चन्द्र देवलाई बारम्बार चेतावनी दिनुभए पनि चन्द्रमाका देवता बदलिनुभएन। अन्तमा दक्षले चन्द्र देवलाई बिस्तारै ओइलाउँदै गएर आफ्नो तेज गुमाउने श्राप दिनुभयो। यो श्रापले उहाँका पत्नीहरूलाई पनि असर गर्यो, र आफ्ना श्रीमान्को गलत आचरणले गर्दा तिनीहरूलाई पनि कर्म बन्धनमा पार्यो।
यस प्रसंगबाट यो बुझ्न सकिन्छ: सम्बन्ध मूल प्रकृतिसँग — पहिलो स्त्री जोडीसँग — छ भने त्यो मेल भएको हुनेछ। पछि सिर्जना गरिएका स्त्री आत्माहरूसँगको विवाहले दुवैलाई पीडा र दुःख मात्र दिनेछ।
श्री कृष्ण र उहाँका १६,१०८ रानीहरू
विष्णु पुराणमा लेखिएअनुसार भगवान् कृष्णका १६,१०८ पत्नी थिए। आफ्नो दिव्य दृष्टिबाट बापूजीले यो गहिरो बुझाइ बाँड्नुभएको छ — आफ्ना रानीहरूमध्ये हरेकसँग एकै समयमा रहन श्री कृष्णले एकसाथ १६,१०८ रूप प्रकट गर्नुभएको थियो।
बापूजी नारदजीको प्रसंग सुनाउनुहुन्छ — नारदजी श्री कृष्णलाई भेट्न जानुभयो, र उहाँले हरेक दरबारमा कृष्ण ठ्याक्कै एउटै बेला हरेक पत्नीसँग हुनुहुन्छ भन्ने देख्नुभयो। यो पक्का गर्न नारदजीले आफ्नो सूक्ष्म शरीरमा यात्रा गर्नुभयो, एकै क्षणमा एउटा दरबारबाट अर्को दरबार पुग्नुभयो, र श्री कृष्णले साँच्चै १६,१०८ सूक्ष्म रूप प्रकट गर्नुभएको रहेछ भनी पुष्टि गर्नुभयो।
यही दिव्य व्यवस्थाबाट कृष्णको वंश बन्यो — १६,१०८ रानीहरूमध्ये हरेकले उहाँलाई दस छोरा र एक छोरी दिइन्।
श्री कृष्णले आफ्नो जीवनको १२०औं वर्षमा आफ्नो नाशवान् शरीर छोड्नुभयो। श्री राम जस्तै श्री कृष्ण पनि सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) का अवतार हुनुहुन्थ्यो भन्ने कुरा जान्नु धेरै महत्त्वपूर्ण छ। श्री कृष्णको मिसन पूरा पृथ्वीलाई नकारात्मकताको भूमिबाट स्वर्गमा बदल्नु थियो, र यही उद्देश्यले उहाँले गुजरातको द्वारकामा प्रसिद्ध सुनको महल बनाउनुभयो। तर सोचिएको यो सकारात्मक परिवर्तन पूरा रूपमा लागू हुन सकेन — यो इतिहासको एउटा दुःखद तथ्य हो।
पाठकका लागि आदरसहितको टिप्पणी: प्राचीन समयका यी प्रसंगहरूले बापूजीका शिक्षाहरूमा प्रकट भएअनुसार आत्माका जोडीहरूबारेको सृष्टिसम्बन्धी आध्यात्मिक ज्ञान बताउँछन्। यी आध्यात्मिक चिन्तनका लागि राखिएका हुन्, र आजको विवाह वा व्यक्तिगत आचरणबारे टिप्पणी वा निर्देशन होइनन्। हरेक युगमा हरेक सच्चा सम्बन्ध पवित्र हुन्छ, र बापूजीको मार्गदर्शन हरेक आत्माका लागि हो — आफ्नो मूल जोडीसँग होस् वा नहोस् — योग र परमात्मासँगको जोडाइबाट मुक्तितर्फ अगाडि बढ्न।
अध्याय
४
पुरुष र प्रकृतिको परम प्रेम
परम पुरुषले आफ्नी प्रकृतिलाई आफूभन्दा बढी प्रेम गर्नुहुन्छ।
माथिल्ला लोकमा आत्माहरू एकअर्कालाई भेट्दा तिनीहरूको प्रेम पूरै आध्यात्मिक हुन्छ — यो आत्मिक प्यार (आत्माको प्रेम), रुहानी प्यार (आध्यात्मिक प्रेम) हो। यो प्रेम यति परम स्तरको हुन्छ कि यसको एउटा अंश पनि मानिसको भाषामा वर्णन गर्न सकिँदैन।
माथिल्ला लोकमा आत्माहरू भेट्दा तिनीहरू आकारी (सूक्ष्म) रूपमा, साकारी (स्थूल) रूपमा, वा सबैभन्दा माथिल्लो निराकारी रूपमा भेट्न सक्छन्। निराकारी अवस्था सबैभन्दा उच्च हो। यो सबैभन्दा माथिल्लो निराकारी अवस्थामा रहने आत्माहरूमा असाधारण शक्तिहरू विकास हुन्छन् — तिनीहरूको दिव्य दृष्टि फराकिलो हुन्छ, तिनीहरूले धेरै टाढाबाट सन्देशहरू थाहा पाउन सक्छन्, र एकै समयमा धेरै आत्माहरूको मन पढ्न सक्ने क्षमता तिनीहरूमा विकास हुन्छ।
प्रेमबाट परम प्रकाशको आदान–प्रदान
यी माथिल्ला लोकमा आत्माहरू प्रेमका साथ भेट्दा तिनीहरूको आध्यात्मिक शक्ति एकअर्कामा सर्छ। भेट्ने दुई आत्माबीच जति धेरै प्रेम हुन्छ, तिनीहरूबीच त्यति नै धेरै परम प्रकाशको आदान–प्रदान हुन्छ। यो आदान–प्रदान पृथ्वीमा हुने कुराभन्दा मूलमै फरक छ, जहाँ अभिवादन वा छुवाइले राम्रो भावना त ल्याउन सक्छ, तर त्यसमा कुनै साँचो आध्यात्मिक शक्ति हुँदैन।
माथिल्ला लोकमा प्रेम भनेको दिनु हो। अनि के दिइन्छ? परम प्रकाश। त्यहाँका आत्माहरूसँग यति अपार परम प्रकाश हुन्छ कि अरूलाई बाँड्दा पनि तिनीहरूको आफ्नो शक्ति घट्दैन। ती लोकहरूमा आध्यात्मिक शक्ति यति प्रशस्त छ।
पुरुष र प्रकृतिको शाश्वत नाता
माथिल्ला लोकमा पुरुष (परम दिव्य पुरुष आत्मा) र उहाँकी प्रकृति (परम दिव्य स्त्री आत्मा) बीच शाश्वत, कहिल्यै नमर्ने प्रेम हुन्छ। प्रकृति पुरुषको हृदयभित्र बस्नुहुन्छ र त्यहाँबाट जान चाहनुहुन्न। उहाँ भित्रै रहनुहुन्छ, र यसरी नजिक रहँदा उहाँहरूको प्रेम लगातार र अटुट रहन्छ।
परम पुरुषले आफ्नी प्रकृतिलाई आफूभन्दा बढी प्रेम गर्नुहुन्छ। उहाँ हरेक कुरामा प्रकृतिलाई आफूभन्दा अगाडि राख्नुहुन्छ। उहाँ प्रकृतिको गहिरो सम्मान गर्नुहुन्छ। उहाँहरूको प्रेम अमर छ — अमर प्यार, शाश्वत प्रेम, परम प्यार, परम प्रेम।
पुरुषले परम प्रेमबाट आफ्नी प्रकृतिलाई सिर्जना गर्नुभयो। उहाँ पुरुषको प्रेमकै अभिव्यक्ति हुनुहुन्छ। अनि पुरुष यही प्रकृतिलाई आफूभन्दा पनि बढी प्रेम गर्नुहुन्छ।
माथिल्ला लोकमा एउटै पुरुष र एउटै प्रकृति हुनुहुन्छ — शाश्वत, सधैं सँगै। त्यहाँ न मृत्यु छ, न अलगाव। उहाँहरूको जीवन अविनाशी छ। करोडौं कलाको शक्ति भएका आत्माहरूबीचको परम प्रेमको गहिराइ कल्पना गर्नुहोस् — परम प्रकाश, परम शान्ति, परम आनन्द बोक्ने प्रेम।
निराकारी रूप
पुरुषले आफ्नो निराकारी रूप लिनुहुँदा उहाँ शुद्ध प्रकाश बन्नुहुन्छ। उहाँकी प्रकृति माइटको सुरक्षा घेरा बनेर उहाँलाई घेर्नुहुन्छ — प्रकृति आफैं माइट बन्नुहुन्छ, त्यो शक्ति जसले प्रकाशलाई घेरेर जोगाउँछ। पुरुषले गर्नुहुने सबै सृष्टि यही माइटमार्फत हुन्छ। बाहिरी लोकहरूबाट सबै जानकारी जम्मा गरेर प्रकाशसम्म पुर्याउने प्रकृति नै हुनुहुन्छ।
तर ती परम लोकहरूमा, हामीले पृथ्वीमा काम भनेर बुझेजस्तो कुनै साँचो काम गर्नुपर्दैन। त्यहाँ परम प्रेम, परम प्रकाश र परम शान्तिको अनुभव मात्र हुन्छ — सधैंभरि, कहिल्यै अन्त्य नहुने गरी।
अध्याय
५
सात जन्मको आशीर्वाद
हिन्दू धर्ममा परम्परागत विवाह समारोहमा सात पवित्र गाँठो बाँध्ने सांस्कृतिक चलनलाई ठूलो महत्त्व दिइन्छ। विवाहका विधि गराउने ब्राह्मण पुरोहितहरूले दम्पतीलाई आउने सात जन्मसम्म श्रीमान् र श्रीमतीका रूपमा सुखी र सँगै रहन सधैं आशीर्वाद दिन्छन्।
पुराना दिनमा, नवदम्पतीले आशीर्वाद लिन ठूलाबडाको खुट्टा छुँदा, ठूलाबडाले नवदम्पतीलाई यो जीवनमा मात्र होइन, आउने सात जन्ममा पनि सँगै रहने आशीर्वाद दिनु सामान्य चलन थियो।
तर आजको समयमा यो अब सम्भव छैन। पुरुष र स्त्री मानव आत्माहरूले कर्मको ठूलो भार बोकेका छन् — एकअर्कासँग मात्र होइन, अरू धेरै आत्माहरूसँग पनि। अघिल्ला जन्महरूबाट आएका यी भारी कर्मका फल अहिलेको जीवनमा प्रवेश गर्छन्, र तिनलाई चुक्ता गर्नुपर्छ।
अध्याय
६
योगबाट मुक्तिको बाटो
अगाडि बढ्ने सबैभन्दा राम्रो बाटो आत्म स्वरूप (आत्म चेतनामा रहने) बनेर आफ्ना कर्म बन्धनहरू सिध्याउनु हो — परमात्मालाई सम्झेर, सर्वशक्तिमानसँग जोडिएर, र परम पावर हाउसबाट सोझै शक्ति लिएर।
हामी यो पावर हाउससँग जोडिँदा हाम्रो आत्मा आध्यात्मिक शक्तिले चार्ज हुन्छ। कारण शरीर, सूक्ष्म शरीर र स्थूल शरीर — हाम्रा यी सबै शरीर सर्वशक्तिमानबाट बग्ने शक्तिले चार्ज हुन्छन्। यो जोडाइबाट हाम्रा सबै विकर्म (पाप) नष्ट हुन्छन्। आत्मा स्वभावमै हलुका बन्छ — जम्मा भएका पापहरूको भार योगबाट फाल्दै।
अझ अगाडि, आत्मा कर्मातीत बन्ने प्रक्रियामा प्रवेश गर्छ — यो उच्च स्तरको आध्यात्मिकताबाट पाइने अवस्था हो, जसमा आत्माले पृथ्वीमा भौतिक रूपमा रहँदा पनि कुनै थप कर्म बनाउँदैन। यसरी कर्मभन्दा माथि उठेर आत्मा अन्तमा परमधाम भनिने परम सर्वशक्तिमानको लोकमा पुग्नेछ।
बापूजीका अनमोल वचनहरू
"स्वर्गदूत पुरुष आत्माले सुरुमै सिर्जना गरेको पहिलो दिव्य स्त्री आत्मा मात्र उसलाई साँचो आनन्द र खुसी दिन सक्नेछ।"
"सबैभन्दा राम्रो यही हो: आत्म स्वरूप बनेर आफ्ना कर्म र कर्म बन्धनहरू सिध्याउनु — परमात्मालाई सम्झेर, सर्वशक्तिमानसँग जोडिएर, पावर हाउसबाट सोझै शक्ति लिएर।"
"श्री कृष्णले आफ्ना १६,१०८ रानीहरूका लागि एकै समयमा १६,१०८ रूप प्रकट गर्नुभएको थियो — यो दिव्य दृष्टिबाट प्रकट भएको एउटा गहिरो सत्य हो।"
"माथिल्ला लोकमा प्रेम भनेको दिनु हो। अनि के दिइन्छ? परम प्रकाश।"
"पुरुषले परम प्रेमबाट आफ्नी प्रकृतिलाई सिर्जना गर्नुभयो। उहाँ पुरुषको प्रेमकै अभिव्यक्ति हुनुहुन्छ।"
शब्दावली
१. आकारी (Akari)
सूक्ष्म रूप; भौतिक शरीर होइन, प्रकाशले बनेको रूप भएको।
२. अमर प्यार (Amar Pyar)
अमर प्रेम; कहिल्यै नमर्ने प्रेम।
३. असुर (Asura)
राक्षसी आत्मा; तल्लो, नकारात्मक स्वभावको प्राणी।
४. आत्मा (Atma)
चेतन ऊर्जाको एउटा बिन्दु।
५. आत्म स्वरूप (Atmaswaroop)
आत्म चेतनामा रहने अवस्था; आफू आत्मा हुँ भन्ने होसमा रहनु।
६. अविनाशी (Avinashi)
जसलाई कहिल्यै नष्ट गर्न सकिँदैन।
७. भावातीत (Bhavatit)
साधारण मानवीय भावनाभन्दा परको चेतनाको अवस्था।
८. ब्रह्मा (Brahma)
हिन्दू परम्परामा सिर्जना गर्ने देवता; पहिलो दिव्य सिर्जनहार।
९. ब्रह्माण्ड (Bramand)
सौरमण्डल; सिर्जना गरिएको कुनै संसार–व्यवस्थालाई जनाउन पनि यो शब्द प्रयोग हुन्छ।
१०. चन्द्र देव (Chandra Dev)
हिन्दू परम्परामा चन्द्रमाका देवता।
११. दक्ष प्रजापति (Daksh Prajapati)
हिन्दू परम्परामा एक दिव्य कुलपिता र धेरै प्राणीहरूका पिता।
१२. देवता (Devta)
उच्च आध्यात्मिक शक्ति भएको आत्मा।
१३. कलियुग (Kaliyug)
अहिलेको अँध्यारोको युग; समयको चक्रमा पृथ्वीको अन्तिम युग।
१४. कला (Kala)
आत्माको शक्तिको एकाइ; हरेक आत्मासँग निश्चित संख्यामा कला हुन्छ।
१५. कर्मातीत (Karmatit)
आत्मा कर्मभन्दा पर पुग्ने र अब कुनै नयाँ कर्म बन्धन नबनाउने अवस्था।
१६. मूल प्रकृति (Mool Prakurti)
दिव्य पुरुष आत्माको मूल स्त्री जोडी; सबैभन्दा पहिले सिर्जना गरिएको शक्ति।
१७. माइट (Might)
प्रकृतिको शक्ति–पक्ष; जोगाउने र सिर्जना गर्ने स्त्री शक्ति।
१८. नारदजी (Naradji)
दिव्य ऋषि नारद; हिन्दू परम्परामा स्वर्गका सन्देशवाहक।
१९. निराकारी (Nirakari)
कुनै आकार नभएको; आत्माको अस्तित्वको सबैभन्दा माथिल्लो अवस्था।
२०. परम प्रकाश (Param Light)
आत्माको सबैभन्दा माथिल्लो दिव्य उज्यालो।
२१. परम पुरुष (Param Purush)
परम दिव्य पुरुष आत्मा; सबैभन्दा माथिल्लो श्रेणीको स्वर्गदूत।
२२. परम प्यार (Param Pyar)
परम प्रेम; आध्यात्मिक प्रेमको सबैभन्दा माथिल्लो गुण।
२३. परमात्मा (Paramatma)
सर्वशक्तिमान; ईश्वर।
२४. परमधाम (Paramdham)
सर्वशक्तिमानको लोक।
२५. प्रकृति (Prakurti)
परम दिव्य स्त्री आत्मा; पुरुषको स्त्री जोडी।
२६. पुरुष (Purush)
परम दिव्य पुरुष आत्मा; आत्माको मूल पुरुष पक्ष।
२७. राजऋषि (Rajrishi)
ऋषिको जीवन पनि बाँच्ने राजा।
२८. ऋषि (Rishi)
आध्यात्मिक रूपमा विकसित आत्मा।
२९. रुहानी प्यार (Ruhani Pyar)
आध्यात्मिक प्रेम; आत्माको प्रेम।
३०. साकारी (Sakari)
भौतिक रूप; स्थूल भौतिक शरीर भएको।
३१. संकल्प (Sankalp)
विचार वा इरादा; मनको अठोट।
३२. सप्तऋषि (Saptarishis)
ब्रह्माले सिर्जना गर्नुभएका सात मूल परम ऋषि।
३३. सतो गुण (Sato Gun)
आत्मामा रहेको ज्ञान, शुद्धता र प्रकाशको गुण।
३४. शक्ति (Shakti)
दिव्य स्त्री शक्ति; पुरुषले सिर्जना गरेको स्त्री पक्ष।
३५. तमो गुण (Tamo Gun)
आत्मामा रहेको अज्ञान, अँध्यारो र इच्छाको गुण।
३६. विकर्म (Vikarm)
पाप वा नकारात्मक कर्म; गलत कामहरूको जम्मा भएको भार।
३७. योग (Yog)
आत्मालाई परमात्मासँग जोड्ने अभ्यास; आध्यात्मिक जोडाइ।
आगामी चलचित्र
PARAMSHANTI: ANTIM PARAM SATYA
परमशान्ति — अन्तिम परम सत्य
बापूजी दशरथभाई पटेलबारेको एक आध्यात्मिक चलचित्र
प्रस्तुतकर्ता: विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
आध्यात्मिक चलचित्र आउँदैछ
2026
Soon… THE WORLD WILL KNOW
बापूजी दशरथभाई पटेलको दिव्य जीवन, यात्रा र परम सत्यको अनुभूतिमा आधारित एउटा आगामी आध्यात्मिक जीवनी चलचित्र। यस चलचित्रले बापूजीको असाधारण बाटो पछ्याउँछ — मानवजातिको दुःखबारे ईश्वरलाई प्रश्न गर्ने एक युवा आत्मादेखि परम शान्तिको सबैभन्दा ठूलो आध्यात्मिक अनुभूतिसम्म — अन्तिम परम सत्य: अन्तिम, सबैभन्दा ठूलो सत्य।
COMING SOON....
हामीसँग जोडिनुहोस्
बापूजी र परमशान्ति परिवारसँग यो यात्रा जारी राख्नुहोस्। दैनिक लाइभ सत्र, निर्देशनसहित गराइने ध्यान र बापूजीका भिडियो शिक्षाहरू — निःशुल्क र सबैका लागि खुला।
इमेल
anant@paramshanti.org
ankur@paramshanti.org
वेबसाइट
www.paramshanti.org
www.paramshantiblogs.org
युट्युब
@BapujiDashrathbhaiPatel
@maakadivyasandesh7661
@spiritualpodcastwithanant
@paramshantimeditation
फेसबुक
facebook.com/discoveryofnewworldcom
facebook.com/bapujidashrathbhaipatel
इन्स्टाग्राम
instagram.com/bapujidashrathbhaipatel
X (ट्विटर)
x.com/bapujiofficial
x.com/sakshipatel85
x.com/anant982511
ठेगाना
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay
c/o Paramshanti Bhawan, Chenpur
Near Chenpur Bus Stand, New Ranip Road
Ahmedabad, Gujarat – 382470, India
