प्रकाशक र अस्वीकरण
प्रकाशक
विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
अहमदाबाद आश्रमको ठेगाना
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay c/o Paramshanti Bhawan Chenpur, Near Chenpur Bus Stand New Ranip Road Ahmedabad, Gujarat – 382470
सर्वाधिकार © २०२६ विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय सर्वाधिकार सुरक्षित। अनुमतिबिना यसको कुनै पनि भाग छाप्न वा नक्कल गर्न पाइने छैन।
"ज्ञान दान महा दान"
(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो)
सबैसँग जति सकिन्छ त्यति बाँड्नुहोस्।
— बापूजी दशरथभाई पटेल
अस्वीकरण / सामग्रीको स्रोत
यो पुस्तक बापूजी दशरथभाई पटेलका आध्यात्मिक प्रवचनहरूबाट प्रेरित भएर विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालयको परमशान्ति टोलीले आफैं जम्मा गरेको, सम्पादन गरेको र प्रकाशन गरेको हो। कुन कुरा राख्ने, कसरी बुझाउने, कुन शब्द छान्ने र कसरी प्रस्तुत गर्ने — यी सबै कुरा पूरै परमशान्ति टोलीको काम र जिम्मेवारी हो। बापूजीले यो पुस्तक आफैं लेख्नुभएको, जाँच्नुभएको वा स्वीकृत गर्नुभएको छैन, र यसभित्रका कुराहरूको सम्पादकीय, कानुनी वा प्रकाशकीय जिम्मेवारी उहाँको छैन।
AI को प्रयोग: यस पुस्तकको आध्यात्मिक सार AI ले बनाएको होइन। AI उपकरणहरू व्याकरण मिलाउन, कुरा स्पष्ट पार्न र ढाँचा मिलाउन मात्र प्रयोग गरिएका हुन्। सम्पादनको पूरा जिम्मेवारी परमशान्ति टोलीको हो।
कानुनी अस्वीकरण: यी कुराहरू केवल आध्यात्मिक र जानकारीका लागि, असल नियतले बाँडिएका हुन्। यी चिकित्सकीय, कानुनी, आर्थिक वा मनोवैज्ञानिक सल्लाह होइनन्। यसलाई कसरी बुझ्ने र यसअनुसार के गर्ने भन्ने कुराको पूरा जिम्मेवारी पाठक आफैंको हुनेछ। यस पुस्तकको प्रयोगबाट हुने कुनै पनि परिणामका लागि बापूजी, परमशान्ति टोली वा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय कोही पनि जिम्मेवार हुने छैनन्।
सबै आस्थाप्रति सम्मान: यो पुस्तक केवल आध्यात्मिक उन्नतिका लागि हो। यो कुनै पनि धर्म, आस्था, जात, समुदाय, देश, सरकार, लिङ्ग, वंश, परम्परा, संस्था वा व्यक्ति — जीवित वा बितिसकेका — का विरुद्ध लेखिएको होइन, न त तिनको आलोचना गर्ने वा तिनलाई चोट पुर्याउने उद्देश्य नै राख्छ। सबै मार्ग र सबै आस्थाहरूको गहिरो सम्मान गरिन्छ।
कुनै सम्बन्ध छैन: यो पुस्तक विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय (परमशान्ति) ले आफैं प्रकाशित गरेको हो। यो अरू कुनै पनि संस्था वा निकायसँग जोडिएको छैन, तिनको समर्थन पाएको छैन, न त तिनको प्रतिनिधित्व नै गर्छ।
बापूजीको परिचय
बापूजी (पूरा नाम: बापूजी दशरथभाई पटेल, जसलाई युवा पुस्ताले मायाले "दादाजी" पनि भन्छन्) को जन्म सन् १९५६ मा गुजरातको मेहसाणा जिल्लाको अखज नामक सानो गाउँमा भएको थियो। तर उहाँको बाल्यकाल मेहसाणा जिल्लाकै अम्बासन नामक अर्को गाउँमा बित्यो।
जीवनको सुरुको कालमा उहाँ धेरै सफल वकिल हुनुहुन्थ्यो। पछि उहाँले आफ्नो जीवन परम आध्यात्मिक सत्यलाई आफैं अनुभव गर्न र मानिसहरूको भलाइका लागि यो दिव्य ज्ञान अगाडि ल्याउनमा लगाउनुभयो। आज यो परम ज्ञान सच्चा साधकहरूका लागि आफ्नो अन्तिम गन्तव्यसम्म पुग्ने बाटो देखाउने बत्ती बनेको छ। पृथ्वीका आत्माहरूलाई आफ्नो मूल घर फर्कने बाटो देखाउने यो परम आध्यात्मिक ज्ञान अहिलेको समयमा आउनु नै सबैभन्दा ठूलो दिव्य शक्तिको आशीर्वाद हो।
धेरै गरिब परिवारमा हुर्केर र कठिन परिस्थितिहरू झेल्दाझेल्दै पनि बापूजीमा यो दुःख र पीडाले भरिएको संसारलाई अझ राम्रो ठाउँ बनाउने गहिरो चाहना थियो। छ वर्षको सानै उमेरमा उहाँले बारम्बार ईश्वरलाई सोध्नुभयो — मानिसहरूको दुःख देखेर पनि ईश्वर किन चुप बस्नुहुन्छ? मानव दुःखको अन्त्य गर्ने यही बलियो चाहनाले नै उहाँलाई जीवनको पछिल्लो चरणमा आध्यात्मिकताको सबैभन्दा माथिल्लो स्तरमा पुर्यायो।
बाल्यकालमै बापूजी आफ्नो सुख–सुविधाको वास्ता नगरी घण्टौंसम्म खेतमा एक्लै बस्नुहुन्थ्यो। गरिबीका कारण उहाँ जुत्ता–चप्पलबिना खाली खुट्टा हिँड्नुहुन्थ्यो र प्रायः काँडाले घोचिनुहुन्थ्यो। धेरैपटक उहाँ खेतमा अबेरसम्म बस्नुहुन्थ्यो र घर फर्कने बाटोमा सूक्ष्म जगतका (आँखाले नदेखिने संसारका) जीवहरूसँग भेट हुन्थ्यो। यी अनुभवहरूले सूक्ष्म जगतका आत्माहरूसँग कुरा गर्ने उहाँको रुचि जगाए।
बापूजी सानै उमेरदेखि साहसी हुनुहुन्थ्यो, र यही साहसले उहाँलाई धेरै अप्ठ्याराहरू पार गर्न मद्दत गर्यो। चार्टर्ड एकाउन्टेन्सी (CA) को पढाइसँगसँगै उहाँले आफ्नो खर्च चलाउन ट्युसन कक्षाहरू पढाउनुभयो। पछि उहाँले कानुनमा स्नातक (LLB) पूरा गर्नुभयो र अहमदाबादका एक प्रसिद्ध वकिल बन्नुभयो।
सन् १९९७ मा उहाँले दुःख र अव्यवस्थाले भरिएको यस मृत्युलोकलाई अमरत्वको शाश्वत दिव्य संसारमा बदल्ने मिसनका साथ अहमदाबादको चेनपुरमा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय नामक आध्यात्मिक संस्था खोल्नुभयो। "माँ" भनेर प्रेमले चिनिने श्रीमती सुषमा टण्डनले यस महान् दिव्य मिसनमा बापूजीसँगै काम गर्नुभयो।
यस मिसनलाई पूरा गर्न बापूजीले आफ्नो सबै साधन र सम्पत्ति यही दिव्य उद्देश्यमा लगाएर नथाकी मेहनत गर्नुभयो। त्यस बेला उहाँ आराम नगरी लगातार १८ घण्टासम्म आध्यात्मिक प्रवचन दिनुहुन्थ्यो। यी प्रवचनहरूमा उहाँले दिव्य ज्ञानका सबैभन्दा माथिल्ला तहहरू बुझाउनुभयो — जुन उहाँले अतिचेतन अवस्थामा (साधारण चेतनाभन्दा माथिको अवस्थामा) गहिरो ध्यान र दिव्य दृष्टिबाट आफैं देख्नुभएको र अनुभव गर्नुभएको थियो। यो ज्ञान साधारण मानव मनको कल्पनाभन्दा धेरै पर छ।
बापूजीका शिक्षाहरूमा धेरै विषय समेटिएका छन् — विभिन्न तहका दिव्य सिर्जनहारहरूका प्रकारहरू; हाम्रो सौरमण्डल, आकाशगंगा र युनिभर्स कसरी बने; र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण — मल्टिभर्स र त्यसभन्दा परका सत्यहरूको अलौकिक ज्ञान। उहाँको ज्ञान धेरै गहिरो छ र यो "बेहदका आत्माहरू" भनिने उच्च स्तरका साधकहरूका लागि हो। बापूजीका अनुसार यी बेहदका आत्माहरूले नै यस मृत्युलोकलाई शाश्वत दिव्य लोकमा बदल्ने मुख्य भूमिका खेल्नेछन्।
हाल बापूजी लामो समयसम्म गहिरो ध्यान र समाधिमा लीन रहनुहुन्छ। उहाँ अतिचेतन अवस्थामा आफ्नो अलौकिक मिसनमा लगातार लीन रहनुभएकाले कसैसँग भेट्नुहुन्न।
प्रस्तावना
कुण्डलिनी जागरणबारे मान्यताहरूको बाढी आएको यो संसारमा धेरैजसो साधकहरू एकअर्कासँग बाझिने शिक्षाहरू, जटिल विधिहरू र अन्धो विश्वास माग्ने दाबीहरूबीच अलमलमा पर्छन्। केही गुरुहरू कुण्डलिनी जगाउनु नै सबैभन्दा ठूलो लक्ष्य हो भन्छन्; अरू भने यो नगर्न चेतावनी दिन्छन्। तर थोरैले मात्र एक छिन रोकिएर सोध्छन् — गीताले साँच्चै के भन्छ? परमात्मा आफैं केलाई मुक्तिको बाटो भन्नुहुन्छ?
यो पुस्तक दार्शनिक बहस होइन। यो बापूजी दशरथभाई पटेलको सोझो, जस्ताको तस्तै आध्यात्मिक प्रवचन हो — उहाँ मानवजातिको जागरण र परिवर्तनका लागि बेहद ज्ञान, आत्म ज्ञान र परम शान्ति बाँड्नमा आफ्नो जीवन समर्पित गर्नुभएका गुरु हुनुहुन्छ। युट्युबमा ६,००० भन्दा बढी भिडियो र १.५ करोडभन्दा बढी सब्स्क्राइबरसहित बापूजीको आध्यात्मिक जागरणको मिसनले संसारभरि लाखौं मानिसको मन छोएको छ।
यी पानाहरूमा बापूजी गीतालाई सबैभन्दा ठूलो प्रमाण मानेर कुण्डलिनी जागरणको प्रश्नको जवाफ दिनुहुन्छ। उहाँ आत्मा नै किन साँचो आठौं चक्र हो भनेर प्रकट गर्नुहुन्छ। देहभाव होइन, आत्म चेतना नै किन साँचो जागरण हो भनेर उहाँ बुझाउनुहुन्छ। अनि परमात्मालाई — परम पिता परमात्मालाई — सम्झने सरल तर गहिरो बाटोले नै कसरी परम शान्ति, भित्री परिवर्तन र मृत्युलोकबाट हुने परम यात्रासम्म पुर्याउँछ भनेर उहाँ देखाउनुहुन्छ।
यो पुस्तक आँखाले मात्र होइन, आत्माले पढ्नुहोस्। हरेक शब्दलाई भित्रसम्म गुन्जिन दिनुहोस्। अनि यो ज्ञान तपाईँलाई अँध्यारोबाट परम शान्तिको उज्यालोतिर लैजाने दियो बनोस्।
— परमशान्ति भवन, अहमदाबाद, गुजरात
परम शान्ति — बेहद ज्ञान
कुण्डलिनी जागरणको सत्य
— बापूजी दशरथभाई पटेलको आध्यात्मिक प्रवचनमा आधारित —
"गीताको सारमा परमात्मा भन्नुहुन्छ: आत्म चेतनामा रह, मलाई सम्झ, र म तिमीलाई सबै पापबाट मुक्त गर्नेछु र परमधाममा पुर्याउनेछु।"
अध्याय
१
प्रश्न — कुण्डलिनी जागरण के हो?
बापूजी गीतामै आधारित एउटा स्पष्ट र सरल दिशा दिनुहुन्छ।
आज कुण्डलिनी जागरणबारे अनगिन्ती मान्यताहरू संसारभरि फैलिएका छन्। धेरै सन्त र आध्यात्मिक गुरुहरूले यस विषयमा आ–आफ्नै फरक विचार राखेका छन्। कोही यो गर्नैपर्छ भन्छन्; अरू यो गर्नु हुँदैन भन्छन्। कोही यसले सिद्धि (आध्यात्मिक शक्तिहरू) दिन्छ भन्छन्। आज अध्यात्मको संसारमा पाइला राख्ने साधकले कुण्डलिनी जागरणबारे धेरै शिक्षा पाउँछ — हरेकको आफ्नै विधि, गहिराइ र दृष्टिकोण छ। सत्य खोज्ने सच्चा साधकका लागि ती सबैमध्ये सही र सुरक्षित बाटो भेट्टाउनु गाह्रो हुन सक्छ। बापूजी गीतामै आधारित एउटा स्पष्ट र सरल दिशा दिनुहुन्छ।
अध्याय
२
बापूजीको जवाफ — सरल र सोझो बाटो
गीता सबै शास्त्रको मुकुटमणि (सर्व शास्त्र शिरोमणि) हो।
गीता — सबै शास्त्रमध्ये सबैभन्दा माथि
आध्यात्मिक बाटोमा हिँड्न चाहनेहरूका लागि बापूजी भन्नुहुन्छ — गीताको ज्ञान समातिराख्नुहोस्। गीता सबै शास्त्रको मुकुटमणि (सर्व शास्त्र शिरोमणि) हो। गीताको ज्ञान भगवान् कृष्णले दिनुभएको हो, जो सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) को अवतार हुनुहुन्छ। गीताको ज्ञानभित्र दुई शिक्षा अरू सबैभन्दा माथि छन्:
- आत्म चेतनामा रहनुहोस् — आफूलाई आत्माको रूपमा चिन्नुहोस्।
- परमात्मालाई सम्झनुहोस् — सर्वशक्तिमानसँग आफ्नो जोडाइ कायम राख्नुहोस्।
अध्याय
३
आत्मा — शरीरको साँचो चालक
आत्माले नै शरीर चलाउँछ र सञ्चालन गर्छ।
बापूजी एउटा मूल प्रश्न उठाउनुहुन्छ: शरीर कसले चलाउँछ — आत्माले कि कुण्डलिनीले? जवाफ स्पष्ट छ — आत्माले। आत्माले नै शरीर चलाउँछ र सञ्चालन गर्छ। जब आत्माले नै सबै कुरा चलाउँछ, तब कुण्डलिनीभित्र जे शक्ति छ, त्यो पनि आत्माबाटै आउँछ। आत्माको ऊर्जा कुण्डलिनीमा बग्छ — उल्टो होइन। त्यसैले पहिले आत्मालाई चिन्नुहोस्। पहिले आफूलाई चिन्नुहोस्।
आत्मा कहाँ बस्छ?
आत्मा निधारको बीचमा, जहाँ हामी तिलक लगाउँछौं त्यो बिन्दुमा बस्छ — त्यसको पछाडि, दिमाग (मन) को बीचको बिन्दुमा। आत्मा शाश्वत, कहिल्यै नखिइने, अमर, अविनाशी छ। यसले आफ्नो कर्मको हिसाबअनुसार शरीर बदल्छ र जन्म–मृत्युको चक्रमा यात्रा गर्छ।
अध्याय
४
के कुण्डलिनी जागरण आवश्यक छ?
गीताले भनेको कुरा सोझो छ — आत्म चेतनामा रहनु र परमात्मालाई सम्झनु।
बापूजीका अनुसार — कुण्डलिनी जगाउनु आवश्यक छैन। यसको कारण यस्तो छ:
- बापूजी र परम्परागत योग शास्त्रहरूका अनुसार, कुण्डलिनी जागरणलाई एकदमै नाजुक साधना मानिन्छ। पुराना ग्रन्थहरूले सावधान गराउँछन्: जागरण अधुरो रह्यो भने — सातै चक्र पूरा छेडिएनन् भने — साधकले मन र शरीरमा गहिरो असन्तुलन अनुभव गर्न सक्छ। यसैले पुराना परम्पराहरूले धेरै जन्मसम्मको राम्रो तयारीसहित, पूरा अनुभूति पाएका गुरुको मार्गदर्शनमा मात्र अभ्यास गर्नुपर्ने कुरामा जोड दिन्छन्। त्यसैले बापूजी साधकहरूलाई आत्म चेतनाको अझ सुरक्षित, सोझो बाटोतिर लैजानुहुन्छ।
- कुण्डलिनी जागरणका लागि १२,००० देखि १५,००० घण्टा कडा तपस्या चाहिन्छ — एउटा प्रक्रियाका लागि मात्र पूरै जीवनको मेहनत।
- प्राचीन ऋषि र मुनिहरू जंगल र गुफामा जान्थे, र एक–एक चक्र गर्दै मेहनत गरेर पूरै जीवन बिताउँथे — मूलाधारदेखि माथितिर। यो साधारण जीवन बिताउने गृहस्थको बाटो होइन।
- धेरैजसो मानिस मुक्ति वा मोक्षका लागि होइन, ऋद्धि–सिद्धिका लागि कुण्डलिनी जागरणको पछि लाग्छन् — अलौकिक शक्तिहरू र सांसारिक क्षमताहरूका लागि।
गीतामा कुण्डलिनी जागरणको उल्लेख छैन
भगवान् कृष्णले गीतामा कसैलाई पनि कुण्डलिनी जागरण गर्न कहिल्यै भन्नुभएको छैन। गीताले भनेको कुरा सोझो छ — आत्म चेतनामा रहनु र परमात्मालाई सम्झनु। त्यसो भए सात चक्रलाई एक–एक गरी किन जगाउने? बरु सोझै आठौं चक्रमा जानुहोस् — आत्मा आफैंमा।
अध्याय
५
आठौं चक्र — आत्मा
तलबाट एक–एक खुड्किलो चढ्नु आवश्यक छैन।
कुण्डलिनीको पद्धतिमा सात चक्रको वर्णन गरिएको छ — तल आधारमा रहेको मूलाधारदेखि माथितिर। तर बापूजी सिकाउनुहुन्छ कि आत्मा आफैं आठौं चक्र हो — अरू सबैभन्दा माथि बसेको। जब तपाईँ आठौं चक्रलाई — आत्मालाई — सोझै जगाउनुहुन्छ, तब तलका सातै चक्रको शक्ति आफैं आत्मामा समेटिन्छ। तलबाट एक–एक खुड्किलो चढ्नु आवश्यक छैन। सोझै आत्मामा ध्यान दिनुहोस्।
अध्याय
६
सहज राजयोग — घरमै बसेर अभ्यास गर्नुहोस्
घर–परिवारको जीवन (गृहस्थ आश्रम) सबै आश्रममध्ये सबैभन्दा ठूलो आश्रम हो।
गीतामा ईश्वरले भन्नुभयो — ‘कर्मयोगी बन।’ आफ्नो घर, आफ्नो परिवार वा आफ्ना जिम्मेवारीहरू छोड्नु आवश्यक छैन। घर–परिवारको जीवन (गृहस्थ आश्रम) सबै आश्रममध्ये सबैभन्दा ठूलो आश्रम हो। घरमै बस्नुहोस्, परिवारमै रहनुहोस्, र आत्म चेतनामा रहने प्रयास मात्र गर्नुहोस् — खाँदा, पिउँदा, हिँड्दा, काम गर्दा, दैनिक जीवनको हरेक पलमा। यो सरल र सुरक्षित बाटो हो। यसमा कुनै जोखिम छैन।
परमात्मालाई ज्ञानबाट पाइन्छ — कर्मकाण्डबाट होइन
परमात्मा आफैंले गीतामा भन्नुभयो: ‘म जप, तप वा ध्यानका अभ्यासहरू (ध्यान योग) बाट पाइँदिनँ। म ज्ञानबाट मात्र पाइन्छु। ज्ञानी आत्मा मलाई विशेष प्यारो छ। स्थूल बुद्धि भएकाहरूले मलाई जान्न सक्दैनन् — निखारिएको र सूक्ष्म बुद्धि भएकाहरूले मात्र जान्न सक्छन्।’
अध्याय
७
आत्माका तीन शरीर — र बेहदका आत्माहरू
हरेक बेहदको आत्माभित्र अर्बौं र ट्रिलियनौं सूर्यको शक्ति रहेको छ।
हरेक आत्माले तीन शरीर बोक्छ:
- स्थूल शरीर — भौतिक शरीर
- सूक्ष्म शरीर
- कारण शरीर
बेहद (सीमाभन्दा पर) वर्गमा पर्ने आत्माहरूमा थप एउटा महाकारण शरीर (एउटा विशाल सूक्ष्म रूप) र एउटा परम महाकारण शरीर (एउटा परम ब्रह्माण्डीय रूप) हुन्छन्। यी बेहदका आत्माहरूले आफूभित्र परम तत्त्वले बनेको एउटा शरीर र परम प्रकाशको एउटा शरीर — सबैभन्दा माथिल्लो दिव्य प्रकाश — पनि बोक्छन्। हरेक बेहदको आत्माभित्र अर्बौं र ट्रिलियनौं सूर्यको शक्ति रहेको छ।
अध्याय
८
पृथ्वीमा किसिम–किसिमका आत्माहरू
सबै आफ्नो आध्यात्मिक यात्राका लागि पृथ्वीमा आएका छन्।
यो पृथ्वीले मानिसको रूपमा असाधारण किसिम–किसिमका आत्माहरू बोकेको छ। बापूजीको दिव्य दृष्टिअनुसार, अनगिन्ती दिव्य आत्माहरूले पनि — शास्त्रमा वर्णन गरिएको ३३ कोटि देवताको परम्पराका आत्माहरूसमेत — यो विशेष कालखण्डमा मानिसको जन्म लिएका छन्। आत्माहरू अनगिन्ती आकाशगंगाबाट, अनन्त सौरमण्डलहरू (अनन्त कोटि ब्रह्माण्ड) बाट र मल्टिभर्सबाट आएका छन् — सबै अहिले मानिसको रूपमा हाम्रै बीच हिँडिरहेका छन्। तीमध्ये कोही आत्मा काँडाजस्ता छन् र कोही दिव्य फूलजस्ता। अर्थात्, दिव्य गुण भएका आत्माहरू पनि छन् र आसुरी प्रवृत्ति भएका आत्माहरू पनि छन्। सबै आफ्नो आध्यात्मिक यात्राका लागि पृथ्वीमा आएका छन्।
अध्याय
९
जे सम्झनुहुन्छ, त्यही पाउनुहुन्छ
तपाईँ परमात्मालाई सम्झनुहुन्छ भने, सर्वशक्तिमानसँग जोडिइरहनुहुन्छ भने — तपाईँ परमात्मासम्म पुग्नुहुनेछ।
गीताले सिकाउँछ (८.६): ‘यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम्’ — शरीर छोड्ने बेला मानिसले जुन भाव सम्झन्छ, उसले त्यही भाव मात्र पाउँछ। बापूजी यो सिद्धान्त सरल रूपमा बुझाउनुहुन्छ: सम्झनु भनेको जोडिनु हो — सम्झनु नै योग हो। तपाईँ भूतको पूजा गर्नुहुन्छ भने, दिवंगत आत्माहरूलाई सम्झनुहुन्छ भने — तपाईँले भूत पाउनुहुनेछ। तपाईँ परमात्मालाई सम्झनुहुन्छ भने, सर्वशक्तिमानसँग जोडिइरहनुहुन्छ भने — तपाईँ परमात्मासम्म पुग्नुहुनेछ।
त्यसैले पहिले परम सिर्जनहार साँचो अर्थमा को हुनुहुन्छ, त्यो जान्नुहोस्। सृष्टिमा सर्वशक्तिमानको भूमिका के हो, त्यो बुझ्नुहोस्। सर्वशक्तिमान को हुनुहुन्छ, त्यो सिक्नुहोस् — अनि त्यही परमात्मालाई आफ्नो पूरा सजगताले सम्झनुहोस्।
अध्याय
१०
परम शान्तिको कम्पन — आफ्नो जीवन बदल्नुहोस्
तपाईँका शत्रुहरू पनि तपाईँका साथीहरू बन्नेछन् — परम शान्तिको कम्पनको शक्तिले।
जब तपाईँ आत्म चेतनामा रहनुहुन्छ र तपाईँले पहिले गरेको पाप कर्म (विकर्म) नष्ट हुन्छ, तब तपाईँ देखिने (व्यक्त) अवस्थाबाट नदेखिने (अव्यक्त) अवस्थामा बदलिनुहुनेछ। त्यो अवस्थाबाट परम शान्ति (सबैभन्दा ठूलो शान्ति) को कम्पन तपाईँबाट चारैतिर फैलिनेछ। यो कम्पन तपाईँको घरभित्र पस्नेछ — र तपाईँको घरपरिवार शान्ति, खुसी र मेलमिलापले भरिनेछ। तपाईँवरिपरिका मानिसहरूले पनि परम शान्ति अनुभव गर्नेछन्। तपाईँको सांसारिक जीवन आध्यात्मिक रूपमा माथि उठेको जीवनमा बदलिनेछ। तपाईँका शत्रुहरू पनि तपाईँका साथीहरू बन्नेछन् — परम शान्तिको कम्पनको शक्तिले।
अध्याय
११
मृत्युलोकबाट अमरलोकसम्मको यात्रा
लगातार ज्ञानको मनन गर्दा आत्मा आफैं ज्ञान स्वरूप बन्छ।
स्थूल शरीर पाँच तत्त्वको संसारमा — मृत्युलोकमा — फसेको छ। अब आत्माको यात्रा मृत्युलोकबाट अमरलोक (अमर संसार) सम्म जाने हो। यसका लागि आत्मालाई अमर ज्ञान, अर्थात् आफू अमर हुँ भन्ने ज्ञान चाहिन्छ। लगातार ज्ञानको मनन गर्दा आत्मा आफैं ज्ञान स्वरूप बन्छ। आत्मा आफैं ज्ञानी, नाश नहुने, अमर छ। जब मानिस परमात्मासँग जोडिन्छ, तब उसको पहिले गरेको कर्म मेटिन्छ, ऊ कर्मातीत (कर्मभन्दा परको) अवस्थामा पुग्छ र आत्माको शक्ति जाग्नेछ। सबै शरीर — सूक्ष्म र भौतिक — बिस्तारै शुद्ध हुनेछन्। त्यसपछि आत्मा परमधाम, सर्वशक्तिमानको सबैभन्दा माथिल्लो धामतिर उठ्नेछ।
सबैभन्दा माथिल्लो परमधाम — अनन्त युनिभर्सभन्दा पर, आकाशगंगाहरूभन्दा पर, मल्टिभर्सभन्दा पर — त्यो ठाउँ हो, जहाँ सर्वशक्तिमान बस्नुहुन्छ। त्यही हो अविनाशी अमरलोक — कहिल्यै नष्ट नहुने अमर संसार। सौरमण्डल, आकाशगंगा, युनिभर्स बन्छन् र विलीन हुन्छन्। मल्टिभर्स पनि सृष्टि र प्रलयका चक्रहरू भएर जान्छ। तर त्यो सबैभन्दा माथिल्लो परमधाम कहिल्यै नष्ट हुँदैन।
अध्याय
१२
बापूजीको मिसन — पूरै मल्टिभर्सको परिवर्तन
बेहदको आत्मा आफ्नो बेहदको संसारमा फर्कन चाहन्छ — त्यही त्यसको साँचो घर, त्यसको साँचो मूल हो।
हाम्रो लक्ष्य बेहद (सीमाभन्दा पर) हो — भौतिक सीमाभन्दा पर, सूक्ष्मभन्दा पनि परसम्म सृष्टिको परिवर्तन — अर्थात् पूरै मल्टिभर्सको परिवर्तन। एउटा सौरमण्डल वा एउटा आकाशगंगा मात्र होइन — योजना पूरै मल्टिभर्स बदल्ने हो। आत्म चेतनामा रहेर, पहिले गरेको कर्म नष्ट गरेर र परम शान्तिको कम्पन फैलाएर — हरेक आत्मा यो महान् परिवर्तनमा सहभागी हुन सक्छ। बेहदको आत्मा आफ्नो बेहदको संसारमा फर्कन चाहन्छ — त्यही त्यसको साँचो घर, त्यसको साँचो मूल हो।
मुख्य सिद्धान्तहरू
बापूजीको शिक्षाबाट
- कुण्डलिनी जागरण आवश्यक छैन — सोझै आत्म चेतनातिर जानुहोस्।
- गीता सबै शास्त्रमध्ये सबैभन्दा माथि छ — यसको ज्ञान समातिराख्नुहोस्।
- आत्मा निधारको बीचमा बस्छ — शाश्वत, अमर, अविनाशी।
- परमात्मालाई ज्ञानबाट पाइन्छ — जप, तप वा साधनाबाट होइन।
- आफ्नो घर र परिवारमै बस्दै कर्मयोगी बन्नुहोस्।
- जे सम्झनुहुन्छ, त्यही पाउनुहुन्छ — परमात्मालाई सम्झनुहोस्।
- परम शान्तिको कम्पनले तपाईँको जीवन र तपाईँवरिपरिको संसार बदल्छ।
- आत्माको साँचो यात्रा मृत्युलोकबाट अमरलोकसम्म हो — अमर संसारसम्म।
"हाम्रो लक्ष्य बेहदको विश्व परिवर्तन हो — योजना पूरै मल्टिभर्स बदल्ने हो।"
शब्दावली
आध्यात्मिक शब्दहरू
१. अनन्त कोटि ब्रह्माण्ड (Anant Koti Bramhand)
सृष्टिभित्रका सौरमण्डलका अनन्त वर्गहरू। बापूजीको शिक्षामा सृष्टि अनगिन्ती सौरमण्डलसम्म फैलिएको छ, र हरेक सौरमण्डलका आफ्नै आकाशगंगाहरू र संसारहरू छन्।
२. आत्मा / आत्म ज्ञान (Atma / Atma Gyan)
शाश्वत आत्मा र आत्माको ज्ञान। बापूजीको शिक्षामा आत्मा साँचो आफू हो — अमर, अविनाशी र शरीरको चालक।
३. अविनाशी अमरलोक (Avinaashi Amar Lok)
कहिल्यै नष्ट नहुने अमर संसार। बापूजीको शिक्षामा यो सृष्टि र प्रलयका चक्रहरूभन्दा परको परमधाम हो।
४. बेहद / बेहद ज्ञान / बेहदको आत्मा (Behad / Behad Gyan / Behad Soul)
"बेहद" को अर्थ सीमाभन्दा पर हो। बेहद ज्ञान भनेको बापूजीले सिकाउनुभएको असीम परम ज्ञान हो, र बेहदका आत्माहरू भनेका धेरै उच्च आध्यात्मिक क्षमता भएका, ब्रह्माण्डीय परिवर्तनका लागि तय भएका आत्माहरू हुन्।
५. ब्रह्माण्ड (Bramhand)
आध्यात्मिक परम्परामा एउटा सौरमण्डल वा ब्रह्माण्डीय सृष्टि। बहुवचन "अनन्त कोटि ब्रह्माण्ड" ले एकै समयमा रहेका अनन्त सौरमण्डललाई जनाउँछ।
६. गृहस्थ आश्रम (Grihastha Ashram)
घर–परिवार सम्हाल्ने जीवनको चरण। बापूजीको शिक्षामा घर–परिवारको जीवनलाई पूरा आध्यात्मिक बाटोको रूपमा सम्मान गरिन्छ — मुक्ति पाउन परिवार त्याग्नुपर्दैन।
७. कारण शरीर (Karan Sharir)
आध्यात्मिक परम्परामा यो तीन शरीरमध्ये सबैभन्दा गहिरो शरीर हो, जसले पहिले गरेको कर्मका बीउहरू र आत्माका गहिरा छापहरू बोक्छ।
८. कर्मातीत (Karmateeth)
कर्मभन्दा परको अवस्था। बापूजीको शिक्षामा यो परमात्माको सम्झनाबाट पहिले गरेको कर्म पूरै मेटिने अवस्था हो।
९. कर्मयोगी (Karma Yogi)
आध्यात्मिक रूपमा जोडिएर रहँदै कर्म गर्ने मानिस। बापूजीको शिक्षामा गीताले सबै साधकलाई कर्मयोगी बन्न भन्छ — परमात्मालाई सम्झँदै संसारको सेवा गर्ने।
१०. कुण्डलिनी जागरण (Kundalini Jagran)
कुण्डलिनी ऊर्जाको जागरण। परम्परागत योग शास्त्रहरूमा यो कडा अनुशासन चाहिने नाजुक साधना हो; बापूजी साधकहरूलाई आत्म चेतनाको अझ सुरक्षित, सोझो बाटोतिर लैजानुहुन्छ।
११. महाकारण शरीर (Mahakaran Body)
एउटा विशाल सूक्ष्म रूप। बापूजीको शिक्षामा बेहदका आत्माहरूले सामान्य तीन शरीरभन्दा माथिको यो थप ब्रह्माण्डीय शरीर बोक्छन्।
१२. मृत्युलोक (Mrityu Lok)
जन्म–मृत्युको लोक। बापूजीको शिक्षामा आत्माको यात्रा मृत्युलोकबाट अमर संसारसम्म जाने हो।
१३. मल्टिभर्स (Multiverse)
धेरै युनिभर्सको विशाल ब्रह्माण्डीय प्रणाली। बापूजीको शिक्षामा मल्टिभर्स आफैं पनि सृष्टि र प्रलयका चक्रहरू भएर जान्छ।
१४. परम महाकारण शरीर (Param Mahakaran Body)
एउटा परम ब्रह्माण्डीय रूप। बापूजीको शिक्षामा बेहदका आत्माहरूले परम आध्यात्मिक तत्त्वले बनेको यो सबैभन्दा माथिल्लो सूक्ष्म शरीर बोक्छन्।
१५. परम पिता परमात्मा (Param Pita Parmatma)
सर्वशक्तिमान। बापूजीको शिक्षामा परम पिता परमात्मालाई सम्झनु मुक्तिको सोझो बाटो हो।
१६. परम शान्ति (Param Shanti)
सबैभन्दा ठूलो शान्ति। बापूजीको शिक्षामा परम शान्ति सबैभन्दा माथिल्लो आध्यात्मिक अवस्था हो, जसले आत्मा, घर र वरिपरिको संसारलाई बदल्ने कम्पन फैलाउँछ।
१७. परमधाम (Paramdhaam)
बापूजीको शिक्षामा परमधाम सबैभन्दा माथिल्लो, कहिल्यै नष्ट नहुने संसार हो, जहाँ सर्वशक्तिमान बस्नुहुन्छ — आत्माको साँचो घर।
१८. ऋद्धि–सिद्धि (Riddhi-Siddhi)
अलौकिक शक्तिहरू र सांसारिक क्षमताहरू। बापूजीको शिक्षामा यी आध्यात्मिक अभ्यासको लक्ष्य होइनन्; मुक्ति (मोक्ष) मात्र साँचो लक्ष्य हो।
१९. सहज राजयोग (Sahaj Rajyog)
सजिलो र स्वाभाविक राजयोग। बापूजीको शिक्षामा यो संसारमै बस्दै आत्म चेतनामा रहने सरल अभ्यास हो — खाँदा, काम गर्दा, हिँड्दा — दैनिक जीवनको हरेक पलमा।
२०. सूक्ष्म शरीर (Sookshma Sharir)
आध्यात्मिक परम्परामा यो विचार, भावना र छापहरूको शरीर हो, जुन भौतिक शरीरभन्दा मसिनो छ।
२१. स्थूल शरीर (Sthool Sharir)
भौतिक शरीर। आध्यात्मिक परम्परामा यो पाँच तत्त्वले बनेको देखिने शरीर हो।
२२. विकर्म (Vikarm)
पाप वा नकारात्मक कर्म। बापूजीको शिक्षामा परमात्माको सम्झना र आत्म चेतनाको अभ्यासबाट विकर्म नष्ट हुन्छ।
२३. ३३ कोटि देवता (33 Koti Devta)
शास्त्रमा वर्णन गरिएको ३३ कोटि देवताको परम्परा। बापूजीको दिव्य दृष्टिमा यो परम्पराका दिव्य आत्माहरूले पनि यो विशेष कालखण्डमा मानिसको जन्म लिएका छन्।
आगामी चलचित्र

PARAMSHANTI: ANTIM PARAM SATYA
परमशान्ति — अन्तिम परम सत्य
बापूजी दशरथभाई पटेलबारेको एक आध्यात्मिक चलचित्र
प्रस्तुतकर्ता: विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
आध्यात्मिक चलचित्र आउँदैछ
2026
Soon… THE WORLD WILL KNOW
बापूजी दशरथभाई पटेलको दिव्य जीवन, यात्रा र परम सत्यको अनुभूतिमा आधारित एउटा आगामी आध्यात्मिक जीवनी चलचित्र। यस चलचित्रले बापूजीको असाधारण बाटो पछ्याउँछ — मानवजातिको दुःखबारे ईश्वरलाई प्रश्न गर्ने एक युवा आत्मादेखि परम शान्तिको सबैभन्दा ठूलो आध्यात्मिक अनुभूतिसम्म — अन्तिम परम सत्य: अन्तिम, सबैभन्दा ठूलो सत्य।
COMING SOON…
हामीसँग जोडिनुहोस्
बापूजी र परमशान्ति परिवारसँग यो यात्रा जारी राख्नुहोस्। दैनिक लाइभ सत्र, निर्देशनसहित गराइने ध्यान र बापूजीका भिडियो शिक्षाहरू — निःशुल्क र सबैका लागि खुला।
इमेल
anant@paramshanti.org
ankur@paramshanti.org
वेबसाइट
www.paramshanti.org
www.paramshantiblogs.org
युट्युब च्यानल
youtube.com/@BapujiDashrathbhaiPatel
youtube.com/@maakadivyasandesh7661
youtube.com/@spiritualpodcastwithanant
youtube.com/@paramshantimeditation
फेसबुक
facebook.com/discoveryofnewworldcom
facebook.com/bapujidashrathbhaipatel
इन्स्टाग्राम
instagram.com/bapujidashrathbhaipatel
instagram.com/spiritualpodcastwithanant
instagram.com/paramshanti.motivation
X (ट्विटर)
x.com/bapujiofficial
x.com/sakshipatel85
x.com/anant982511
फोन
+91 8055036764
+91 9711134888
+91 7041034888
सबै प्रमुख प्लेटफर्ममा उपलब्ध
यो पुस्तक र बापूजी दशरथभाई पटेलका अरू शीर्षकहरू सबै प्रमुख अनलाइन इ–बुक प्लेटफर्म र पुस्तक पसलमा उपलब्ध छन्। पूरा पुस्तकालय र निःशुल्क डाउनलोडका लागि www.paramshantiblogs.org हेर्नुहोस्।
ठेगाना
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay
c/o Paramshanti Bhawan, Chenpur
Near Chenpur Bus Stand, New Ranip Road
Ahmedabad, Gujarat – 382470, India
विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
www.paramshanti.org
