प्रकाशक र अस्वीकरण
प्रकाशक
विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
अहमदाबाद आश्रमको ठेगाना
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay c/o Paramshanti Bhawan Chenpur, Near Chenpur Bus Stand New Ranip Road Ahmedabad, Gujarat – 382470
सर्वाधिकार © २०२६ विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय सर्वाधिकार सुरक्षित। अनुमतिबिना यसको कुनै पनि भाग छाप्न वा नक्कल गर्न पाइने छैन।
"ज्ञान दान महा दान"
(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो)
सबैसँग जति सकिन्छ त्यति बाँड्नुहोस्।
— बापूजी दशरथभाई पटेल
अस्वीकरण / सामग्रीको स्रोत
यो पुस्तक बापूजी दशरथभाई पटेलका आध्यात्मिक प्रवचनहरूबाट प्रेरित भएर विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालयको परमशान्ति टोलीले आफैं जम्मा गरेको, सम्पादन गरेको र प्रकाशन गरेको हो। कुन कुरा राख्ने, कसरी बुझाउने, कुन शब्द छान्ने र कसरी प्रस्तुत गर्ने — यी सबै कुरा पूरै परमशान्ति टोलीको काम र जिम्मेवारी हो। बापूजीले यो पुस्तक आफैं लेख्नुभएको, जाँच्नुभएको वा स्वीकृत गर्नुभएको छैन, र यसभित्रका कुराहरूको सम्पादकीय, कानुनी वा प्रकाशकीय जिम्मेवारी उहाँको छैन।
AI को प्रयोग: यस पुस्तकको आध्यात्मिक सार AI ले बनाएको होइन। AI उपकरणहरू व्याकरण मिलाउन, कुरा स्पष्ट पार्न र ढाँचा मिलाउन मात्र प्रयोग गरिएका हुन्। सम्पादनको पूरा जिम्मेवारी परमशान्ति टोलीको हो।
कानुनी अस्वीकरण: यी कुराहरू केवल आध्यात्मिक र जानकारीका लागि, असल नियतले बाँडिएका हुन्। यी चिकित्सकीय, कानुनी, आर्थिक वा मनोवैज्ञानिक सल्लाह होइनन्। यसलाई कसरी बुझ्ने र यसअनुसार के गर्ने भन्ने कुराको पूरा जिम्मेवारी पाठक आफैंको हुनेछ। यस पुस्तकको प्रयोगबाट हुने कुनै पनि परिणामका लागि बापूजी, परमशान्ति टोली वा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय कोही पनि जिम्मेवार हुने छैनन्।
सबै आस्थाप्रति सम्मान: यो पुस्तक केवल आध्यात्मिक उन्नतिका लागि हो। यो कुनै पनि धर्म, आस्था, जात, समुदाय, देश, सरकार, लिङ्ग, वंश, परम्परा, संस्था वा व्यक्ति — जीवित वा बितिसकेका — का विरुद्ध लेखिएको होइन, न त तिनको आलोचना गर्ने वा तिनलाई चोट पुर्याउने उद्देश्य नै राख्छ। सबै मार्ग र सबै आस्थाहरूको गहिरो सम्मान गरिन्छ।
कुनै सम्बन्ध छैन: यो पुस्तक विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय (परमशान्ति) ले आफैं प्रकाशित गरेको हो। यो अरू कुनै पनि संस्था वा निकायसँग जोडिएको छैन, तिनको समर्थन पाएको छैन, न त तिनको प्रतिनिधित्व नै गर्छ।
बापूजीको परिचय
बापूजी (पूरा नाम: बापूजी दशरथभाई पटेल, जसलाई युवा पुस्ताले मायाले "दादाजी" भन्छन्) को जन्म सन् १९५६ मा गुजरातको मेहसाणा जिल्लाको अखज नामक सानो गाउँमा भएको थियो। उहाँको बाल्यकाल मेहसाणा जिल्लाकै अम्बासन गाउँमा बित्यो।
जीवनको सुरुको कालमा उहाँ धेरै सफल वकिल हुनुहुन्थ्यो। पछि उहाँले आफ्नो जीवन परम आध्यात्मिक सत्यलाई आफैं अनुभव गर्न र मानिसहरूको भलाइका लागि यो दिव्य ज्ञान अगाडि ल्याउनमा लगाउनुभयो। आज यो परम ज्ञान सच्चा साधकहरूका लागि आफ्नो अन्तिम गन्तव्यसम्म पुग्ने बाटो देखाउने बत्ती बनेको छ।
धेरै गरिब परिवारमा हुर्केर र कठिन परिस्थितिहरू झेल्दाझेल्दै पनि बापूजीमा यो दुःख र पीडाले भरिएको संसारलाई अझ राम्रो ठाउँ बनाउने गहिरो चाहना थियो। छ वर्षको सानै उमेरमा उहाँले बारम्बार ईश्वरलाई सोध्नुभयो — मानिसहरूको दुःख देखेर पनि ईश्वर किन चुप बस्नुहुन्छ? मानव दुःखको अन्त्य गर्ने यही बलियो चाहनाले नै उहाँलाई जीवनको पछिल्लो चरणमा आध्यात्मिकताको सबैभन्दा माथिल्लो स्तरमा पुर्यायो।
बाल्यकालमै बापूजी घण्टौंसम्म खेतमा एक्लै बस्नुहुन्थ्यो। गरिबीका कारण उहाँ खाली खुट्टा हिँड्नुहुन्थ्यो र प्रायः काँडाले घोचिनुहुन्थ्यो। साँझ घर फर्कने बाटोमा कहिलेकाहीँ उहाँको सूक्ष्म जगतका जीवहरूसँग भेट हुन्थ्यो — यी अनुभवहरूले सूक्ष्म जगतका आत्माहरूसँग कुरा गर्ने उहाँको जीवनभरको रुचि जगाए।
बापूजी सानै उमेरदेखि साहसी हुनुहुन्थ्यो। चार्टर्ड एकाउन्टेन्सीको पढाइसँगसँगै उहाँले आफ्नो खर्च चलाउन ट्युसन कक्षाहरू पढाउनुभयो। पछि उहाँले कानुनमा स्नातक पूरा गर्नुभयो र अहमदाबादका एक प्रसिद्ध वकिल बन्नुभयो।
सन् १९९७ मा उहाँले यस मृत्युलोकलाई शाश्वत दिव्य लोकमा बदल्ने मिसनका साथ अहमदाबादको चेनपुरमा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय नामक आध्यात्मिक संस्था खोल्नुभयो। "माँ" भनेर प्रेमले चिनिने श्रीमती सुषमा टण्डनले यस महान् दिव्य मिसनमा बापूजीसँगै काम गर्नुभयो।
यस मिसनलाई पूरा गर्न बापूजीले नथाकी मेहनत गर्नुभयो। उहाँ आराम नगरी लगातार १८ घण्टासम्म आध्यात्मिक प्रवचन दिनुहुन्थ्यो। यी प्रवचनहरूमा उहाँले दिव्य ज्ञानका सबैभन्दा माथिल्ला आयामहरू बुझाउनुभयो — जुन उहाँले अतिचेतन अवस्थामा गहिरो ध्यान र दिव्य दृष्टिबाट अनुभव गर्नुभएको थियो। यो ज्ञान साधारण मानव मनको कल्पनाभन्दा पर छ।
बापूजीका शिक्षाहरूमा धेरै विषय समेटिएका छन् — विभिन्न आयामका दिव्य सिर्जनहारहरूका प्रकारहरू; हाम्रो सौरमण्डल, आकाशगंगा र युनिभर्सको सृष्टि; र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण — मल्टिभर्स र त्यसभन्दा परका सत्यहरूको अलौकिक ज्ञान। उहाँको ज्ञान "बेहदका आत्माहरू" भनिने उच्च स्तरका साधकहरूका लागि हो। यी बेहदका आत्माहरूले नै यस मृत्युलोकलाई शाश्वत दिव्य लोकमा बदल्ने मुख्य भूमिका खेल्नेछन्।
हाल बापूजी लामो समयसम्म गहिरो ध्यान र समाधिमा लीन रहनुहुन्छ। उहाँ अतिचेतन अवस्थामा आफ्नो अलौकिक मिसनमा लगातार लीन रहनुभएकाले कसैसँग भेट्नुहुन्न।
प्रस्तावना
"ज्ञान दान महा दान"
(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो)
सबैसँग जति सकिन्छ त्यति बाँड्नुहोस्।
— बापूजी दशरथभाई पटेल
आजको संसारमा क्वान्टम शब्द प्रायः जटिल, प्राविधिक र दैनिक बुझाइभन्दा टाढाको लाग्छ। तर गहिराइमा केलाउँदा यसले एउटा गहिरो कुरा देखाउँछ — वास्तविकता देखिएजस्तो ठोस वा निश्चित छैन।
श्रीमती साक्षी पटेलले बाँड्नुभएका गहिरा व्याख्याहरूमा आधारित यो पुस्तकले क्वान्टम इन्ट्याङ्गलमेन्टको अवधारणालाई सरल र आध्यात्मिकतासँग मेल खाने तरिकाले प्रस्तुत गर्छ। यसले आधुनिक वैज्ञानिक बुझाइलाई युगौंदेखिको आध्यात्मिक ज्ञानसँग जोड्छ।
यो पढ्ने पुस्तक मात्र होइन — यो दृष्टिकोणको परिवर्तन हो।
यसले पाठकलाई यो बुझ्न मद्दत गर्छ: अस्तित्वमा भएका सबै कुरा गहिरो तहमा जोडिएका छन् — स्थानभन्दा पर, समयभन्दा पर र भौतिक सीमाभन्दा पर।
पुस्तकको झलक
यो पुस्तकले यी कुराहरू केलाउँछ:
- क्वान्टम संसार के हो
- स्थूल जगत (भौतिक लोक) र सूक्ष्म जगत (सूक्ष्म लोक) बीचको भिन्नता
- क्वान्टम इन्ट्याङ्गलमेन्टको बुझाइ
- नियाल्नु र चेतनाको भूमिका
- आत्मा र स्रोतबीचको जोडाइ
- विचारको शक्ति (संकल्प)
- ध्यान र उच्च जोडाइ
भाग
एक
अध्याय
१
क्वान्टमको बुझाइ — सूक्ष्म जगत
कुराहरू जति सूक्ष्म हुँदै जान्छन्, उति फरक ढंगले व्यवहार गर्छन्।
क्वान्टम शब्दले सूक्ष्मभन्दा पनि सूक्ष्म — अस्तित्वको सबैभन्दा मसिनो तहलाई जनाउँछ, जहाँ वास्तविकता अब भौतिक रहँदैन। त्यहाँ वास्तविकता ऊर्जामय र सम्भाव्यतामा आधारित बन्छ।
भौतिक संसारका सबै कुरा परमाणुले बनेका छन्। तर परमाणुभन्दा पर अझ गहिरो तह छ — सूक्ष्म आयाम, नदेखिने संसार, जसलाई संस्कृतमा सूक्ष्म जगत भनिन्छ। यो सूक्ष्म लोक हामीले आफ्ना इन्द्रियहरूले थाहा पाउने संसारभन्दा बिलकुलै फरक नियमहरूअनुसार चल्छ। कुराहरू जति सूक्ष्म हुँदै जान्छन्, उति फरक ढंगले व्यवहार गर्छन्।
यस सूक्ष्म जगतमा:
- कणहरू तरंग फलनजस्तै व्यवहार गर्छन्
- समय, स्थान र ऊर्जा फरक ढंगले व्यवहार गर्छन्
- तिनीहरूको ठाउँ निश्चित हुँदैन
- तिनीहरू एकैसाथ धेरै सम्भावनाहरूमा रहन्छन्
यसरी, क्वान्टम संसारले युनिभर्सलाई चलाउने अत्यन्त सूक्ष्म शक्तिहरूलाई जनाउँछ।
"यथा ब्रह्माण्डे तथा पिण्डे"
"अर्थ: जस्तो ब्रह्माण्ड, उस्तै शरीर।"
"यथा ब्रह्माण्डे तथा पिण्डे" — जे ब्रह्माण्डमा छ, त्यो शरीरभित्र पनि छ।
यो विचारलाई ऊर्जाको तहमा बुझाइन्छ। विज्ञानले पनि वास्तविकतालाई ऊर्जाको तहमा अध्ययन गर्छ। भौतिक संसार (स्थूल जगत) का सबै कुरा पदार्थले बनेका छन्, र पदार्थ परमाणुले बनेको हुन्छ। परमाणुहरू इलेक्ट्रोन, न्युट्रोन, प्रोटोन, फोटोन आदि अझ साना भागहरूले बनेका हुन्छन्। क्वान्टम विज्ञानले सम्भव भएसम्मका सबैभन्दा साना एकाइहरू — अत्यन्त सूक्ष्म कणहरू — र तिनीहरूको व्यवहार अध्ययन गर्छ। परमाणुभित्र बीचमा न्युक्लियस हुन्छ, र इलेक्ट्रोनहरू त्यसको वरिपरि घुम्छन्।
श्रीमती साक्षी पटेल यसलाई आध्यात्मिक शिक्षासँग तुलना गर्नुहुन्छ, जहाँ भनिन्छ कि परमाणुभित्रको न्युक्लियसजस्तै पूरै युनिभर्सको पनि एउटा केन्द्रीय सिर्जनहार वा केन्द्र बिन्दु हुन्छ।
क्वान्टम सिद्धान्तको अध्ययन करिब १०० वर्षदेखि हुँदै आएको छ। सन् २०२२ मा एलेन आस्पे, जोन क्लाउजर र एन्टन जाइलिङ्गरलाई क्वान्टम इन्ट्याङ्गलमेन्टमा गरेका नयाँ बाटो खोल्ने प्रयोगहरूका लागि भौतिक विज्ञानको नोबेल पुरस्कार दिइयो। क्वान्टम सिद्धान्तमाथि करिब सन् १९३० देखि अनुसन्धान चलिरहेको छ। वैज्ञानिकहरूले प्रयोगहरूमार्फत क्वान्टम घटनाहरू कसरी काम गर्छन् भनेर बुझ्ने प्रयास गरे।
अल्बर्ट आइन्स्टाइनले धेरै सिद्धान्त र प्रयोगहरू अघि सारे, जसले आधुनिक विज्ञानमा ठूलो योगदान दिए। तर उनका सबै निष्कर्ष अन्तिम सत्य नै हुन् भन्ने जरुरी छैन। क्वान्टम सिद्धान्त यस्तै एउटा अवधारणा थियो, जसमा अन्तिम निष्कर्षमा पुग्न गाह्रो भयो, र पछि अरू वैज्ञानिकहरूले अनुसन्धान जारी राखे। विज्ञानमा उनको प्रभावका कारण सन् १९९९ मा टाइम म्यागजिनले अल्बर्ट आइन्स्टाइनलाई "शताब्दीको व्यक्ति" चुन्यो। आइन्स्टाइनको मृत्युपछि पनि क्वान्टम सिद्धान्तबारेका प्रश्नहरू उठिरहे। क्वान्टमले अस्तित्वका ती अत्यन्त साना तहहरूलाई जनाउँछ, जुन साधारण रूपमा थाहा पाउन सकिँदैन। वैज्ञानिकहरूले परमाणुको तह — इलेक्ट्रोन, प्रोटोन र न्युट्रोन — बुझ्ने प्रयास गरे, र अति सानो स्तरको संसार हाम्रो सहज बुझाइभन्दा पर छ भन्ने थाहा पाए।
आध्यात्मिक ज्ञानअनुसार, बापूजीले बुझाउनुभयो कि उहाँले दिव्य दृष्टिबाट माथिल्ला लोकहरू देख्नुभएको छ। विज्ञानसँग अझै त्यस्ता लोकहरूको सबुत छैन, किनकि विज्ञान प्रमाणमा भर पर्छ। अनन्त सूक्ष्म लोकको प्रमाण पाउन गाह्रो छ, किनकि त्यसका लागि त्यो लोकको स्वभावमै मिसिनुपर्छ। त्यो संसारमा अनन्त सम्भावनाहरू छन्, र जुनसुकै बेला जुनसुकै सम्भाव्यता देखा पर्न सक्छ।
अध्याय
२
भौतिक बनाम सूक्ष्म वास्तविकता
सूक्ष्म जगतमा कुनै पनि कुरा निश्चित हुँदैन।
भौतिक संसार (स्थूल जगत) निश्चिततामा चल्छ। सूक्ष्म जगत अनन्त सम्भावनाहरूमा चल्छ।
भौतिक संसारमा कुराहरू पहिल्यै थाहा पाउन सकिने, नाप्न सकिने र सीमित हुन्छन्। सूक्ष्म जगतमा कुनै पनि कुरा निश्चित हुँदैन। सबै कुरा गतिशील हुन्छ, र अनन्त सम्भावनाहरू एकैसाथ रहन्छन्।
अध्याय
३
तरंग फलन र सम्भावनाहरू
नियाल्ने कामले नै तरंग फलनलाई खुम्च्याउँछ — अनन्त सम्भावनामध्ये एउटालाई अस्तित्वमा ल्याउँछ।
क्वान्टम संसारमा कणहरू तरंग फलनमा रहन्छन् — अर्थात् तिनीहरू एकै समयमा धेरै अवस्थामा रहन्छन्। केही नभएसम्म तिनीहरू निश्चित हुँदैनन्।
नियाल्नु
नियाल्ने कामले नै तरंग फलनलाई खुम्च्याउँछ — अनन्त सम्भावनामध्ये एउटालाई अस्तित्वमा ल्याउँछ।
अध्याय
४
नियाल्नुको शक्ति
चेतनाको हरेक क्षण सिर्जना गर्ने काम हो।
क्वान्टम संसारमा नियाल्नु निष्क्रिय काम होइन। यो सिर्जनात्मक हो। जब कुनै कुरालाई नियालिन्छ, अनन्त सम्भावनाहरू खुम्चिन्छन् र एउटा वास्तविकता बन्छ।
- यसको अर्थ हो, चेतनाले वास्तविकतालाई आकार दिन्छ।
"जैसी दृष्टि, वैसी सृष्टि।"
"अर्थ: जस्तो तपाईँको दृष्टि, उस्तै तपाईँको सृष्टि।"
हामी सजगताबाट लगातार आफ्नो संसार सिर्जना गरिरहेका छौं। चेतनाको हरेक क्षण सिर्जना गर्ने काम हो।
अध्याय
५
क्लासिकल भौतिक विज्ञान बनाम क्वान्टम भौतिक विज्ञान
निश्चितताको सट्टा सम्भाव्यताहरू हुन्छन्।
क्लासिकल भौतिक विज्ञानमा घटनाहरू पहिल्यै थाहा पाउन सकिने गणितका नियमहरूअनुसार चल्छन्।
उदाहरणका लागि, बल फ्याँक्दा त्यसको गति र चाल हिसाब गर्न सकिन्छ। तर क्वान्टम संसारमा घटनाहरू धेरै फरक ढंगले हुन्छन्। निश्चितता हराउँछ। निश्चितताको सट्टा सम्भाव्यताहरू हुन्छन्। उदाहरणका लागि, भौतिक संसारमा सिक्का उफार्दा दुईवटा सम्भावित नतिजा हुन्छन्: चित वा पट। तर क्वान्टम तहमा कणहरू यस्तो ढंगले व्यवहार गर्छन्, जसलाई पहिल्यै निश्चित रूपमा भन्न सकिँदैन। तिनीहरूको अवस्था बदलिइरहन्छ। वैज्ञानिकहरू यस व्यवहारलाई तरंग फलन भन्छन्। आइन्स्टाइनले प्रकाशको अध्ययन गरे र सुरुमा यसलाई तरंग भनेर वर्णन गरे। पछि फोटोइलेक्ट्रिक प्रभावमार्फत उनले पत्ता लगाए कि प्रकाशले तरंगका रूपमा पनि र कणका रूपमा पनि व्यवहार गर्छ।
यसले प्रकाशको स्वभाव (गुण) बताउँछ। त्यस्तै गरी, आत्माको पनि एउटा स्वभाव छ, जसलाई अनन्त, शान्त (परम शान्ति) र आनन्दमय भनेर वर्णन गरिन्छ।
भाग
दुई
अध्याय
६
क्वान्टम इन्ट्याङ्गलमेन्ट
एकपटक अन्तरक्रिया गरेका दुई कण सधैंका लागि जोडिइरहन्छन् — तिनीहरूबीचको दूरी जति भए पनि।
क्वान्टम इन्ट्याङ्गलमेन्टले गहिरो, ठाउँमा नबाँधिएको जोडाइलाई जनाउँछ। एकपटक अन्तरक्रिया गरेका दुई कण सधैंका लागि जोडिइरहन्छन् — तिनीहरूबीचको दूरी जति भए पनि।
एउटा कण बदलियो भने अर्कोले तुरुन्तै प्रतिक्रिया दिन्छ। यो जोडाइ साझा उद्गमका कारण रहन्छ — जसलाई मूल स्रोत, अर्थात् आदि स्रोत, भन्न सकिन्छ।
यो सिद्धान्त — जसलाई आधुनिक भौतिक विज्ञानले गहिराइमा अध्ययन गरेको छ — प्राचीन आध्यात्मिक बुझाइलाई झल्काउँछ। यो नाता भौतिक होइन। यसको जरा उद्गममा छ।
वक्ताले आमा र बच्चाबीचको भावनात्मक जोडाइलाई क्वान्टम इन्ट्याङ्गलमेन्टको उदाहरणका रूपमा बाँड्नुहुन्छ। प्रायः आफ्नो बच्चा दुःखमा हुँदा आमाहरूले त्यो महसुस गर्छन्। जैविक रूपमा आमा र बच्चाको साझा DNA हुन्छ, र त्यसैले तिनीहरूका गुणहरू पनि साझा हुन्छन्। यो उदाहरण दुई जनाबीचको जोडाइ बुझाउन प्रयोग गरिन्छ।
अध्याय
७
इन्ट्याङ्गलमेन्टका सर्तहरू
परमाणुभन्दा साना कणहरूमा मात्र होइन, आत्माहरूमा, चेतनामा, र सृष्टि र सिर्जनहारबीचको सम्बन्धमा पनि यो लागू हुन्छ।
केही सर्तहरू पूरा हुँदा इन्ट्याङ्गलमेन्ट रहन्छ:
- साझा उद्गम हुन्छ
- अन्तरक्रिया भएको थियो
- एउटा सूक्ष्म जोडाइ बाँकी रहन्छ
परमाणुभन्दा साना कणहरूमा मात्र होइन, आत्माहरूमा, चेतनामा, र सृष्टि र सिर्जनहारबीचको सम्बन्धमा पनि यो लागू हुन्छ।
अध्याय
८
इन्ट्याङ्गलमेन्टको आध्यात्मिक अर्थ
आत्मा र सिर्जनहारबीचको जोडाइ पहिलेदेखि नै छ।
आत्मा र सिर्जनहारबीचको जोडाइ पहिलेदेखि नै छ। यो बनाइँदैन — यसको बोध हुन्छ।
यो जोडाइ तब सक्रिय हुन्छ — सचेत रहेरै यसमा पुग्न सकिन्छ — जब:
- सजगता बढ्छ
- मोह घट्छ
- चेतना स्रोतसँग मेल खान्छ
भाग
तीन
अध्याय
९
ध्यानको भूमिका
ध्यानले स्थूल जगतबाट सचेत भएर अलग हुन र सूक्ष्म जगतमा पस्न सम्भव बनाउँछ।
ध्यानले स्थूल जगतबाट सचेत भएर अलग हुन र सूक्ष्म जगतमा पस्न सम्भव बनाउँछ।
जब कोही आत्म स्वरूपमा — आत्म चेतनाको अवस्थामा — स्थिर हुन्छ, तब भित्री स्पष्टता बढ्छ र सूक्ष्म जोडाइ सक्रिय हुन्छ।
अध्याय
१०
विचार र सृष्टि
विचार मनको गतिविधि मात्र होइन; यो सिर्जनात्मक ऊर्जा हो।
माथिल्ला आयाममा वास्तविकता संकल्पबाट — विचारमा आधारित इच्छाबाट — सिर्जना हुन्छ। विचार मनको गतिविधि मात्र होइन; यो सिर्जनात्मक ऊर्जा हो।
- जब विचार उच्च सत्यसँग मेल खान्छ, त्यो वास्तविकता बन्छ।
अध्याय
११
विज्ञानको सीमा
विज्ञान नाप, प्रमाण र उपकरणहरूबाट काम गर्छ।
विज्ञान नाप, प्रमाण र उपकरणहरूबाट काम गर्छ। यी साधनहरू असाधारण रूपमा शक्तिशाली छन् — तर यिनले एउटा हदसम्म मात्र पुग्न सक्छन्।
सूक्ष्म जगतका लागि केही फरक कुरा चाहिन्छ: अनुभव — आफैं भोगेर जानिने कुरा, भित्री बोध।
"यह समझ के पार है।"
"अर्थ: यो साधारण बुझाइभन्दा पर छ।"
भाग
चार
अध्याय
१२
सम्झना र आत्माको जोडाइ
धागो कहिल्यै काटिँदैन — यो त चिनिने बाटो मात्र हेरिरहेको छ।
आत्माले आफ्ना सूक्ष्म तहका शरीरहरूमार्फत गहिरो सम्झना बोक्छ — कारण शरीर (सौरमण्डलसँग सम्बन्धित), महाकारण शरीर (माथिल्लो कारण शरीर, आकाशगंगासँग सम्बन्धित) र परम महाकारण शरीर (युनिभर्ससँग सम्बन्धित)।
बापूजी दशरथभाई पटेलले यसअघि धेरै भिडियोहरूमा विभिन्न कारण शरीरहरूबारे बुझाउनुभएको छ।
चेतनाको सतही तहमा बिर्सिएको भए पनि स्रोतसँगको जोडाइ रहिरहन्छ। धागो कहिल्यै काटिँदैन — यो त चिनिने बाटो मात्र हेरिरहेको छ। दुई कण ठूलो दूरीमा छुट्टिएका भए पनि (प्रकाश वर्षको दूरीमा पनि) जोडिइरहन सक्छन्।
अध्याय
१३
माथिल्ला आयाम
माथिल्ला आयामहरूले तल्ला आयामहरूलाई प्रभाव पार्छन्।
बापूजीको व्याख्याअनुसार, जब आत्माले आफ्ना सूक्ष्म तहका शरीरहरू (कारण शरीर र महाकारण शरीर) ब्युँझाउँछ, तब त्यो माथिल्ला आयामसँग फेरि जोडिन्छ। जसरी दुई कण अन्तरक्रियापछि जोडिइरहन्छन्, त्यसरी नै आत्मा भौतिक संसारमा ओर्लिएपछि पनि माथिल्ला लोकहरूसँग जोडिइरहन्छ।
माथिल्ला आयामहरूले तल्ला आयामहरूलाई प्रभाव पार्छन्। सूक्ष्म लोकले भौतिक संसारलाई झल्काउने मात्र गर्दैन — त्यसलाई आकार दिन्छ। आध्यात्मिक शिक्षाहरू संकेत गर्छन् कि माथिल्ला लोकका आत्माहरूले सूक्ष्म जोडाइमार्फत भौतिक प्राणीहरूमाथि प्रभाव पार्न सक्छन्।
यो नदेखिने जोडाइलाई उपमाका रूपमा इन्ट्याङ्गलमेन्टसँग तुलना गर्न सकिन्छ। सूक्ष्म जोडाइबिना माथिल्ला लोकको कुनै पनि आत्माले कुनै मानिसलाई प्रभाव पार्न सक्दैन। जोडाइ सकारात्मक वा नकारात्मक प्रभावहरूसँग पनि हुन सक्छ। यसैकारण भित्री परिवर्तनमा बाहिरी वास्तविकतालाई बदल्ने शक्ति हुन्छ। जब गहिरा तहहरू बदलिन्छन्, सतह पनि त्यसैअनुसार बदलिन्छ।
अध्याय
१४
साँचो प्रकटीकरण
प्रकटीकरण भनेको भौतिक लाभ थुपार्नु होइन।
प्रकटीकरण भनेको भौतिक लाभ थुपार्नु होइन। यो स्रोतसँगको तालमेल हो।
जब चेतनाका गहिरा तहहरू सक्रिय हुन्छन्:
- शक्ति बढ्छ
- सजगता फैलिन्छ
- वास्तविकता बदलिन्छ
साँचो प्रकटीकरण भित्री तालमेलको स्वाभाविक परिणाम हो — कुनै तरिका वा चाहनाको मात्र नतिजा होइन।
अध्याय
१५
अन्तिम बुझाइ
कण र कणबीचको, आत्मा र स्रोतबीचको नाता — यो कहिल्यै टुटेको छैन।
क्वान्टम इन्ट्याङ्गलमेन्ट आफ्नो सबैभन्दा गहिरो तहमा वैज्ञानिक घटना मात्र होइन।
- जोडाइ
- चेतना
- सृष्टि
- वास्तविकता
सबै कुरा सबैभन्दा गहिरो तहमा एक–अर्कासँग जोडिएका छन्।
कण र कणबीचको, आत्मा र स्रोतबीचको नाता — यो कहिल्यै टुटेको छैन। यो त फेरि भेट्टाइने बाटो मात्र हेरिरहेको छ।
श्रीमती साक्षी पटेलका अनमोल वचनहरू
अनमोल वचन ०१
"क्वांटम वर्ल्ड समझने का मतलब सिर्फ़ साइंस को समझना नहीं है; यह समझना है कि रियलिटी फ़िक्स्ड नहीं है, बल्कि हर पल कॉन्शियसनेस के थ्रू क्रिएट हो रही है।"
"अर्थ: क्वान्टम संसार बुझ्नु भनेको विज्ञान मात्र बुझ्नु होइन; वास्तविकता निश्चित छैन, बरु हरेक क्षण चेतनाबाट सिर्जना भइरहेको छ भनेर बुझ्नु हो।"
अनमोल वचन ०२
"जब तक हम अपने आप को सिर्फ़ स्थूल शरीर समझते हैं, तब तक हम लिमिटेड रियलिटी में जीते हैं; जैसे ही हम सूक्ष्म स्तर पर जाते हैं, पॉसिबिलिटीज़ इनफ़िनिट हो जाती हैं। ऑब्ज़र्वेशन सिर्फ़ देखना नहीं है; ऑब्ज़र्वेशन एक क्रिएटिव क्रिया है, जो डिसाइड करती है कि कौन सी पॉसिबिलिटी रियलिटी बनेगी।"
"अर्थ: जबसम्म हामी आफूलाई स्थूल शरीर मात्र ठान्छौं, तबसम्म हामी सीमित वास्तविकतामा बाँच्छौं; जसै हामी सूक्ष्म तहमा पुग्छौं, सम्भावनाहरू अनन्त हुन्छन्। नियाल्नु भनेको देख्नु मात्र होइन; नियाल्नु एउटा सिर्जनात्मक काम हो, जसले कुन सम्भावना वास्तविकता बन्छ भनेर तय गर्छ।"
अनमोल वचन ०३
"क्वांटम एन्टैंगलमेंट यह बताता है कि कनेक्शन डिस्टेंस से नहीं टूटता; असली कनेक्शन ओरिजिन से होता है।"
"अर्थ: क्वान्टम इन्ट्याङ्गलमेन्टले हामीलाई सिकाउँछ कि जोडाइ दूरीले टुट्दैन; साँचो जोडाइ उद्गमसँग हुन्छ।"
अनमोल वचन ०४
"जिस तरह पार्टिकल्स एक बार जुड़ने के बाद हमेशा कनेक्टेड रहते हैं, उसी तरह आत्मा का संबंध अपने सोर्स से कभी टूटता नहीं है।"
"अर्थ: कणहरू एकपटक अन्तरक्रिया गरेपछि जसरी सधैं जोडिइरहन्छन्, त्यसैगरी आत्माको आफ्नो स्रोतसँगको नाता कहिल्यै टुट्दैन।"
अनमोल वचन ०५
"जब हम स्थूल जगत से डिटैच होते हैं और आत्म स्वरूप में आते हैं, तब ही असली कनेक्शन एक्टिवेट होता है।"
"अर्थ: जब हामी भौतिक संसारबाट अलग हुन्छौं र आत्म चेतनाको अवस्थामा आउँछौं, तब मात्र साँचो जोडाइ सक्रिय हुन्छ।"
अनमोल वचन ०६
"मैनिफ़ेस्टेशन का मतलब बाहर कुछ पाना नहीं है; मैनिफ़ेस्टेशन का मतलब है अपने आप को सोर्स के साथ अलाइन करना।"
"अर्थ: प्रकटीकरण भनेको बाहिर केही पाउनु होइन; प्रकटीकरण भनेको आफूलाई स्रोतसँग मिलाउनु हो।"
अनमोल वचन ०७
"उच्च स्तर पर क्रिएशन संकल्प से होती है; जैसा संकल्प, वैसी सृष्टि।"
"अर्थ: उच्च तहमा सृष्टि संकल्प (इच्छा) बाट हुन्छ; जस्तो इच्छा, उस्तै सृष्टि।"
अनमोल वचन ०८
"साइंस सिर्फ़ वहीं तक जा सकता है जहाँ तक मेज़रमेंट पॉसिबल है; लेकिन सूक्ष्म जगत को समझने के लिए अनुभव ज़रूरी है।"
"अर्थ: नाप्न सम्भव भएसम्म मात्र विज्ञान पुग्न सक्छ; तर सूक्ष्म जगत बुझ्न प्रत्यक्ष अनुभव आवश्यक छ।"
अनमोल वचन ०९
"हर आत्मा अपने अंदर एक गहरा कनेक्शन लेकर चलती है; चाहे याद हो या न हो, यह कनेक्शन कभी समाप्त नहीं होता।"
"अर्थ: हरेक आत्माले आफूभित्र एउटा गहिरो जोडाइ बोकेको हुन्छ; सम्झना होस् वा नहोस्, यो जोडाइ कहिल्यै सकिँदैन।"
अनमोल वचन १०
"जब कॉन्शियसनेस उच्च होती है, तब सोच सिर्फ़ सोच नहीं रहती — वो क्रिएशन बन जाती है।"
"अर्थ: जब चेतना उच्च हुन्छ, तब विचार विचार मात्र रहँदैन — त्यो सृष्टि बन्छ।"
अनमोल वचन ११
"क्वांटम रियलिटी हमें यह सिखाती है कि हम सिर्फ़ ऑब्ज़र्वर नहीं हैं, हम क्रिएटर भी हैं।"
"अर्थ: क्वान्टम वास्तविकताले हामीलाई सिकाउँछ — हामी नियाल्ने मात्र होइनौं, हामी सिर्जना गर्ने पनि हौं।"
शब्दावली
१. क्वान्टम (Quantum)
अस्तित्वको सबैभन्दा सूक्ष्म तह।
२. क्वान्टम इन्ट्याङ्गलमेन्ट (Quantum Entanglement)
स्थान र समयभन्दा परको गहिरो जोडाइ।
३. सूक्ष्म जगत (Sukshm Jagat)
सूक्ष्म, नदेखिने संसार।
४. स्थूल जगत (Sthool Jagat)
भौतिक, पदार्थको संसार।
५. आत्मा (Atma — The soul)
६. आत्म स्वरूप (Atma Swaroop)
आत्म चेतनाको अवस्था।
७. संकल्प (Sankalpa)
विचारमा आधारित इच्छा; सिर्जना गर्ने इच्छाशक्ति।
८. कारण शरीर (Karan Sharir — The causal body)
९. महाकारण शरीर (Mahakaran Sharir)
माथिल्लो कारण शरीर।
१०. तरंग फलन (Wave Function)
एकैसाथ धेरै सम्भावनाहरू रहने क्वान्टम अवस्था।
११. नियाल्नु (Observation)
सम्भावनालाई एउटै वास्तविकतामा बदल्ने काम।
१२. मूल स्रोत (Mool Srot)
आदि स्रोत; उद्गम।
१३. अनुभव (Anubhav)
आफैं प्रत्यक्ष भोगेर पाइने ज्ञान।
१४. यथा ब्रह्माण्डे तथा पिण्डे (Yatha Brahmande Tatha Pinde)
जस्तो ब्रह्माण्ड, उस्तै परमाणु।
आगामी चलचित्र

PARAMSHANTI: ANTIM PARAM SATYA
परमशान्ति — अन्तिम परम सत्य
बापूजी दशरथभाई पटेलबारेको एक आध्यात्मिक चलचित्र
प्रस्तुतकर्ता: विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
आध्यात्मिक चलचित्र आउँदैछ
2026
Soon… THE WORLD WILL KNOW
बापूजी दशरथभाई पटेलको दिव्य जीवन, यात्रा र परम सत्यको अनुभूतिमा आधारित एउटा आगामी आध्यात्मिक जीवनी चलचित्र। यस चलचित्रले बापूजीको असाधारण बाटो पछ्याउँछ — मानवजातिको दुःखबारे ईश्वरलाई प्रश्न गर्ने एक युवा आत्मादेखि परम शान्तिको सबैभन्दा ठूलो आध्यात्मिक अनुभूतिसम्म — अन्तिम परम सत्य: अन्तिम, सबैभन्दा ठूलो सत्य।
COMING SOON....
हामीसँग जोडिनुहोस्
बापूजी र परमशान्ति परिवारसँग यो यात्रा जारी राख्नुहोस्। दैनिक लाइभ सत्र, निर्देशनसहित गराइने ध्यान र बापूजीका भिडियो शिक्षाहरू — निःशुल्क र सबैका लागि खुला।
इमेल
anant@paramshanti.org
ankur@paramshanti.org
वेबसाइट
www.paramshanti.org
www.paramshantiblogs.org
युट्युब च्यानल
youtube.com/@BapujiDashrathbhaiPatel
youtube.com/@maakadivyasandesh7661
youtube.com/@spiritualpodcastwithanant
youtube.com/@paramshantimeditation
फेसबुक
facebook.com/discoveryofnewworldcom
facebook.com/bapujidashrathbhaipatel
इन्स्टाग्राम
instagram.com/bapujidashrathbhaipatel
instagram.com/spiritualpodcastwithanant
instagram.com/paramshanti.motivation
X (ट्विटर)
x.com/bapujiofficial
x.com/sakshipatel85
x.com/anant982511
व्हाट्सएप च्यानल
च्यानल १ — whatsapp.com/channel/0029VaGpKERBvvsfluYm0R1a
च्यानल २ — whatsapp.com/channel/0029VaI3s52KwqSPsa4x1k1T
सबै प्रमुख प्लेटफर्ममा उपलब्ध
यो पुस्तक र बापूजी दशरथभाई पटेलका अरू शीर्षकहरू सबै प्रमुख अनलाइन इ–बुक प्लेटफर्म र पुस्तक पसलमा उपलब्ध छन्। पूरा पुस्तकालय र निःशुल्क डाउनलोडका लागि www.paramshantiblogs.org हेर्नुहोस्।
गुगल प्ले स्टोरमा चाँडै आउँदै
हाम्रा परमशान्ति एपहरू चाँडै गुगल प्ले स्टोरमा उपलब्ध हुनेछन्। पर्खनुहोस्।
ठेगाना
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay
c/o Paramshanti Bhawan, Chenpur
Near Chenpur Bus Stand, New Ranip Road
Ahmedabad, Gujarat – 382470, India
✦ परम शान्ति ✦
