Books
PDF

कैलाश — the cover
प्रकाशक र अस्वीकरण

प्रकाशक

विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय

अहमदाबाद आश्रमको ठेगाना

Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay c/o Paramshanti Bhawan Chenpur, Near Chenpur Bus Stand New Ranip Road Ahmedabad, Gujarat – 382470

सर्वाधिकार © २०२६ विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय सर्वाधिकार सुरक्षित। अनुमतिबिना यसको कुनै पनि भाग छाप्न वा नक्कल गर्न पाइने छैन।

"ज्ञान दान महा दान"

(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो)

सबैसँग जति सकिन्छ त्यति बाँड्नुहोस्।

— बापूजी दशरथभाई पटेल

अस्वीकरण / सामग्रीको स्रोत

यो पुस्तक बापूजी दशरथभाई पटेलका आध्यात्मिक प्रवचनहरूबाट प्रेरित भएर विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालयको परमशान्ति टोलीले आफैं जम्मा गरेको, सम्पादन गरेको र प्रकाशन गरेको हो। कुन कुरा राख्ने, कसरी बुझाउने, कुन शब्द छान्ने र कसरी प्रस्तुत गर्ने — यी सबै कुरा पूरै परमशान्ति टोलीको काम र जिम्मेवारी हो। बापूजीले यो पुस्तक आफैं लेख्नुभएको, जाँच्नुभएको वा स्वीकृत गर्नुभएको छैन, र यसभित्रका कुराहरूको सम्पादकीय, कानुनी वा प्रकाशकीय जिम्मेवारी उहाँको छैन।

AI को प्रयोग: यस पुस्तकको आध्यात्मिक सार AI ले बनाएको होइन। AI उपकरणहरू व्याकरण मिलाउन, कुरा स्पष्ट पार्न र ढाँचा मिलाउन मात्र प्रयोग गरिएका हुन्। सम्पादनको पूरा जिम्मेवारी परमशान्ति टोलीको हो।

कानुनी अस्वीकरण: यी कुराहरू केवल आध्यात्मिक र जानकारीका लागि, असल नियतले बाँडिएका हुन्। यी चिकित्सकीय, कानुनी, आर्थिक वा मनोवैज्ञानिक सल्लाह होइनन्। यसलाई कसरी बुझ्ने र यसअनुसार के गर्ने भन्ने कुराको पूरा जिम्मेवारी पाठक आफैंको हुनेछ। यस पुस्तकको प्रयोगबाट हुने कुनै पनि परिणामका लागि बापूजी, परमशान्ति टोली वा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय कोही पनि जिम्मेवार हुने छैनन्।

सबै आस्थाप्रति सम्मान: यो पुस्तक केवल आध्यात्मिक उन्नतिका लागि हो। यो कुनै पनि धर्म, आस्था, जात, समुदाय, देश, सरकार, लिङ्ग, वंश, परम्परा, संस्था वा व्यक्ति — जीवित वा बितिसकेका — का विरुद्ध लेखिएको होइन, न त तिनको आलोचना गर्ने वा तिनलाई चोट पुर्‍याउने उद्देश्य नै राख्छ। सबै मार्ग र सबै आस्थाहरूको गहिरो सम्मान गरिन्छ।

कुनै सम्बन्ध छैन: यो पुस्तक विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय (परमशान्ति) ले आफैं प्रकाशित गरेको हो। यो अरू कुनै पनि संस्था वा निकायसँग जोडिएको छैन, तिनको समर्थन पाएको छैन, न त तिनको प्रतिनिधित्व नै गर्छ।

बापूजीको परिचय

बापूजी (पूरा नाम: बापूजी दशरथभाई पटेल, जसलाई युवा पुस्ताले मायाले "दादाजी" पनि भन्छन्) को जन्म सन् १९५६ मा गुजरातको मेहसाणा जिल्लाको अखज नामक सानो गाउँमा भएको थियो। तर उहाँको बाल्यकाल मेहसाणा जिल्लाकै अम्बासन नामक अर्को गाउँमा बित्यो।

जीवनको सुरुको कालमा उहाँ धेरै सफल वकिल हुनुहुन्थ्यो। पछि उहाँले आफ्नो जीवन परम आध्यात्मिक सत्यलाई आफैं अनुभव गर्न र मानिसहरूको भलाइका लागि यो दिव्य ज्ञान अगाडि ल्याउनमा लगाउनुभयो। आज यो परम ज्ञान सच्चा साधकहरूका लागि आफ्नो अन्तिम गन्तव्यसम्म पुग्ने बाटो देखाउने बत्ती बनेको छ। पृथ्वीका आत्माहरूलाई आफ्नो मूल घर फर्कने बाटो देखाउने यो परम आध्यात्मिक ज्ञान अहिलेको समयमा आउनु नै सबैभन्दा ठूलो दिव्य शक्तिको आशीर्वाद हो।

धेरै गरिब परिवारमा हुर्केर र कठिन परिस्थितिहरू झेल्दाझेल्दै पनि बापूजीमा यो दुःख र पीडाले भरिएको संसारलाई अझ राम्रो ठाउँ बनाउने गहिरो चाहना थियो। छ वर्षको सानै उमेरमा उहाँले बारम्बार ईश्वरलाई सोध्नुभयो — मानिसहरूको दुःख देखेर पनि ईश्वर किन चुप बस्नुहुन्छ? मानव दुःखको अन्त्य गर्ने यही बलियो चाहनाले नै उहाँलाई जीवनको पछिल्लो चरणमा आध्यात्मिकताको सबैभन्दा माथिल्लो स्तरमा पुर्‍यायो।

बाल्यकालमै बापूजी आफ्नो सुख–सुविधाको वास्ता नगरी घण्टौंसम्म खेतमा एक्लै बस्नुहुन्थ्यो। गरिबीका कारण उहाँ जुत्ता–चप्पलबिना खाली खुट्टा हिँड्नुहुन्थ्यो र प्रायः काँडाले घोचिनुहुन्थ्यो। धेरैपटक उहाँ खेतमा अबेरसम्म बस्नुहुन्थ्यो र घर फर्कने बाटोमा सूक्ष्म जगतका (आँखाले नदेखिने संसारका) जीवहरूसँग भेट हुन्थ्यो। यी अनुभवहरूले सूक्ष्म जगतका आत्माहरूसँग कुरा गर्ने उहाँको रुचि जगाए।

बापूजी सानै उमेरदेखि साहसी हुनुहुन्थ्यो, र यही साहसले उहाँलाई धेरै अप्ठ्याराहरू पार गर्न मद्दत गर्‍यो। चार्टर्ड एकाउन्टेन्सी (CA) को पढाइसँगसँगै उहाँले आफ्नो खर्च चलाउन ट्युसन कक्षाहरू पढाउनुभयो। पछि उहाँले कानुनमा स्नातक (LLB) पूरा गर्नुभयो र अहमदाबादका एक प्रसिद्ध वकिल बन्नुभयो।

सन् १९९७ मा उहाँले दुःख र अव्यवस्थाले भरिएको यस मृत्युलोकलाई अमरत्वको शाश्वत दिव्य संसारमा बदल्ने मिसनका साथ अहमदाबादको चेनपुरमा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय नामक आध्यात्मिक संस्था खोल्नुभयो। "माँ" भनेर प्रेमले चिनिने श्रीमती सुषमा टण्डनले यस महान् दिव्य मिसनमा बापूजीसँगै काम गर्नुभयो।

यस मिसनलाई पूरा गर्न बापूजीले आफ्नो सबै साधन र सम्पत्ति यही दिव्य उद्देश्यमा लगाएर नथाकी मेहनत गर्नुभयो। त्यस बेला उहाँ आराम नगरी लगातार १८ घण्टासम्म आध्यात्मिक प्रवचन दिनुहुन्थ्यो। यी प्रवचनहरूमा उहाँले दिव्य ज्ञानका सबैभन्दा माथिल्ला तहहरू बुझाउनुभयो — जुन उहाँले अतिचेतन अवस्थामा (साधारण चेतनाभन्दा माथिको अवस्थामा) गहिरो ध्यान र दिव्य दृष्टिबाट आफैं देख्नुभएको र अनुभव गर्नुभएको थियो। यो ज्ञान साधारण मानव मनको कल्पनाभन्दा धेरै पर छ।

बापूजीका शिक्षाहरूमा धेरै विषय समेटिएका छन् — विभिन्न तहका दिव्य सिर्जनहारहरूका प्रकारहरू; हाम्रो सौरमण्डल, आकाशगंगा र युनिभर्स कसरी बने; र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण — मल्टिभर्स र त्यसभन्दा परका सत्यहरूको अलौकिक ज्ञान। उहाँको ज्ञान धेरै गहिरो छ र यो "बेहदका आत्माहरू" भनिने उच्च स्तरका साधकहरूका लागि हो। बापूजीका अनुसार यी बेहदका आत्माहरूले नै यस मृत्युलोकलाई शाश्वत दिव्य लोकमा बदल्ने मुख्य भूमिका खेल्नेछन्।

हाल बापूजी लामो समयसम्म गहिरो ध्यान र समाधिमा लीन रहनुहुन्छ। उहाँ अतिचेतन अवस्थामा आफ्नो अलौकिक मिसनमा लगातार लीन रहनुभएकाले कसैसँग भेट्नुहुन्न।

प्रस्तावना

"ज्ञान दान महा दान"

(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो)

यो पुस्तकले कैलाश पर्वतबारे बापूजी दशरथभाई पटेलले आफ्ना दिव्य प्रवचनहरूमा बताउनुभएका आध्यात्मिक शिक्षाहरू प्रस्तुत गर्छ। आफ्नो गहिरो आध्यात्मिक दृष्टिको अवस्थाबाट बापूजी यस्तो ज्ञान बताउनुहुन्छ, जसले यस पवित्र ठाउँलाई बुझ्ने नयाँ झ्याल खोल्छ।

कैलाश पर्वतलाई भौतिक अर्थमा एउटा पर्वत मात्र होइन, पृथ्वीका सबैभन्दा शक्तिशाली आध्यात्मिक केन्द्रहरूमध्ये एक भनेर वर्णन गरिएको छ — एउटा यस्तो ठाउँ, जुन यस प्रवचनअनुसार भौतिक संसार र सृष्टिका माथिका आयामहरूबीचको मिलन बिन्दु हो। यस पुस्तकमा बताइएका शिक्षाहरूको उद्देश्य यस पवित्र स्थलप्रति साधकको प्रेम र श्रद्धा अझ गहिरो बनाउनु हो।

यो ज्ञान बेहद ज्ञानको फराकिलो ढाँचाको एउटा भाग हो। बेहद ज्ञान सबै सीमाभन्दा परको परम ज्ञान हो, जुन बापूजीले आफ्ना प्रवचनहरूमार्फत मानवजातिलाई बताउँदै आउनुभएको छ।

धेरै आध्यात्मिक परम्पराहरूमा पनि कैलाश पर्वतप्रति गहिरो श्रद्धा छ, र हरेक परम्परासँग आफ्नै गहिरा शिक्षाहरू र भित्री ज्ञान छ। यो पुस्तकले त्यस्ता सबै परम्पराको सम्मान गर्छ, र यहाँका शिक्षाहरूलाई केवल सच्चा साधकहरूको आध्यात्मिक उन्नतिका लागि भक्तिको एउटा दृष्टिकोणका रूपमा प्रस्तुत गर्छ।

सबैसँग जति सकिन्छ त्यति बाँड्नुहोस्।

— बापूजी दशरथभाई पटेलको शिक्षाबाट प्रेरित

परमशान्ति

अध्याय

१

कैलाशमा शिव शंकरको जीवन्त उपस्थिति

बापूजी सिकाउनुहुन्छ — शंकर र पार्वती पूरै कैलाश क्षेत्र र मानसरोवरमा बिनारोकटोक घुम्नुहुन्छ।

बेहद ज्ञानबारे बापूजीले दिनुभएको प्रवचनअनुसार, शिव शंकर र पार्वती, श्री गणेश र कार्तिकेयसहितको आफ्नो परिवारसँगै, आजसम्म पनि कैलाश पर्वतमा उपस्थित हुनुहुन्छ। उहाँहरू तीन सूक्ष्म तत्त्वले बनेको सूक्ष्म रूपमा रहनुहुन्छ। उहाँहरूको शरीर यिनै निखारिएका तत्त्वले बनेको छ, र उहाँहरू यही रूपमा कैलाशमा र मानसरोवर वरिपरि बस्नुहुन्छ।

बापूजी सिकाउनुहुन्छ — शंकर र पार्वती पूरै कैलाश क्षेत्र र मानसरोवरमा बिनारोकटोक घुम्नुहुन्छ। यसलाई उहाँहरूको दिव्य धाम, उहाँहरूको पवित्र थलो भनेर वर्णन गरिएको छ। साँचो भक्ति र महादेवप्रति हृदयदेखिको प्रेम बोकेका आत्माहरू यस ठाउँमा आउँदा उनीहरूले दिव्य उपस्थितिको भित्री अनुभवको आशीर्वाद पाउँछन् भनिन्छ।

✦

गहिरो बुझाइ: साँचो र सच्चा हृदयले महादेवको पूजा गर्ने भक्तहरूले मात्र मानसरोवर पुग्दा उहाँको उपस्थितिको भित्री अनुभव पाउनेछन्।

"कैलाशको आशीर्वाद सच्चा हृदयतिर बग्छ।"

श्री गणेश, कार्तिकेय र शंकर–पार्वती — यी सबैका भक्तहरूको कैलाशप्रति विशेष श्रद्धा छ। यस प्रवचनअनुसार, मानसरोवरमा र त्यसको वरिपरि, अनि वरिपरिका पर्वतहरूमा अनगिन्ती आत्माहरू गहिरो साधना गर्छन्। यिनीहरू साधारण आत्मा होइनन् भनेर वर्णन गरिएको छ — तिनीहरूले धेरै जन्म शंकर र पार्वतीको पूजा र ध्यानमा समर्पित गरेका छन् भनिन्छ।

बापूजी बताउनुहुन्छ — धेरै जन्मको भक्तिपूर्ण साधनापछि मात्र यी आत्माहरूले कैलाशमा महादेवको उपस्थिति महसुस गर्ने र दिव्य आशीर्वादको अनुभव पाउने भित्री सौभाग्य कमाउँछन्। यस प्रवचनअनुसार, कैलाशको साँचो रहस्य यही प्रेमपूर्ण सत्यमा छ — दिव्य परिवार यहाँ उपस्थित भएको महसुस हुन्छ, र गहिरो भक्ति भएका आत्माहरूले उहाँहरूको उपस्थिति आफूभित्र महसुस गर्ने आशीर्वाद पाउँछन्।

अध्याय

२

पृथ्वी र माथिका लोकहरूबीचको द्वार

बापूजी सिकाउनुहुन्छ — माथिका आयामहरूका आत्माहरू शंकरप्रति श्रद्धा अर्पण गर्न नियमित रूपमा कैलाशमा तल झर्छन्।

कैलाशबारे बापूजीले प्रकट गर्नुभएका सबैभन्दा सुन्दर कुरामध्ये एउटा यो हो — कैलाशलाई पृथ्वी र सृष्टिका माथिका आयामहरूबीचको एउटा आध्यात्मिक द्वार भनेर वर्णन गरिएको छ। उहाँको प्रवचनअनुसार, कैलाशको शिखरमा एउटा निश्चित बिन्दु छ, जहाँबाट आत्माहरू स्वर्गलोक र सूक्ष्म जगतको दोस्रो र तेस्रो आयामसहित माथिका लोकहरूमा आउजाउ गर्छन्।

बापूजी सिकाउनुहुन्छ — माथिका आयामहरूका आत्माहरू शंकरप्रति श्रद्धा अर्पण गर्न नियमित रूपमा कैलाशमा तल झर्छन्। तिनीहरू आफ्ना सूक्ष्म सवारीहरूमा यात्रा गर्दै दिव्य शक्तिका गोलाहरूमा आइपुग्छन् भनेर वर्णन गरिएको छ। त्यसैगरी, धेरै जन्मको भक्तिबाट पुण्य कमाएका आत्माहरू यही बाटो भएर कैलाशबाट माथिका लोकहरूमा उक्लन्छन् भनिन्छ।

✦

गहिरो बुझाइ: प्राचीन समयमा आत्माहरू स्वर्गलोक र माथिका आयामहरूसम्म जान सक्ने पृथ्वीको एउटै मात्र द्वार कैलाश थियो। आज धेरै बाटाहरू छन्, तर कैलाश अझै पनि सबैभन्दा पवित्र छ।

"द्वार टिकिरहन्छ — पवित्र, मौन, शाश्वत।"

यही कारणले, यस प्रवचनअनुसार, कैलाशको शिखर सूक्ष्म जगतका रक्षकहरूबाट सुरक्षित रहेको महसुस हुन्छ, र आध्यात्मिक साधकहरूका लागि यो साधारण पर्वतजस्तो पुग्न सकिँदैन। बापूजी यो कुरा आफ्नो गहिरो आध्यात्मिक दृष्टिबाट पाउनुभएको सोझो बुझाइका रूपमा बताउनुहुन्छ, जुन सच्चा भक्तहरूले मनन गर्नका लागि प्रस्तुत गरिएको हो।

बापूजीले वर्णन गर्नुहुन्छ — माथिका लोकहरूका जीवहरू आफ्ना दिव्य ऊर्जाका गोलाहरूमा यो बाटो भएर आउजाउ गर्छन्। उहाँको प्रवचनमा, पृथ्वी र माथिका आयामहरूबीच यी आत्माहरूको निरन्तर आउजाउले कैलाशलाई पूरै सृष्टिमा आध्यात्मिक रूपमा सबैभन्दा सक्रिय ठाउँहरूमध्ये एउटा बनाउँछ।

अध्याय

३

कैलाशको सूक्ष्म जगत

बापूजी बताउनुहुन्छ — भौतिक पर्वतभन्दा पर एउटा विशाल सूक्ष्म क्षेत्र छ, जुन शंकर र पार्वतीको हो भनेर वर्णन गरिएको छ।

बापूजी बताउनुहुन्छ — भौतिक पर्वतभन्दा पर एउटा विशाल सूक्ष्म क्षेत्र छ, जुन शंकर र पार्वतीको हो भनेर वर्णन गरिएको छ। कैलाशको भौतिक शिखरभन्दा अलिकति माथि, उहाँको प्रवचनले सूक्ष्म जगतमा रहेको एउटा विशाल क्षेत्रको वर्णन गर्छ। उहाँ सिकाउनुहुन्छ — यो क्षेत्र यति विशाल र यति पवित्र छ कि यसमा कुनै साधारण आत्मा पस्न सक्दैन।

बापूजीको प्रवचनअनुसार, सबैभन्दा समर्पित आत्माहरूले मात्र — धेरै जन्मसम्म शंकर र पार्वतीको सच्चा पूजा गरेका आत्माहरूले — यस सूक्ष्म क्षेत्रमा पस्न पाउँछन्। यहाँ सबैभन्दा उन्नत आत्माहरू महादेवको दिव्य उपस्थितिमा निरन्तर साधना गर्छन् भनिन्छ।

✦

गहिरो बुझाइ: कैलाश वरिपरिको सूक्ष्म जगतको वातावरण चारैतिर करिब ३५ किलोमिटरसम्म फैलिएको छ। यस क्षेत्रभित्र दिव्य शक्तिहरू प्रत्यक्ष रूपमा उपस्थित भएको महसुस हुन्छ।

"कैलाशको ३५ किलोमिटरभित्र दिव्यता सोझै महसुस हुन्छ।"

बापूजी सूक्ष्म वातावरणका तलदेखि माथिसम्मका तहहरू बुझाउनुहुन्छ। उहाँको प्रवचनअनुसार, पृथ्वीको सतहदेखि करिब ३ किलोमिटरसम्म तल्लो स्तरका सूक्ष्म जीवहरू सजिलै माथि उक्लन सक्दैनन्। करिब ३ किलोमिटरभन्दा माथि, उहाँ सिकाउनुहुन्छ, आफ्नो इष्टदेवलाई शुद्ध हृदय र सच्चा मनले सम्झने हलुका आत्माहरू मात्र टिक्न सक्छन्। करिब ५ किलोमिटर र त्योभन्दा माथि सबैभन्दा उन्नत आत्माहरू मात्र यात्रा गर्छन् भनिन्छ, र कैलाशकै शिखरबाट त्यो बाटो सोझै स्वर्गलोकमा पुग्छ भनेर वर्णन गरिएको छ।

बापूजीको प्रवचनअनुसार, तह–तह मिलेको यो बनावटले बुझाउँछ — त्यहाँ पुग्ने मानिसहरूले कैलाश वरिपरिको भौतिक वातावरण किन यति फरक महसुस गर्छन्। उहाँको शिक्षामा, यो वातावरण हरेक तहमा दिव्य ऊर्जाले चार्ज भएको छ, र हरेक तहलाई एउटा प्राकृतिक छन्नी भनेर वर्णन गरिएको छ, जसले उपयुक्त आध्यात्मिक उन्नति भएका आत्माहरूलाई मात्र माथि उक्लन दिन्छ।

अध्याय

४

हिमालयका पवित्र स्थलहरू

बापूजीका अनुसार, एक छेउदेखि अर्को छेउसम्म हजारौं किलोमिटर फैलिएको पूरै हिमालय शृंखला पवित्र स्थलहरूले भरिएको छ।

बापूजी कैलाशलाई हिमालयभरि फैलिएका पवित्र स्थलहरूको अझ फराकिलो सञ्जालसँग जोड्नुहुन्छ। सनातन धर्मका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तीर्थयात्राहरूमध्ये एउटा, चार धाम यात्रा, हरिद्वारबाट सुरु हुन्छ, र हरिद्वारलाई श्रद्धापूर्वक हरिको द्वार, अर्थात् विष्णुको ढोका भनेर वर्णन गरिएको छ।

बद्रीनाथमा भगवान् विष्णुका भक्तहरू गहिरो साधना गर्छन् भनेर वर्णन गरिएको छ। बापूजी बताउनुहुन्छ — सूक्ष्म जगतका अनगिन्ती प्राचीन आत्माहरू बद्रीनाथ मन्दिर नजिक निरन्तर साधना गर्दै बसेको महसुस हुन्छ। केदारनाथमा शक्तिका भक्तहरू आफ्नो पूजा गर्छन्, र यहाँ पनि उहाँको प्रवचनले सूक्ष्म जगतका आत्माहरूको ठूलो जमघटको वर्णन गर्छ।

बापूजीका अनुसार, एक छेउदेखि अर्को छेउसम्म हजारौं किलोमिटर फैलिएको पूरै हिमालय शृंखला पवित्र स्थलहरूले भरिएको छ। उहाँको प्रवचनले वर्णन गर्छ — जहाँ–जहाँ शिव, शक्ति वा वैष्णव परम्पराका मन्दिरहरू छन्, त्यहाँ सूक्ष्म जगतका आत्माहरू आफ्नो साधना गर्न भेला हुन्छन्।

✦

गहिरो बुझाइ: हिमालयमा लुकेको, दन्त्यकथामा सुनिँदै आएको ज्ञानको केन्द्र ज्ञान गंज साँच्चै छ। पूरै हिमालय शृंखला त्यसभित्र बगिरहेका दिव्य ज्ञानका नदीहरूले भरिएको छ।

"हिमालय दिव्य ज्ञानका लुकेका धाराहरूले जीवन्त छ।"

नेपालको पशुपतिनाथ मन्दिरलाई अर्को एउटा शक्तिशाली ठाउँ भनेर वर्णन गरिएको छ, जहाँ सूक्ष्म जगतका महान् आत्माहरू बस्छन् र गहन साधना गर्छन् भनिन्छ। बापूजीको प्रवचनअनुसार, यी आत्माहरू समूहमा काम गर्छन्, र माथिका आयामहरूतिरको आफ्नो यात्रामा एकअर्कालाई साथ दिन्छन्।

यी सबै स्थलहरू, यस प्रवचनमा, सूक्ष्म जगतमार्फत एकअर्कासँग जोडिएका छन् र कैलाशलाई केन्द्रमा राखेर हिमालयभरि एउटा विशाल आध्यात्मिक सञ्जाल बनाउँछन् भनेर वर्णन गरिएको छ। अरू धेरै आध्यात्मिक परम्पराहरूमा पनि हिमालयप्रति गहिरो श्रद्धा छ, र यस प्रवचनले भक्तिको हरेक सच्चा मार्गको सम्मान गर्छ।

अध्याय

५

दिव्य शक्तिको वातावरण

यस प्रवचनमा, कैलाशलाई मृत्युलोक र शाश्वत लोकबीचको सबैभन्दा ठूलो जोड्ने बिन्दु भनेर वर्णन गरिएको छ।

बापूजी बताउनुहुन्छ — मानसरोवर पुग्ने र त्यसको पवित्र जलमा नुहाउने मानिसहरूले असाधारण आध्यात्मिक अनुभव पाउँछन् भनिन्छ। उहाँको प्रवचनअनुसार, कैलाशको करिब ३५ किलोमिटरभित्रको पूरै क्षेत्र दिव्य शक्तिहरूले भरिएको एउटा विशेष वातावरणले ढाकिएको छ। साँचो भक्ति लिएर त्यहाँ पुग्ने मानिसहरूले यी शक्तिहरू सोझै आफूभित्र महसुस गर्छन् भनेर वर्णन गरिएको छ।

तर बापूजी एउटा महत्त्वपूर्ण फरक देखाउनुहुन्छ। घुमफिर गर्न मात्र, साधारण पर्यटकका रूपमा कैलाश पुग्ने मानिसहरूले यी भित्री अनुभवहरू त्यसरी नै पाउँदैनन् भनेर वर्णन गरिएको छ। धेरै जन्मको साधनाले बनेको सच्चा भक्ति बोक्ने मानिसहरूले मात्र आफ्नो यात्राको अझ गहिरो फल महसुस गर्छन् भनिन्छ।

✦

गहिरो बुझाइ: धेरै जन्मसम्म सच्चा भक्ति बढाएका आत्माहरूले कैलाश र मानसरोवरको आशीर्वाद सबैभन्दा गहिरो रूपमा महसुस गर्छन्।

"धेरै जन्मको भक्तिले कैलाशको भित्री ढोका खोल्छ।"

बापूजी बताउनुहुन्छ — कैलाश नजिकको सूक्ष्म जगतका आत्माहरू पृथ्वीको सतहभन्दा करिब ५०० किलोमिटर वा त्योभन्दा बढी उचाइमा बस्न रुचाउँछन् भनेर वर्णन गरिएको छ। उहाँको प्रवचनअनुसार, पृथ्वीको वायुमण्डलको तल्लो ३ किलोमिटरले तिनीहरूलाई असर गर्छ भनेर वर्णन गरिएको छ, त्यसैले तिनीहरू त्यसबाट टाढा बस्छन्। यही कारणले कैलाशका माथिल्ला भागहरू, भौतिक र सूक्ष्म दुवै, सबैभन्दा उन्नत आध्यात्मिक जीवहरूको प्रेमपूर्ण क्षेत्र भएर रहन्छन् भनिन्छ।

यस प्रवचनमा, कैलाशलाई मृत्युलोक र शाश्वत लोकबीचको सबैभन्दा ठूलो जोड्ने बिन्दु भनेर वर्णन गरिएको छ। बापूजीको शिक्षाअनुसार, यो त्यो ठाउँ हो, जहाँ भौतिक संसार र दिव्यता मिलेको महसुस हुन्छ, जहाँ पृथ्वीले स्वर्गलाई छुन्छ। यसलाई कैलाशको साँचो भित्री रहस्य भनेर वर्णन गरिएको छ — एउटा यस्तो सत्य, जुन बापूजीले सबै सच्चा साधकका लागि गहिरो प्रेमले बताउनुभएको छ।

सूक्ष्म आत्माहरूको रातको गतिविधि

बापूजीको प्रवचनअनुसार, कैलाश पर्वत र मानसरोवरको क्षेत्रमा राति करिब ११ बजेदेखि बिहान सबेरसम्म (करिब ५ बजे) सूक्ष्म जगतका धेरै आत्माहरू त्यहाँ निरन्तर भित्र–बाहिर आउजाउ गरिरहन्छन् भनेर वर्णन गरिएको छ। केही सूक्ष्म जीव सूक्ष्म रूपमा मानसरोवर तालमा नुहाउँछन् भनिन्छ। यिनीहरूलाई मुख्य रूपमा उच्च आत्माहरू भनेर वर्णन गरिएको छ। तल्लो स्तरका जीवहरू नजिक आउन प्रयास गर्छन् भनिन्छ, तर अहिले तिनीहरूलाई भित्र पस्न दिइँदैन भनेर वर्णन गरिएको छ। उहाँको प्रवचनले वर्णन गर्छ — पहिलेको समयमा त्यस्ता जीव आउन सक्थे, तर अहिले वातावरण यति निखारिएको छ कि तिनीहरू भित्र पस्न सक्दैनन् भनिन्छ।

मानसरोवरको पानीको शक्ति

बापूजी बताउनुहुन्छ — मानसरोवरको पानीमा परम तत्त्व (सबैभन्दा उच्च तत्त्व) को सानो अंश हुन्छ भनेर वर्णन गरिएको छ। उहाँको प्रवचनअनुसार, यो साधारण पानी होइन — मानसरोवरको पानीको आध्यात्मिक प्रभाव एकदमै शक्तिशाली छ भनेर वर्णन गरिएको छ।

प्राचीन समयमा, पवित्र गंगा "ज्ञान गंगा" का रूपमा पृथ्वीमा झर्दा गंगामा यस्तै भित्री शक्ति थियो भनेर वर्णन गरिएको छ। यस प्रवचनअनुसार, मानिसहरू गंगामा नुहाउँदा उनीहरूको सूक्ष्म शरीर भित्रैदेखि चार्ज हुन्थ्यो भनेर वर्णन गरिएको छ, र उनीहरूको सूक्ष्म शरीरमा जम्मा भएका धेरै पाप घट्थे भनिन्छ। तर बापूजी सिकाउनुहुन्छ — कारण शरीरलाई त्यसरी नै चार्ज गर्न सकिँदैन।

नकारात्मक जीव किन भित्र पस्न सक्दैनन्

परम्परागत पौराणिक चित्रणहरूले भगवान् शिवका दिव्य गणहरूको सुन्दर ढंगले वर्णन गर्छन्, जसमा प्रेमपूर्वक धेरै किसिमका सूक्ष्म जीव समेटिएका छन्। बापूजीको प्रवचन यस समृद्ध परम्पराको पूरक बन्छ, र यो कुरा बताउँछ — अहिले कैलाश वरिपरिको आध्यात्मिक वातावरणले एउटा असाधारण रूपमा निखारिएको र शक्तिशाली दिव्य उपस्थिति बोकेको छ भनेर वर्णन गरिएको छ। उहाँको शिक्षाअनुसार, यो उपस्थिति गहिरो रूपमा शान्त र सृष्टिका माथिका लोकहरूसँग नजिकबाट जोडिएको महसुस हुन्छ।

बापूजीको प्रवचनमा, तलका भित्री वर्णनहरू श्रद्धापूर्वक प्रस्तुत गरिएका छन्:

  • आध्यात्मिक वातावरण एकदमै निखारिएको र शक्तिशाली भइसकेको छ भनेर वर्णन गरिएको छ;
  • कम्पनको क्षेत्र यति उच्च छ कि तल्लो स्तरका ऊर्जाहरू त्यहाँ टिक्न सक्दैनन् भनिन्छ;
  • त्यस्ता ऊर्जाहरू टाढैबाट आफैं पछि हट्छन् भनेर वर्णन गरिएको छ।

बापूजीको प्रवचनअनुसार, यो निखारिएको भित्री उपस्थिति भगवान् शिवको दिव्य परिवारका परम्परागत वर्णनहरूको सुन्दर पूरक बन्छ, र साधकलाई थप एउटा भित्री ढोका दिन्छ — महादेवको प्रेमपूर्ण उपस्थितिको रहस्यभित्र पस्ने ढोका, जुन रहस्य झन्–झन् गहिरिँदै जान्छ।

अध्याय

६

पृथ्वीमै रहेको स्वर्ग

बापूजीका शिक्षाहरूले यस्तो संकेत गर्छन् — कैलाशको साँचो भित्री बुझाइ भौतिक यात्राबाट मात्र होइन, भित्री आध्यात्मिक विकास, भक्ति र चेतनाको शुद्धिबाट पनि आउँछ।

बापूजीको प्रवचनमा, कैलाशलाई प्रेमपूर्वक पृथ्वीमै स्वर्गको एउटा रूप भनेर वर्णन गरिएको छ, किनभने:

  • यो गहिरो भित्री शान्तिसँग सम्बन्धित छ;
  • यो दिव्य उपस्थितिसँग सम्बन्धित छ;
  • यो आध्यात्मिक जागरणसँग जोडिएको छ;
  • यो उच्च चेतनाको प्रतीक हो।

आध्यात्मिक रूपमा तयार आत्माहरूका लागि, बापूजीको प्रवचनअनुसार, कैलाश दिव्य अनुभवतिर लैजाने एउटा भित्री द्वारको प्रतीक हो।

यस प्रवचनमा, कैलाश पर्वतलाई धेरै आयाम भएको एउटा आध्यात्मिक केन्द्र भनेर वर्णन गरिएको छ, जहाँ भौतिक भूगोल र सूक्ष्म आध्यात्मिक वास्तविकता एकअर्कासँग मिलेको महसुस हुन्छ।

यस शिक्षाअनुसार:

  • कैलाश माथिका लोकहरूसँग जोडिएको छ भनेर वर्णन गरिएको छ;
  • उन्नत आत्माहरू हिमाली क्षेत्रहरूमा तपस्या गर्छन् भनिन्छ;
  • मानसरोवरले आध्यात्मिक कम्पन बोकेको छ भनेर वर्णन गरिएको छ;
  • दिव्य जीवहरू सूक्ष्म रूपमा रहन्छन् भनेर वर्णन गरिएको छ;
  • आध्यात्मिक प्रगतिले पवित्र स्थलहरूको अझ गहिरो भित्री अनुभव पाउन दिन्छ भनिन्छ।

बापूजीका शिक्षाहरूले यस्तो संकेत गर्छन् — कैलाशको साँचो भित्री बुझाइ भौतिक यात्राबाट मात्र होइन, भित्री आध्यात्मिक विकास, भक्ति र चेतनाको शुद्धिबाट पनि आउँछ।

शब्दावली

नोट: तलका शब्दहरूको अर्थ बेहद ज्ञानबारे बापूजीले दिनुभएको प्रवचनमा जसरी प्रयोग भएको छ, त्यसैगरी दिइएको छ। यीमध्ये केही अर्थ यस शिक्षाको भित्री आध्यात्मिक ढाँचाभित्र प्रस्तुत गरिएका हुन्, र परम्परागत शास्त्रहरूमा पाइने अर्थभन्दा फरक हुन सक्छन्। दुवै दृष्टिकोणको सम्मान गरिन्छ।

१. आत्मा (Atma)

सबै जीवित प्राणीमा रहेको ऊर्जाको स्रोत। साँचो 'म'। आफ्नो शुद्ध मूल अवस्थामा आत्मा दिव्य प्रकाश–रूपमा रहन्छ।

२. परमात्मा (Param Atma)

परम आत्मा। आत्माहरूको सिर्जनहार। आफ्नो साँचो निराकार दिव्य प्रकाश–रूपमा रहेको त्यस्तो आत्मा, जससँग संकल्पबाट अरू आत्मा सिर्जना गर्ने शक्ति हुन्छ।

३. ब्रह्माण्ड (Bramhand)

सौरमण्डल। आफ्नै शिवले चलाउने सृष्टिको पूरा प्रणाली।

४. महाब्रह्माण्ड (Maha Bramhand)

आकाशगंगा। सौरमण्डलहरूको विशाल समूह।

५. परम महाब्रह्माण्ड (Param Maha Bramhand)

युनिभर्स। भौतिक सृष्टिमा थाहा भएको सबैभन्दा ठूलो बनावट।

६. परमधाम (Paramdhaam)

परम धाम। सौरमण्डलभित्र सृष्टिको सबैभन्दा माथिल्लो आयाम, जहाँ सिर्जनहार शिव बस्नुहुन्छ। दिव्य प्रकाशको निराकार लोक।

७. बेहद ज्ञान (Behad Gyan)

सबै सीमाभन्दा परको ज्ञान। बापूजीले बताउनुभएको परम आध्यात्मिक ज्ञान, जसले सबैभन्दा सानो कणदेखि अनन्त मल्टिभर्ससम्म पूरै सृष्टि समेट्छ।

८. तत्त्व (Tattva)

सृष्टिका मूल इँटाहरू। देखिने संसार पाँच तत्त्वले बनेको छ: पृथ्वी, जल, वायु, अग्नि र आकाश।

९. परम तत्त्व (Param Tattva)

सबैभन्दा उच्च तत्त्व। साधारण तत्त्वभन्दा अझ सूक्ष्म र अझ निखारिएको, जसले धेरै उच्च भित्री ऊर्जा बोक्छ।

१०. आकारी (Akari)

सूक्ष्म रूप। स्थूल रूप होइन, ऊर्जाले बनेको रूप — जस्तै आगोको आकार। स्थूल आँखाले देखिँदैन।

११. साकारी (Sakari)

स्थूल रूप। आत्माको ऊर्जा अझ अगाडि बढ्दा त्यसले पाँच तत्त्वले बनेको स्थूल शरीर पाउँछ।

१२. निराकारी (Nirakari)

निराकार। आफ्नो शुद्ध दिव्य प्रकाश–रूपमा रहेको आत्माको शरीर नभएको अवस्था।

१३. स्वर्गलोक (Swarg Lok)

स्वर्ग। सौरमण्डलभित्र भौतिक संसारभन्दा माथि रहेको सृष्टिको एउटा माथिल्लो आयाम।

१४. सूक्ष्म जगत (Sukshma Jagat)

सूक्ष्म संसार। सूक्ष्म तत्त्वले बनेको सृष्टिको एउटा आयाम, जुन स्थूल आँखाले देखिँदैन।

१५. लोक (Loka)

सौरमण्डल, आकाशगंगा वा युनिभर्सभित्र सृष्टिको एउटा तह वा आयाम। हरेक लोक अस्तित्वको फरक स्तरको प्रतीक हो।

१६. शंकर (Shankar)

पार्वतीसँगै कैलाशमा बस्नुहुन्छ भनेर वर्णन गरिएका देवता। बेहद ज्ञानमा शंकरलाई सौरमण्डलभित्रको पालक र परिवर्तक भनेर वर्णन गरिएको छ।

१७. महादेव (Mahadev)

"महान् देव" भन्ने अर्थ बोकेको उपाधि, जसले शंकरलाई उहाँको सबैभन्दा पूजनीय रूपमा प्रेमपूर्वक जनाउँछ।

१८. मानसरोवर (Mansarovar)

कैलाश पर्वत नजिकको पवित्र ताल। अपार भित्री आध्यात्मिक शक्ति भएको ठाउँ, जहाँ भक्तहरूले दिव्य ऊर्जाको अनुभव गर्छन् भनिन्छ।

१९. ज्ञान गंज (Gyanganj)

हिमालयभित्र लुकेको, दन्त्यकथामा सुनिँदै आएको दिव्य ज्ञानको केन्द्र, जसलाई बापूजीको प्रवचनमा वास्तविक भित्री स्थान भनेर वर्णन गरिएको छ।

२०. चार धाम (Char Dham)

हिमालयका चार पवित्र तीर्थस्थल: बद्रीनाथ, केदारनाथ, गंगोत्री र यमुनोत्री।

२१. तपस्या (Tapasya)

लामो समयसम्म गहन भक्तिका साथ गरिने गहिरो साधना र कडा संयम।

२२. भक्ति (Bhakti)

दिव्यताप्रतिको सच्चा, हृदयदेखिको प्रेम र पूजा।

२३. पुरुषार्थ (Purusharth)

आत्माको विज्ञान आफूभित्रको खोज र ध्यानबाट बुझ्न मानिसले गर्ने आध्यात्मिक प्रयास।

२४. प्रलय (Pralay)

कुनै सृष्टिको विसर्जन हुने प्रक्रिया।

२५. विकर्म (Vikarm)

आत्माले गरेका नकारात्मक कर्म, जसले आत्मालाई तल्ला आयामहरूमा बाँध्छन्।

आगामी चलचित्र

PARAMSHANTI: ANTIM PARAM SATYA

परमशान्ति — अन्तिम परम सत्य

बापूजी दशरथभाई पटेलबारेको एक आध्यात्मिक चलचित्र

प्रस्तुतकर्ता: विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय

आध्यात्मिक चलचित्र २०२६ मा आउँदैछ

Soon… THE WORLD WILL KNOW

बापूजी दशरथभाई पटेलको दिव्य जीवन, यात्रा र परम सत्यको अनुभूतिमा आधारित एउटा आगामी आध्यात्मिक जीवनी चलचित्र। यस चलचित्रले बापूजीको असाधारण बाटो पछ्याउँछ — मानवजातिको दुःखबारे ईश्वरलाई प्रश्न गर्ने एक युवा आत्मादेखि परम शान्तिको सबैभन्दा ठूलो आध्यात्मिक अनुभूतिसम्म — अन्तिम परम सत्य: अन्तिम, सबैभन्दा ठूलो सत्य।

COMING SOON…

हामीसँग जोडिनुहोस्

बापूजी र परमशान्ति परिवारसँग यो यात्रा जारी राख्नुहोस्। दैनिक लाइभ सत्र, निर्देशनसहित गराइने ध्यान र बापूजीका भिडियो शिक्षाहरू — निःशुल्क र सबैका लागि खुला।

इमेल

anant@paramshanti.org

ankur@paramshanti.org

वेबसाइट

www.paramshanti.org

www.paramshantiblogs.org

युट्युब च्यानल

youtube.com/@BapujiDashrathbhaiPatel

youtube.com/@maakadivyasandesh7661

youtube.com/@spiritualpodcastwithanant

youtube.com/@paramshantimeditation

फेसबुक

facebook.com/discoveryofnewworldcom

facebook.com/bapujidashrathbhaipatel

इन्स्टाग्राम

instagram.com/bapujidashrathbhaipatel

instagram.com/spiritualpodcastwithanant

instagram.com/paramshanti.motivation

X (ट्विटर)

x.com/bapujiofficial

x.com/sakshipatel85

x.com/anant982511

व्हाट्सएप च्यानल

https://whatsapp.com/channel/0029VaGpKERBvvsfluYm0R1a

https://whatsapp.com/channel/0029VaI3s52KwqSPsa4x1k1T

सबै प्रमुख प्लेटफर्ममा उपलब्ध

यो पुस्तक र बापूजी दशरथभाई पटेलका अरू शीर्षकहरू सबै प्रमुख अनलाइन इ–बुक प्लेटफर्म र पुस्तक पसलमा उपलब्ध छन्।

पूरा पुस्तकालय र निःशुल्क डाउनलोडका लागि www.paramshantiblogs.org हेर्नुहोस्।

गुगल प्ले स्टोरमा चाँडै आउँदै

हाम्रा परमशान्ति एपहरू चाँडै गुगल प्ले स्टोरमा उपलब्ध हुनेछन्। पर्खनुहोस्।

ठेगाना

Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay

c/o Paramshanti Bhawan, Chenpur

Near Chenpur Bus Stand, New Ranip Road

Ahmedabad, Gujarat – 382470, India

"ज्ञान दान महा दान"

(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो)