प्रकाशक र अस्वीकरण
प्रकाशक
विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
अहमदाबाद आश्रमको ठेगाना
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay c/o Paramshanti Bhawan Chenpur, Near Chenpur Bus Stand New Ranip Road Ahmedabad, Gujarat – 382470
सर्वाधिकार © २०२६ विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय सर्वाधिकार सुरक्षित। अनुमतिबिना यसको कुनै पनि भाग छाप्न वा नक्कल गर्न पाइने छैन।
"ज्ञान दान महा दान"
(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो)
सबैसँग जति सकिन्छ त्यति बाँड्नुहोस्।
— बापूजी दशरथभाई पटेल
अस्वीकरण / सामग्रीको स्रोत
यो पुस्तक बापूजी दशरथभाई पटेलका आध्यात्मिक प्रवचनहरूबाट प्रेरित भएर विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालयको परमशान्ति टोलीले आफैं जम्मा गरेको, सम्पादन गरेको र प्रकाशन गरेको हो। कुन कुरा राख्ने, कसरी बुझाउने, कुन शब्द छान्ने र कसरी प्रस्तुत गर्ने — यी सबै कुरा पूरै परमशान्ति टोलीको काम र जिम्मेवारी हो। बापूजीले यो पुस्तक आफैं लेख्नुभएको, जाँच्नुभएको वा स्वीकृत गर्नुभएको छैन, र यसभित्रका कुराहरूको सम्पादकीय, कानुनी वा प्रकाशकीय जिम्मेवारी उहाँको छैन।
AI को प्रयोग: यस पुस्तकको आध्यात्मिक सार AI ले बनाएको होइन। AI उपकरणहरू व्याकरण मिलाउन, कुरा स्पष्ट पार्न र ढाँचा मिलाउन मात्र प्रयोग गरिएका हुन्। सम्पादनको पूरा जिम्मेवारी परमशान्ति टोलीको हो।
कानुनी अस्वीकरण: यी कुराहरू केवल आध्यात्मिक र जानकारीका लागि, असल नियतले बाँडिएका हुन्। यी चिकित्सकीय, कानुनी, आर्थिक वा मनोवैज्ञानिक सल्लाह होइनन्। यसलाई कसरी बुझ्ने र यसअनुसार के गर्ने भन्ने कुराको पूरा जिम्मेवारी पाठक आफैंको हुनेछ। यस पुस्तकको प्रयोगबाट हुने कुनै पनि परिणामका लागि बापूजी, परमशान्ति टोली वा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय कोही पनि जिम्मेवार हुने छैनन्।
सबै आस्थाप्रति सम्मान: यो पुस्तक केवल आध्यात्मिक उन्नतिका लागि हो। यो कुनै पनि धर्म, आस्था, जात, समुदाय, देश, सरकार, लिङ्ग, वंश, परम्परा, संस्था वा व्यक्ति — जीवित वा बितिसकेका — का विरुद्ध लेखिएको होइन, न त तिनको आलोचना गर्ने वा तिनलाई चोट पुर्याउने उद्देश्य नै राख्छ। सबै मार्ग र सबै आस्थाहरूको गहिरो सम्मान गरिन्छ।
कुनै सम्बन्ध छैन: यो पुस्तक विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय (परमशान्ति) ले आफैं प्रकाशित गरेको हो। यो अरू कुनै पनि संस्था वा निकायसँग जोडिएको छैन, तिनको समर्थन पाएको छैन, न त तिनको प्रतिनिधित्व नै गर्छ।
बापूजीको परिचय
बापूजी (पूरा नाम: बापूजी दशरथभाई पटेल, जसलाई युवा पुस्ताले मायाले "दादाजी" पनि भन्छन्) को जन्म सन् १९५६ मा गुजरातको मेहसाणा जिल्लाको अखज नामक सानो गाउँमा भएको थियो। तर उहाँको बाल्यकाल मेहसाणा जिल्लाकै अम्बासन नामक अर्को गाउँमा बित्यो।
जीवनको सुरुको कालमा उहाँ धेरै सफल वकिल हुनुहुन्थ्यो। पछि उहाँले आफ्नो जीवन परम आध्यात्मिक सत्यलाई आफैं अनुभव गर्न र मानिसहरूको भलाइका लागि यो दिव्य ज्ञान अगाडि ल्याउनमा लगाउनुभयो। आज यो परम ज्ञान सच्चा साधकहरूका लागि आफ्नो अन्तिम गन्तव्यसम्म पुग्ने बाटो देखाउने बत्ती बनेको छ। पृथ्वीका आत्माहरूलाई आफ्नो मूल घर फर्कने बाटो देखाउने यो परम आध्यात्मिक ज्ञान अहिलेको समयमा आउनु नै सबैभन्दा ठूलो दिव्य शक्तिको आशीर्वाद हो।
धेरै गरिब परिवारमा हुर्केर र कठिन परिस्थितिहरू झेल्दाझेल्दै पनि बापूजीमा यो दुःख र पीडाले भरिएको संसारलाई अझ राम्रो ठाउँ बनाउने गहिरो चाहना थियो। छ वर्षको सानै उमेरमा उहाँले बारम्बार ईश्वरलाई सोध्नुभयो — मानिसहरूको दुःख देखेर पनि ईश्वर किन चुप बस्नुहुन्छ? मानव दुःखको अन्त्य गर्ने यही बलियो चाहनाले नै उहाँलाई जीवनको पछिल्लो चरणमा आध्यात्मिकताको सबैभन्दा माथिल्लो स्तरमा पुर्यायो।
बाल्यकालमै बापूजी आफ्नो सुख–सुविधाको वास्ता नगरी घण्टौंसम्म खेतमा एक्लै बस्नुहुन्थ्यो। गरिबीका कारण उहाँ जुत्ता–चप्पलबिना खाली खुट्टा हिँड्नुहुन्थ्यो र प्रायः काँडाले घोचिनुहुन्थ्यो। धेरैपटक उहाँ खेतमा अबेरसम्म बस्नुहुन्थ्यो र घर फर्कने बाटोमा सूक्ष्म जगतका (आँखाले नदेखिने संसारका) जीवहरूसँग भेट हुन्थ्यो। यी अनुभवहरूले सूक्ष्म जगतका आत्माहरूसँग कुरा गर्ने उहाँको रुचि जगाए।
बापूजी सानै उमेरदेखि साहसी हुनुहुन्थ्यो, र यही साहसले उहाँलाई धेरै अप्ठ्याराहरू पार गर्न मद्दत गर्यो। चार्टर्ड एकाउन्टेन्सी (CA) को पढाइसँगसँगै उहाँले आफ्नो खर्च चलाउन ट्युसन कक्षाहरू पढाउनुभयो। पछि उहाँले कानुनमा स्नातक (LLB) पूरा गर्नुभयो र अहमदाबादका एक प्रसिद्ध वकिल बन्नुभयो।
सन् १९९७ मा उहाँले दुःख र अव्यवस्थाले भरिएको यस मृत्युलोकलाई अमरत्वको शाश्वत दिव्य संसारमा बदल्ने मिसनका साथ अहमदाबादको चेनपुरमा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय नामक आध्यात्मिक संस्था खोल्नुभयो। "माँ" भनेर प्रेमले चिनिने श्रीमती सुषमा टण्डनले यस महान् दिव्य मिसनमा बापूजीसँगै काम गर्नुभयो।
यस मिसनलाई पूरा गर्न बापूजीले आफ्नो सबै साधन र सम्पत्ति यही दिव्य उद्देश्यमा लगाएर नथाकी मेहनत गर्नुभयो। त्यस बेला उहाँ आराम नगरी लगातार १८ घण्टासम्म आध्यात्मिक प्रवचन दिनुहुन्थ्यो। यी प्रवचनहरूमा उहाँले दिव्य ज्ञानका सबैभन्दा माथिल्ला तहहरू बुझाउनुभयो — जुन उहाँले अतिचेतन अवस्थामा (साधारण चेतनाभन्दा माथिको अवस्थामा) गहिरो ध्यान र दिव्य दृष्टिबाट आफैं देख्नुभएको र अनुभव गर्नुभएको थियो। यो ज्ञान साधारण मानव मनको कल्पनाभन्दा धेरै पर छ।
बापूजीका शिक्षाहरूमा धेरै विषय समेटिएका छन् — विभिन्न तहका दिव्य सिर्जनहारहरूका प्रकारहरू; हाम्रो सौरमण्डल, आकाशगंगा र युनिभर्स कसरी बने; र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण — मल्टिभर्स र त्यसभन्दा परका सत्यहरूको अलौकिक ज्ञान। उहाँको ज्ञान धेरै गहिरो छ र यो "बेहदका आत्माहरू" भनिने उच्च स्तरका साधकहरूका लागि हो। बापूजीका अनुसार यी बेहदका आत्माहरूले नै यस मृत्युलोकलाई शाश्वत दिव्य लोकमा बदल्ने मुख्य भूमिका खेल्नेछन्।
हाल बापूजी लामो समयसम्म गहिरो ध्यान र समाधिमा लीन रहनुहुन्छ। उहाँ अतिचेतन अवस्थामा आफ्नो अलौकिक मिसनमा लगातार लीन रहनुभएकाले कसैसँग भेट्नुहुन्न।
प्रस्तावना
वैज्ञानिकहरूले मंगलमा रोभर पठाएका छन्, यसको सतहको धेरै विस्तृत नक्सा बनाएका छन्, र त्यहाँ जीवनको संकेत खोजेका छन्। तर मंगलबारेको सबैभन्दा गहिरो सत्य कहिल्यै कुनै दूरबीन वा अन्तरिक्ष यानबाट भेटिएको छैन। यो पुस्तकले त्यही सत्य प्रस्तुत गर्छ, जुन बापूजी दशरथभाई पटेलले बाँड्नुभएको हो — अनुसन्धानबाट होइन, अतिचेतन अवस्थाको भित्री दृष्टिबाट।
बापूजीले गहिरो ध्यानबाट यस सौरमण्डलको इतिहास सोझै देख्नुभएको छ। मंगलबारे उहाँले बाँड्नुभएको कुरा अड्कल वा दन्त्यकथा होइन। यो त उपकरणले पुग्न नसक्ने कुरा अनुभव गर्नुभएको आत्माले मुखले दिएको साक्षी हो।
यो पुस्तक साधारण पाठकका लागि लेखिएको हो — यस्तो मानिसका लागि, जसले यो ज्ञान पहिलोपटक सुनिरहेको हुन सक्छ। सबै आध्यात्मिक शब्दहरू सरल भाषामा बुझाइएका छन् र अन्त्यमा रहेको शब्दावलीमा राखिएका छन्। यो पुस्तक पढ्न र बुझ्न तपाईँले आध्यात्मिकताबारे पहिल्यै केही जानेको हुनुपर्दैन।
यी पानाहरूमा रहेको ज्ञान "ज्ञान दान महा दान" — ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो — भन्ने भावनाले निःशुल्क दिइएको हो। यी शिक्षाहरू जति सकिन्छ त्यति धेरै मानिससँग बाँड्न हामी तपाईँलाई अनुरोध गर्छौं।
मूल प्रवचनबारे टिप्पणी
यो पुस्तक दुईवटा बोलिएका प्रवचनमा आधारित छ, जुन बापूजी दशरथभाई पटेलले हिन्दीमा दिनुभएको थियो। ती प्रवचन प्रश्न–उत्तरको ढाँचामा थिए — एक जना शिष्य प्रश्न सोध्थे र बापूजी जवाफ दिनुहुन्थ्यो।
यस पुस्तकका लागि बोलिएका शब्दहरूलाई ध्यान दिएर लिखित अंग्रेजीमा अनुवाद गरिएको छ। पाठकलाई सजिलो होस् भनेर कुराकानीमा आउने दोहोरिएका कुरा र खाली ठाउँ भर्ने शब्दहरू हटाइएका छन्। ज्ञान आफैंमा भने कुनै पनि किसिमले बदलिएको छैन।
विशेष आध्यात्मिक अर्थ बोकेका सबै हिन्दी र संस्कृत शब्दहरू यस पुस्तकमा मूल रूपमै राखिएका छन्। यी हरेक शब्दको अर्थ अन्त्यमा रहेको शब्दावलीमा पनि बुझाइएको छ। कुनै शब्द नौलो लाग्दा पाठकलाई शब्दावली हेर्न अनुरोध गरिन्छ।
अध्याय
१
मंगलमा जीवन थियो
मंगलको जीवन सुसंस्कृत र शान्त थियो।

मंगल सधैं आज हामीले देखेजस्तो खाली, सुनसान संसार थिएन। एउटा समय थियो, जब मंगलमा जीवन फस्टाएको थियो, ठीक जसरी आज पृथ्वीमा जीवन फस्टाइरहेको छ।
यस विषयमा बापूजीले सबैभन्दा सुरुमा भन्नुहुने कुराहरूमध्ये यो एउटा हो। मंगलमा कहिल्यै जीवन थियो कि थिएन भनेर सोधिँदा, उहाँको जवाफ तुरुन्तै र स्पष्ट थियो: हो, र त्यो धेरै राम्रो जीवन थियो।
मंगल ग्रहलाई मंगल भनिने एक दिव्य जीवले बनाउनुभयो र त्यसमा शासन गर्नुभयो — यस ग्रहको नाम त्यही देवताको नामबाट आएको हो। हाम्रो सौरमण्डलको हरेक ग्रहको आफ्नै शासक देवता हुन्छ। जसरी ब्रह्माले यो पृथ्वी बनाउनुभयो, त्यसरी नै मंगलले आफ्नो संसार बनाउनुभयो र त्यसमा आत्माहरू बसाउनुभयो।
मंगलको जीवन सुसंस्कृत र शान्त थियो। त्यो संसार संघर्षमा बाँचिरहेको थिएन। त्यहाँ बस्ने जीवहरू विकसित थिए, तिनीहरूका आत्माहरू शक्तिशाली थिए, र तिनीहरूको सभ्यता धेरै विकसित थियो।
"मंगलमा धेरै राम्रो जीवन थियो — जसरी पृथ्वीमा पनि राम्रो जीवन थियो। मंगलको सृष्टि यसरी नै भएको थियो।"
अध्याय
२
मंगलमा जीवन कस्तो थियो
शरीर जति बाक्लो, त्यसमा त्यति धेरै तत्त्व हुन्छन्।

मंगलका जीवहरूलाई बुझ्न, पहिले एउटा सरल कुरा बुझ्दा सजिलो हुन्छ: सृष्टिमा भएका सबै कुरा तत्त्वले बनेका छन्। शरीर जति बाक्लो, त्यसमा त्यति धेरै तत्त्व हुन्छन्।
आज हामी मानिसहरूको शरीर पाँच तत्त्वले बनेको छ: पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु र आकाश। मंगलका जीवहरू अझ हलुका थिए। तिनीहरू दुई तत्त्व मात्रले बनेका थिए — जल (पानी) र माटो (पृथ्वी)। यसले गर्दा तिनीहरू स्वभावैले हलुका थिए, जसरी सत्ययुग (पृथ्वीको सुनौलो युग) मा मानव आत्माहरू हलुका हुन्छन्।
यही हलुकापनले गर्दा मंगलका जीवहरूसँग यस्ता क्षमता थिए, जुन आज हामीलाई असाधारण लाग्छन्। तिनीहरू उड्न सक्थे। मेसिनको मद्दतले होइन, आफ्नो हलुका शरीरको स्वाभाविक शक्तिले।
तिनीहरूसँग संकल्पको शक्ति थियो — विचार र इच्छाले मात्र सिर्जना गर्ने र चलफिर गर्ने क्षमता। तिनीहरूसँग इच्छा मृत्यु पनि थियो — आफूले रोजेको समयमा, दुःख नभोगी शरीर छोड्न सक्ने वरदान।

यही स्वतन्त्रताले गर्दा तिनीहरू एक संसारबाट अर्को संसारमा यात्रा गर्न सक्थे। तिनीहरू स्वर्गीय लोकसम्म, र पृथ्वीसम्म पनि उडेर जान सक्थे। बापूजीकै शब्दमा, मंगलका जीवहरू सतोप्रधान अवस्थामा रहन्थे — धेरै शुद्धता र उच्च आत्मिक शक्तिको अवस्था।
तिनीहरूको सभ्यता धेरै विकसित थियो। आज हामीले प्रविधिलाई जसरी बुझ्छौं, त्यसरी त्यो सभ्यता प्रविधिमा चल्ने थिएन। तिनीहरूको प्रविधि आत्माको शक्तिबाट आउँथ्यो — विचारबाट, इच्छाबाट, भित्री बलबाट।
"मंगलका बासिन्दा हलुका थिए। तिनीहरूको शरीरमा दुई तत्त्व मात्र थिए। तिनीहरू उड्न, एक संसारबाट अर्को संसारमा यात्रा गर्न र इच्छाअनुसार शरीर छोड्न सक्थे।"
अध्याय
३
हरेक ग्रहमा जीवन
सूर्यमा पनि जीवन थियो।

यस्तो ग्रह मंगल मात्र होइन। बापूजीका अनुसार, हाम्रो सौरमण्डलको हरेक ग्रहमा कुनै बेला जीवन थियो। यो एउटा गहिरो शिक्षा हो, जसले सृष्टिलाई हामीले बुझ्ने तरिका नै बदलिदिन्छ।
मंगल, बुध, बृहस्पति, शुक्र, शनि — हरेक ग्रहको आफ्नै सभ्यता र आफ्नै शासक देवता थिए। कुनै ग्रहमा पाँच तत्त्वले बनेका जीव थिए, कुनैमा तीन, कुनैमा दुई, र कतिपयमा एउटा मात्र तत्त्वले बनेका जीव थिए। कुनै ग्रहमा आकाश तत्त्वले बनेका जीव थिए, जुन तत्त्व सबैभन्दा सूक्ष्म हो।
सूर्यमा पनि जीवन थियो। यो असम्भव लाग्न सक्छ। तर बापूजी यो कुरा स्पष्ट भन्नुहुन्छ। सूर्यको नजिकका जीवहरूको शरीर अग्नि तत्त्वको थियो। अग्नि तत्त्वको शरीर भएको जीवलाई आगोले हानि गर्न सक्दैन — ठीक त्यही कारणले, जुन कारणले पानीले बनेको जीवलाई पानीले हानि गर्न सक्दैन।

हरेक ग्रह देवताले आफ्नै संसार र आफ्नै बासिन्दा बनाए। शुक्र, शनि, बृहस्पति — हरेकको आफ्नै लोक र आफ्नै आत्माहरू थिए। प्राचीन शास्त्रहरू ग्रह देवताहरूको कुरा ठूलो आदरसाथ गर्छन्, किनकि तिनीहरू साँचो संसारका साँचो शासक थिए।
"सूर्यभित्र पनि जीवन थियो। के कसैले यो कल्पना गर्न सक्छ?"
अध्याय
४
मंगल कसरी नष्ट भयो
मंगल आफैं उजाड भएको होइन।

मंगल आफैं उजाड भएको होइन। एकपछि अर्को गर्दै भएका घटनाहरूबाट त्यसको अन्त्य भयो, र ती घटना पृथ्वीमा जे भएको छ, त्यससँग धेरै मिल्छन्।
बापूजीले बुझाउनुभएको छ — आत्माहरू हजारौं वर्षदेखि सृष्टिका टाढा–टाढाका भागहरूबाट कसरी पृथ्वीमा आइरहेका छन्: अरू आकाशगंगाबाट, अरू युनिभर्सबाट, र त्यसभन्दा पनि परबाट। हरेक समूहले आफ्नै आस्था र दर्शन ल्यायो। समय बित्दै जाँदा, यिनै भिन्नताहरू द्वन्द्वको बीउ बने।
मंगलमा पनि यही भयो।
टाढा–टाढाका संसारहरूबाट आत्माहरू मंगलमा आइपुगे। सुरुमा तिनीहरू शान्तिपूर्वक आए। तर समयसँगै फरक–फरक समूहहरूले फरक–फरक आस्था जमाए, र असहमति युद्धमा बदलियो।
मंगलका जीवहरूसँग एकदमै विकसित प्रविधि थियो — त्यसमा त्यो शक्ति पनि थियो, जसलाई बापूजी आणविक स्तरको शक्ति भनेर वर्णन गर्नुहुन्छ। बाहिरबाट आएका आत्माहरूसँग पनि ठूलो क्षमता थियो। जब तिनीहरूबीच द्वन्द्व भड्कियो, त्यो चौतर्फी भयो।
करिब ८,००० वर्षअघि — पृथ्वीमा महाभारत भएकै समयतिर — मंगलमा एउटा ठूलो युद्ध भयो। त्यो सानो लडाइँ थिएन। त्यो ग्रहको पूरै सतह नष्ट गर्ने युद्ध थियो।
बाँचेकाहरूले आफूले सकेजति गरे। कतिपयसँग अरू ग्रहमा भाग्ने साधन थियो। कतिपय पृथ्वीमा आए। यही समयमा मंगलबाट आत्माहरू साँच्चै पृथ्वीमा आएका थिए भनेर बापूजी पुष्टि गर्नुहुन्छ। अरू जमिनमुनि गए, र आफ्नो विकसित प्रविधि प्रयोग गरेर जमिनमुनिका सुरक्षित ठाउँहरू बनाए।
"टाढा–टाढाका संसारबाट तिनीहरू मंगलमा आए। तिनीहरूले फरक–फरक आस्था ल्याए। द्वन्द्व उठ्यो। ८,००० वर्षअघि आणविक स्तरका युद्ध भए, र मंगलको सतह नष्ट भयो।"
अध्याय
५
आज मंगलमा के बाँकी छ
कुनै बेला मंगलमा बगेको पानी हराएको होइन।

आज मंगल खाली देखिन्छ। तर बापूजीको ज्ञानले फरक तस्बिर देखाउँछ।
कुनै बेला मंगलमा बगेको पानी हराएको होइन। त्यो जमिनमुनि गयो। मंगलको सतहमुनि पानी जमेको रूपमा, ग्रहको भित्री भागमा थुनिएर रहेको छ भनेर बापूजी पुष्टि गर्नुहुन्छ।
त्यस ठूलो युद्धबाट बाँचेकाहरू पनि जमिनमुनि गए। तिनीहरूसँग विकसित प्रविधि थियो, र त्यसको प्रयोग गरेर तिनीहरूले जमिनमुनिका बस्तीहरू बनाए। मंगलको पुरानो सभ्यताको केही भाग यसरी लुकेर, हाम्रा अन्तरिक्ष रोभरहरू गुड्ने सतहमुनि, अझै चलिरहेको छ।
भौतिक संसारभन्दा पर, मंगलको सूक्ष्म जगतमा पनि जीवन छ। सूक्ष्म जगत भौतिक संसारसँगै रहन्छ, तर यसलाई साधारण मानिसको आँखाले देख्न सकिँदैन, न त हाम्रा उपकरणहरूले नाप्न सकिन्छ। सूक्ष्म जगतका आत्माहरू कम तत्त्वले बनेका शरीरमा बस्छन् — तीन, दुई वा एउटा मात्र। यी जीवहरू अहिले पनि आफ्नो सूक्ष्म रूपमा मंगलमा बसिरहेका छन्।
हाम्रा वैज्ञानिक उपकरणहरूले सूक्ष्म जगत पत्ता लगाउन सक्दैनन्, किनकि ती भौतिक पदार्थ मात्र नाप्न बनाइएका हुन्। त्यसैले मंगलमा पठाइएका रोभर र उपग्रहले त्यहाँ खाली छ भन्ने खबर दिन्छन् — तिनले धेरै तह भएको सत्यको एउटा तह मात्र देखिरहेका हुन्छन्।

"मंगलमा तिनीहरूसँग भएको प्रविधिको तुलनामा हाम्रो अहिलेको विज्ञान शून्य हो। तिनीहरू प्रकाशको गतिभन्दा दस गुणा छिटो यात्रा गर्न सक्थे।"
अध्याय
६
चन्द्रमा, र देवताहरू अहिले कहाँ छन्
कुनै बेला पूरा–पूरा ग्रहमा शासन गर्ने महान् आत्माहरू अब यहीँ छन्, मानिसको रूपमा।

हाम्रो सौरमण्डलमा यस्तो द्वन्द्व भोग्ने संसार मंगल मात्र थिएन। चन्द्रमाको यात्रा पनि यस्तै रह्यो।
चन्द्र देव भनिने चन्द्रमाका देवता कुनै बेला आफ्नो परिवार र समुदायसँग चन्द्रमामा बस्नुहुन्थ्यो। बापूजीका अनुसार, चन्द्र देव र उहाँको परिवार आज पनि चन्द्रमामै बस्नुहुन्छ — तर सूक्ष्म रूपमा, जसलाई हाम्रा उपकरणहरूले देख्न सक्दैनन्।
मंगलजस्तै, करिब ८,००० वर्षअघि चन्द्रमा पनि टाढा–टाढाका संसारहरूबाट आएको द्वन्द्वले प्रभावित भयो। धेरै आत्माहरू भाग्न बाध्य भए। कतिपय पृथ्वीमा आए।
आज पनि हरेक ग्रहको सूक्ष्म जगतमा त्यसका मूल बासिन्दाहरू छन्। यी सम्झना वा दन्त्यकथा मात्र होइनन्। तिनीहरू साँचो, सचेत आत्माहरू हुन्, जो अझै पनि आफ्नो संसारको सूक्ष्म आयाममा रहेका छन्।
सूक्ष्म जगतमा मंगल इसाई आध्यात्मिक परम्पराको प्रभावमा आएको छ भनेर बापूजी बुझाउनुहुन्छ। बापूजीको दृष्टिअनुसार, यही कारणले अहिलेका पश्चिमी अन्तरिक्ष कार्यक्रमहरू — जुन धेरैजसो त्यही परम्पराका संस्कृतिहरूबाट आएका हुन् — मंगलमा कुनै अवरोध खेप्ने छैनन्। त्यहाँको सूक्ष्म जगतका बासिन्दाहरूले यस्ता प्रयासलाई अघि बढ्न दिनेछन्।
अर्कोतिर, चन्द्रमाको सूक्ष्म जगतमा अझै पनि सनातन धर्म (प्राचीन भारतीय आध्यात्मिक परम्परा) को बलियो उपस्थिति छ। सनातन धर्मका मानिसहरूले चन्द्रमामा बसोबास गर्ने प्रयास गरे भने, सूक्ष्म जगतका बासिन्दाहरूले त्यसको स्वागत गर्नेछन्। बापूजीको दृष्टिअनुसार, यस्तो आध्यात्मिक तालमेलबिना आउने प्रयासहरू त्यहाँ उस्तै मेल नखान सक्छन्।
अब ग्रह देवताहरूकै कुरा — मंगल, शनि, बृहस्पति र अरू — तीमध्ये धेरैजसो अहिले पृथ्वीमा आइसकेका छन्। तिनीहरू हाम्रै बीचमा साधारण मानिस भएर बाँचिरहेका छन्, र अरू सबैले जस्तै उही कर्म र उही चुनौती भोगिरहेका छन्। कुनै बेला पूरा–पूरा ग्रहमा शासन गर्ने महान् आत्माहरू अब यहीँ छन्, मानिसको रूपमा।
"ग्रह देवताहरूमध्ये धेरैजसो अहिलेसम्म पृथ्वीमा आइसकेका छन्। तिनीहरू हाम्रै बीचमा साधारण मानिस भएर बाँचिरहेका छन्।"
अध्याय
७
आत्मा, सम्झना र कर्मको नियम
हरेक विचारले कर्म बनाउँछ।

यस प्रवचनका सबैभन्दा चाखलाग्दा शिक्षाहरूमध्ये एउटाले बुझाउँछ — किन कतिपय मानिस पृथ्वीबाहिरको जीवनमा स्वाभाविक रूपमा विश्वास गर्छन् भने अरूले यो कुरालाई पूरै अस्वीकार गर्छन्।
जवाफ आत्मामा छ। हरेक आत्माले एउटा रेकर्ड बोकेको हुन्छ — आफ्ना सबै जन्महरूमा, र आफू कहिल्यै बसेका सबै संसारहरूमा, त्यसले पाएको हरेक अनुभवको गहिरो छाप। यसलाई संकल्प भनिन्छ — एक किसिमको भित्री सम्झना। मूल रूपमा अर्को ग्रह वा अर्को युनिभर्सबाट आएको आत्माले आफू कहाँबाट आएको हो भन्ने सम्झना आफूभित्र बोकेको हुन्छ, अहिले त्यो सम्झना मनमा नआए पनि।
यस्तो आत्माले अरू ग्रहको जीवनबारे शिक्षा सुन्दा, त्यसभित्रको केही कुराले प्रतिक्रिया दिन्छ। त्यसले आफूलाई पहिल्यै थाहा भएको कुरा चिन्छ। यसैकारण कतिपय मानिसले यस्तो ज्ञानमा तुरुन्तै विश्वास गर्छन् — तिनीहरू बढी बुद्धिमान् भएकाले होइन, तिनीहरूको आत्माले त्यो जिएको भएकाले।
अर्कोतिर, जसको पूरै अनुभव यही सौरमण्डलभित्र भएको छ, त्यस्तो आत्मालाई यी कुरा स्वीकार्न धेरै गाह्रो लाग्न सक्छ। त्यसको भित्री रेकर्डमा यस्तो अनुभव छैन। यो स्वाभाविक हो, कुनै दोष होइन।
मंगल वा अरू कुनै ग्रहबाट आएको आत्मा पृथ्वीको वायुमण्डलमा पसेर मानिसको शरीर लिँदा के हुन्छ, त्यो पनि बापूजी बुझाउनुहुन्छ। पृथ्वीको वायुमण्डल आवरणजस्तै काम गर्छ। पाँच तत्त्वको बाक्लोपनले पहिलेका जीवनहरूको सूक्ष्म सम्झनालाई ढाक्छ। आत्मा बिर्सन्छ।
यसैकारण आज कुनै पनि मानिसको मनमा मंगलमा बिताएको आफ्नो जीवनको सम्झना आउँदैन। रेकर्डहरू त छन्, आत्माभित्र गहिराइमा। तर ती पृथ्वीमा भोगेका अनुभवहरूको भारमुनि पुरिएर रहेका छन्।
यहाँ अर्को एउटा महत्त्वपूर्ण शिक्षा छ। कर्मको नियम — हरेक कामको परिणाम हुन्छ भन्ने नियम — सृष्टिमा जहाँसुकै, हरेक आत्मालाई लागू हुन्छ। यो हरेक ग्रहमा, हरेक आकाशगंगामा, हरेक युनिभर्समा लागू हुन्छ। सृष्टिका सबैभन्दा ठूला जीवहरू पनि यही नियमभित्र पर्छन्। हरेक विचारले आत्मिक शक्ति खर्च गर्छ। हरेक विचारले कर्म बनाउँछ। र सबै कर्म अन्त्यमा चुक्ता हुनैपर्छ।
"टाढाबाट आएको आत्माले आफूभित्र एउटा रेकर्ड बोकेको हुन्छ। त्यसैले यो ज्ञान सुन्नेबित्तिकै त्यसले यसलाई तुरुन्तै बुझ्छ र स्वीकार्छ।"
अध्याय
८
हरेक आत्माका लागि एउटा सन्देश
यो निम्तो हरेक आत्माका लागि हो, त्यो जहाँबाट आएको भए पनि।

मंगल, ग्रहहरू र सूक्ष्म जगतबारे यो सबै ज्ञान बाँडेपछि, बापूजी एउटा सरल र सोझो सन्देशले अन्त्य गर्नुहुन्छ।
एउटा ठूलो परिवर्तन आउँदै छ। पृथ्वीमा मात्र होइन, पूरै मल्टिभर्समा — सारा सृष्टिमा। सर्वशक्तिमान (Almighty Authority), सारा सृष्टिको सबैभन्दा ठूलो शक्ति, हरेक आत्मालाई त्यसको आफ्नै साँचो स्वरूपको ज्ञान दिन चुपचाप काम गरिरहनुभएको छ।
शिक्षा यही हो: आफूलाई चिन्नुहोस्। तपाईँ आत्मा हुनुहुन्छ। शरीर होइन, नाम होइन, राष्ट्रियता होइन, धर्म होइन। तपाईँ चेतनाको जीवित बिन्दु हुनुहुन्छ। र त्यस आत्माभित्र, तपाईँले कहिल्यै जिएको हरेक जीवनका सबै रेकर्डहरू — यही पृथ्वीमा, मंगलमा, अरू ग्रहहरूमा, अरू युनिभर्सहरूमा — तपाईँभित्रै साँचिएर रहेका छन्।
बापूजीले देखाउनुभएको बाटो योग हो — जसको सरल अर्थ हो जोडाइ। यसको अर्थ हो, तपाईँको आत्मालाई सर्वशक्तिमानसँग जोड्नु। त्यो जोडाइ बनेपछि, आत्माले शक्ति पाउन थाल्छ। शक्ति बढ्दै जाँदा, जम्मा भएका सबै कर्म गल्न थाल्छन्।
बापूजी सरल रूपमा भन्नुहुन्छ: जो आत्माको रूपमा आफ्नो साँचो स्वरूपमा स्थिर हुन्छन्, जो आफूलाई परम शान्तिको कम्पनले भर्छन्, र जो योगबाट आफ्नो सूक्ष्म र कारण शरीर चार्ज गर्छन् — ती आत्माहरूले शान्ति पाउनेछन्। अरू सबै आउँदै गरेको परिवर्तनको ठूलो लहरमा बगाइनेछन्।
यो निम्तो हरेक आत्माका लागि हो, त्यो जहाँबाट आएको भए पनि। तपाईँ मंगलबाट आउनुभएको होस् वा चन्द्रमाबाट, अर्को आकाशगंगाबाट होस् वा यही पृथ्वीबाट — घर फर्कने बाटो एउटै हो। आफूलाई आत्मा भनेर चिन्नुहोस्। सर्वशक्तिमानसँग जोडिनुहोस्। परिवर्तन सुरु होस्।
परम शान्ति
बापूजीका अनमोल वचनहरू
"मंगलमा धेरै राम्रो जीवन थियो — जसरी पृथ्वीमा पनि राम्रो जीवन थियो। मंगलको सृष्टि यसरी नै भएको थियो।"
"सूर्यभित्र पनि जीवन थियो। के कसैले यो कल्पना गर्न सक्छ?"
"तिनीहरूको प्रविधि यति विकसित थियो कि तिनीहरू प्रकाशको गतिभन्दा दस गुणा छिटो यात्रा गर्न सक्थे। त्यसको तुलनामा आजको हाम्रो विज्ञान शून्य हो।"
"वैज्ञानिकहरूले भेट्टाएको गड पार्टिकल परम प्रकाश होइन। त्यो परम अग्नि हो। यी दुई एकदमै फरक कुरा हुन्।"
"टाढाबाट आएको आत्माले आफूभित्र एउटा रेकर्ड बोकेको हुन्छ। यो ज्ञान सुन्दा त्यसले यसलाई तुरुन्तै चिन्छ।"
"ग्रह देवताहरू — शनि, मंगल र अरू — धेरैजसो अहिले पृथ्वीमा आइसकेका छन्। तिनीहरू साधारण मानिस भएर हाम्रै बीचमा बाँचिरहेका छन्।"
"पूरै मल्टिभर्स बदलिनेछ। सर्वशक्तिमानसँग जोडिनुहोस्। आफूलाई आत्मा भनेर चिन्नुहोस्। चाहिने तयारी यही मात्र हो।"
शब्दावली
तलका शब्दहरू यस पुस्तकमा प्रयोग भएका छन्। यी शब्दहरू बापूजीका शिक्षाहरूमा प्रयोग हुने मूल आध्यात्मिक शब्दहरूबाट लिइएका हुन्, जसरी Life in Multiverse पुस्तकमा दिइएका छन्।
१. आकारी (Akari)
ऊर्जाले बनेको एउटा सूक्ष्म रूप। यो स्थूल शरीर होइन, तर पूरै निराकार पनि होइन। आत्मा आफ्नो शुद्ध प्रकाशको अवस्था र भौतिक संसारबीच यही रूप लिन्छ।
२. आकाश तत्त्व (Akash Tattva)
पाँच तत्त्वमध्ये सबैभन्दा सूक्ष्म। आकाश तत्त्वको शरीर भएका जीवलाई आगो वा अरू भौतिक शक्तिले हानि गर्न सक्दैन।
३. अग्नि तत्त्व (Agni Tattva)
अग्नि तत्त्वको शरीर भएका जीव सूर्यजस्ता धेरै तातो ठाउँमा पनि कुनै हानि नभई बस्न सक्छन्।
४. आत्मा (Atma)
हरेक जीवको साँचो स्वरूप। हामी स्थूल शरीर होइनौं — हामी त्यसभित्रको आत्मा हौं। आत्मा सधैं रहन्छ, कहिल्यै नष्ट हुँदैन, र आफ्नो शुद्ध अवस्थामा दिव्य प्रकाशले बनेको हुन्छ।
५. अव्यक्त (Avyakt)
सृष्टिको नदेखिने, सूक्ष्म र परम सूक्ष्म संसार। व्यक्त (देखिने भौतिक संसार) को उल्टो।
६. बेहद (Behad)
अनन्त, असीम, सबै सीमाभन्दा पर। कुनै एउटा युनिभर्स वा आकाशगंगाभन्दा धेरै पर फैलिएको सृष्टिको विशाल, असीम विस्तारलाई यसले जनाउँछ।
७. बेहद ज्ञान (Behad Gyan)
सर्वशक्तिमान र उहाँको अनन्त, असीम सृष्टिबारेको परम ज्ञान। बापूजीले बाँड्नुहुने ज्ञान यही हो — सुरुदेखि अन्त्यसम्मको सृष्टिको ज्ञान, मल्टिभर्सभन्दा पर।
८. बेहदको आत्मा (Behad ki Atma)
परम प्रकाश र परम महातत्त्वले मात्र बनेको आत्मा। यी धेरै शक्तिशाली आत्मा हुन्।
९. बेहदको संसार (Behad ki Duniya)
सृष्टिको अनन्त संसार। सबै युनिभर्स, आकाशगंगा र आयाम मिलेर बनेको सारा संसार, जुन असीम छ र नाप्न सकिँदैन।
१०. भावातीत (Bhavatit)
सबै अनुभूति र भावनाभन्दा पर। पूरा भित्री स्थिरता र मन सन्तुलित रहने अवस्था।
११. ब्रह्माण्ड (Brahmand)
एउटा सौरमण्डल। बापूजीको भाषामा एउटा सौरमण्डललाई (त्यसका सबै ग्रह र आकाशमा भएका अरू वस्तुसहित) एउटा ब्रह्माण्ड भनिन्छ।
१२. ब्रह्मा–विष्णु–शंकर (Brahma-Vishnu-Shankar)
हरेक सौरमण्डलमा शासन गर्ने दिव्य त्रिदेव — ब्रह्मा (सिर्जनहार), विष्णु (पालनहार) र शंकर (परिवर्तन गर्ने)। उहाँहरूको अधिकार पृथ्वीमा मात्र होइन, सौरमण्डलका सबै ग्रहमा चल्छ।
१३. चन्द्र देव (Chandra Dev)
चन्द्रमाका देवता। चन्द्रमामा शासन गर्ने देवता। बापूजी भन्नुहुन्छ, चन्द्र देव र उहाँको परिवार अझै पनि चन्द्रमामा, सूक्ष्म जगतमा बस्नुहुन्छ।
१४. ज्ञान दान महा दान (Gyan Daan Maha Daan)
ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो। यही सिद्धान्तअनुसार बापूजीका शिक्षाहरू सबै सच्चा साधकसँग निःशुल्क बाँडिन्छन्।
१५. हदको आत्मा (Had ki Atma)
सीमित शक्ति भएको आत्मा, जुन सौरमण्डलका तल्ला तहहरूमा सिर्जना भएको हुन्छ। यस्ता आत्माहरूको बनावटमा परम प्रकाश हुँदैन।
१६. इच्छा मृत्यु (Ichha Mrityu)
आफ्नै इच्छाले शरीर छोड्ने वरदान। यो वरदान पाएको आत्माले कहिले र कसरी कुनै कष्टबिना स्थूल रूप छोड्ने भनेर आफैं रोज्न सक्छ।
१७. ईश्वर (Ishwar)
सृष्टिको मालिक वा धनी। निराकारी शिव।
१८. जल (Jal)
पानी। पाँच तत्त्वमध्ये एउटा। मंगलका जीव दुई तत्त्वले बनेका थिए — जल र माटो — जसले गर्दा तिनीहरू स्वभावैले हलुका थिए।
१९. कला (Kala)
आत्मा वा सिर्जनहारको शक्ति नाप्ने एकाइ। जसरी हामी बिजुलीको शक्ति वाटमा नाप्छौं, त्यसरी नै कलाले आत्मा वा दिव्य जीवभित्रको आध्यात्मिक शक्ति नाप्छ।
२०. कर्म (Karma)
काम र त्यसको परिणामको नियम। हरेक विचार, बोली र कामले कर्म बनाउँछ। सबै कर्म अन्त्यमा भोगेर चुक्ता गर्नैपर्छ। यो नियम कुनै अपवादबिना हरेक आत्मामा, हरेक ग्रहमा, सृष्टिको हरेक भागमा लागू हुन्छ।
२१. कर्मातीत (Karmatit)
कर्म बन्धनभन्दा पर। त्यो अवस्था, जसमा आत्माले आफ्ना सबै कर्म चुक्ता गरिसकेको हुन्छ र कर्मका सबै हिसाबबाट मुक्त हुन्छ।
२२. लोक (Lok)
एउटा लोक वा संसार। हरेक ग्रह र अस्तित्वको हरेक तह एउटा लोक हो। हाम्रो सौरमण्डलमा धेरै लोकहरू छन्: सूर्य लोक, चन्द्र लोक, मंगल लोक र यस्तै अरू।
२३. महाब्रह्माण्ड (Maha Brahmand)
एउटा आकाशगंगा। बापूजीको भाषामा एउटा आकाशगंगालाई एउटा महाब्रह्माण्ड भनिन्छ।
२४. मंगल (Mangal)
मंगल ग्रह। मंगल ग्रह बनाउनुभएका र त्यसमा शासन गर्नुभएका देवताको नाम पनि मंगल हो। मंगल वैदिक परम्पराका नौ ग्रह देवता (नवग्रह) मध्ये एक हुनुहुन्छ।
२५. माटो (Mitti)
पृथ्वी वा माटो। पाँच तत्त्वमध्ये एउटा। जलसँग मिलेर यसले मंगलका जीवको दुई तत्त्वको शरीर बनाएको थियो।
२६. मुक्ति (Mukti)
त्यो अवस्था, जब आत्मा कर्मका सबै हिसाबबाट मुक्त हुन्छ र फेरि आफ्नै सिर्जनहारमा विलीन हुन्छ।
२७. नवग्रह (Nava Graha)
नौ ग्रह देवता: सूर्य, चन्द्र (चन्द्रमा), मंगल, बुध, बृहस्पति, शुक्र, शनि, राहु र केतु।
२८. निराकारी (Nirakaari)
आत्माको निराकार अवस्था। यस अवस्थामा आत्मा शुद्ध दिव्य प्रकाश हुन्छ; त्यसको न स्थूल शरीर हुन्छ, न सूक्ष्म शरीर। यो आत्माको सबैभन्दा माथिल्लो र सबैभन्दा साँचो अवस्था हो।
२९. परम अग्नि (Param Agni)
धेरै छिटो गतिमा हाइड्रोजनका प्रोटोन ठोक्किँदा निस्कने ऊर्जा। गड पार्टिकलको प्रयोगमा वास्तवमा भेटिएको यही हो, परम प्रकाश होइन भनेर बापूजी स्पष्ट पार्नुहुन्छ।
३०. परम आत्मा (Param Atma)
संकल्प (विचार) को शक्तिले अरू आत्माहरू सिर्जना गर्न सक्ने जति शक्ति भएको आत्मा। एउटा सौरमण्डलको सिर्जनहार।
३१. परम महाब्रह्माण्ड (Param Maha Brahmand)
एउटा युनिभर्स। बापूजीको भाषामा एउटा युनिभर्सलाई एउटा परम महाब्रह्माण्ड भनिन्छ।
३२. परम प्रकाश (Param Prakash)
सारा सृष्टिको मूल स्रोत। परम प्रकाशबाट परम तत्त्वहरू बने। ती तत्त्वहरूबाट सबै संसार र सबै जीव अस्तित्वमा आए।
३३. परम शान्ति (Paramshanti)
भित्री शान्तिको सबैभन्दा माथिल्लो अवस्था, सबै अशान्तिभन्दा पर। बापूजीको आध्यात्मिक संस्था र मिसनको नाम पनि परमशान्ति हो।
३४. परम तत्त्व (Param Tattva)
परम प्रकाशबाट निस्केको सबैभन्दा पहिलो मूल पदार्थ, जसबाट अरू सबै तत्त्व बने।
३५. परमधाम (Paramdham)
एउटा सौरमण्डलभित्र सृष्टिको सबैभन्दा माथिल्लो आयाम, जहाँ निराकारी सिर्जनहार (शिव) बस्नुहुन्छ। यो शुद्ध दिव्य प्रकाशको संसार हो।
३६. प्रलय (Pralay)
त्यो प्रक्रिया, जसमा कुनै सृष्टि अन्त्य भएर फेरि आफ्नो स्रोतमा विलीन हुन्छ।
३७. सनातन धर्म (Sanatan Dharma)
धर्मको सधैं रहने बाटो। पृथ्वीको सबैभन्दा पुरानो आध्यात्मिक परम्परा, जसको जरा आत्मा, दिव्य सत्ता र सृष्टिको प्राकृतिक नियमको ज्ञानमा छ।
३८. संकल्प (Sankalpa)
विचार, इच्छा वा भित्री अठोट। उच्च शक्ति भएका आत्मामा संकल्पले सोझै सृष्टि प्रकट गर्न सक्छ। हरेक आत्माले आफ्ना सबै पुराना अनुभवबाट बोकेको भित्री सम्झनाको रेकर्ड पनि यही हो।
३९. साकारी (Sakaari)
स्थूल रूप। भौतिक संसारमा आत्माहरू बस्ने बाक्लो, पाँच तत्त्वको शरीर।
४०. सत्ययुग (Satyug)
सुनौलो युग। समयका चार युगमध्ये पहिलो र सबैभन्दा उच्च। सत्ययुगमा आत्माहरू हलुका, शुद्ध र शक्तिशाली हुन्छन्। जीवनमा मेलमिलाप र शान्ति हुन्छ।
४१. सतोप्रधान (Sato Pradhan)
मुख्य रूपमा शुद्ध। धेरै हलुकापन र सद्गुण भएको आत्माको गुण। सुनौलो युग सतोप्रधान युग हो। मंगलका जीव पनि यही उच्च अवस्थामा जिउँथे।
४२. शक्ति (Shakti)
दिव्य नारी ऊर्जा। सृष्टिको जुनसुकै आयाममा निराकारी शिवको सिर्जना गर्ने जोडी।
४३. शिव / महाशिव / परम महाशिव (Shiv / Maha Shiv / Param Maha Shiv)
सृष्टिका भिन्न–भिन्न तहहरूमा निराकारी सिर्जनहार: शिवले एउटा सौरमण्डल सिर्जना गर्नुहुन्छ, महाशिवले एउटा आकाशगंगा सिर्जना गर्नुहुन्छ, र परम महाशिवले एउटा युनिभर्स सिर्जना गर्नुहुन्छ। उहाँहरू सबै आ–आफ्नो परमधाममा बस्नुहुन्छ।
४४. स्थूल जगत (Sthool Jagat)
भौतिक संसार। स्थूल पदार्थको लोक, जसलाई हाम्रा इन्द्रियहरू र वैज्ञानिक उपकरणहरूले देख्न र नाप्न सक्छन्।
४५. सूक्ष्म जगत (Sukshma Jagat)
सूक्ष्म पदार्थको लोक, जसलाई भौतिक इन्द्रिय र उपकरणले देख्न सक्दैनन्। सबै ग्रह र अस्तित्वका सबै तहमा सूक्ष्म जगतको एउटा तह हुन्छ, जहाँ स्थूल शरीर नभएका आत्मा बस्छन्।
४६. तत्त्व (Tattva)
भौतिक संसारका पाँच तत्त्व हुन्: पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु र आकाश। बापूजीको शिक्षामा तत्त्व शब्दले भौतिक र सूक्ष्म दुवै तत्त्वलाई जनाउँछ।
४७. विकर्म (Vikarm)
आत्माको पापपूर्ण वा नकारात्मक काम — प्राकृतिक दिव्य व्यवस्थाको विरुद्ध जाने र भारी कर्म बनाउने काम।
४८. व्यक्त (Vyakt)
सृष्टिको देखिने, भौतिक संसार। अव्यक्त (नदेखिने, सूक्ष्म संसार) को उल्टो।
४९. योग (Yog)
जोडाइ। विशेष गरी, आत्मा र सर्वशक्तिमानबीचको जोडाइ। योग त्यो साधन हो, जसबाट आत्माले शक्ति पाउँछ, आफ्नो कर्म शुद्ध गर्छ र आफ्नो साँचो स्वरूपमा फर्कन्छ। आज साधारण रूपमा प्रयोग हुने 'योगा' शब्दले शारीरिक व्यायामलाई जनाउँछ; बापूजीको शिक्षामा योगको अर्थ सर्वशक्तिमानसँग आत्माको जोडाइ हो।
आगामी चलचित्र

PARAMSHANTI: ANTIM PARAM SATYA
परमशान्ति — अन्तिम परम सत्य
बापूजी दशरथभाई पटेलबारेको एक आध्यात्मिक चलचित्र
प्रस्तुतकर्ता: विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
आध्यात्मिक चलचित्र आउँदैछ
2026
Soon… THE WORLD WILL KNOW
बापूजी दशरथभाई पटेलको दिव्य जीवन, यात्रा र परम सत्यको अनुभूतिमा आधारित एउटा आगामी आध्यात्मिक जीवनी चलचित्र। यस चलचित्रले बापूजीको असाधारण बाटो पछ्याउँछ — मानवजातिको दुःखबारे ईश्वरलाई प्रश्न गर्ने एक युवा आत्मादेखि परम शान्तिको सबैभन्दा ठूलो आध्यात्मिक अनुभूतिसम्म — अन्तिम परम सत्य: अन्तिम, सबैभन्दा ठूलो सत्य।
COMING SOON....
हामीसँग जोडिनुहोस्
बापूजी र परमशान्ति परिवारसँग यो यात्रा जारी राख्नुहोस्। दैनिक लाइभ सत्र, निर्देशनसहित गराइने ध्यान र बापूजीका भिडियो शिक्षाहरू — निःशुल्क र सबैका लागि खुला।
इमेल
anant@paramshanti.org
ankur@paramshanti.org
वेबसाइट
www.paramshanti.org
www.paramshantiblogs.org
युट्युब च्यानल
youtube.com/@BapujiDashrathbhaiPatel
youtube.com/@maakadivyasandesh7661
youtube.com/@spiritualpodcastwithanant
youtube.com/@paramshantimeditation
फेसबुक
facebook.com/discoveryofnewworldcom
facebook.com/bapujidashrathbhaipatel
इन्स्टाग्राम
instagram.com/bapujidashrathbhaipatel
instagram.com/spiritualpodcastwithanant
instagram.com/paramshanti.motivation
X (ट्विटर)
x.com/bapujiofficial
x.com/sakshipatel85
x.com/anant982511
सबै प्रमुख प्लेटफर्ममा उपलब्ध
यो पुस्तक र बापूजी दशरथभाई पटेलका अरू शीर्षकहरू सबै प्रमुख अनलाइन इ–बुक प्लेटफर्म र पुस्तक पसलमा उपलब्ध छन्। पूरा पुस्तकालय र निःशुल्क डाउनलोडका लागि www.paramshantiblogs.org हेर्नुहोस्।
चाँडै आउँदै
हाम्रा परमशान्ति एपहरू चाँडै गुगल प्ले स्टोरमा उपलब्ध हुनेछन्। पर्खनुहोस्।
ठेगाना
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay
c/o Paramshanti Bhawan, Chenpur
Near Chenpur Bus Stand, New Ranip Road
Ahmedabad, Gujarat – 382470, India
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay
www.paramshanti.org
