प्रकाशक र अस्वीकरण
प्रकाशक
विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
अहमदाबाद आश्रमको ठेगाना
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay c/o Paramshanti Bhawan Chenpur, Near Chenpur Bus Stand New Ranip Road Ahmedabad, Gujarat – 382470
सर्वाधिकार © २०२६ विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय सर्वाधिकार सुरक्षित। अनुमतिबिना यसको कुनै पनि भाग छाप्न वा नक्कल गर्न पाइने छैन।
"ज्ञान दान महा दान"
(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो)
सबैसँग जति सकिन्छ त्यति बाँड्नुहोस्।
— बापूजी दशरथभाई पटेल
अस्वीकरण / सामग्रीको स्रोत
यो पुस्तक बापूजी दशरथभाई पटेलका आध्यात्मिक प्रवचनहरूबाट प्रेरित भएर विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालयको परमशान्ति टोलीले आफैं जम्मा गरेको, सम्पादन गरेको र प्रकाशन गरेको हो। कुन कुरा राख्ने, कसरी बुझाउने, कुन शब्द छान्ने र कसरी प्रस्तुत गर्ने — यी सबै कुरा पूरै परमशान्ति टोलीको काम र जिम्मेवारी हो। बापूजीले यो पुस्तक आफैं लेख्नुभएको, जाँच्नुभएको वा स्वीकृत गर्नुभएको छैन, र यसभित्रका कुराहरूको सम्पादकीय, कानुनी वा प्रकाशकीय जिम्मेवारी उहाँको छैन।
AI को प्रयोग: यस पुस्तकको आध्यात्मिक सार AI ले बनाएको होइन। AI उपकरणहरू केवल व्याकरण मिलाउन, कुरा स्पष्ट पार्न र ढाँचा मिलाउन मात्र प्रयोग गरिएका हुन्। सम्पादनको पूरा जिम्मेवारी परमशान्ति टोलीको हो।
कानुनी अस्वीकरण: यी कुराहरू केवल आध्यात्मिक र जानकारीका लागि, असल नियतले बाँडिएका हुन्। यी चिकित्सकीय, कानुनी, आर्थिक वा मनोवैज्ञानिक सल्लाह होइनन्। यसलाई कसरी बुझ्ने र यसअनुसार के गर्ने भन्ने कुराको पूरा जिम्मेवारी पाठक आफैंको हुनेछ। यस पुस्तकको प्रयोगबाट हुने कुनै पनि परिणामका लागि बापूजी, परमशान्ति टोली वा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय कोही पनि जिम्मेवार हुने छैनन्।
सबै आस्थाप्रति सम्मान: यो पुस्तक केवल आध्यात्मिक उन्नतिका लागि हो। यो कुनै पनि धर्म, आस्था, जात, समुदाय, देश, सरकार, लिङ्ग, वंश, परम्परा, संस्था वा व्यक्ति — जीवित वा बितिसकेका — का विरुद्ध लेखिएको होइन, न त तिनको आलोचना गर्ने वा तिनलाई चोट पुर्याउने उद्देश्य नै राख्छ। सबै मार्ग र सबै आस्थाहरूको गहिरो सम्मान गरिन्छ।
कुनै सम्बन्ध छैन: यो पुस्तक विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय (परमशान्ति) ले आफैं प्रकाशित गरेको हो। यो अरू कुनै पनि संस्था वा निकायसँग जोडिएको छैन, तिनको समर्थन पाएको छैन, न त तिनको प्रतिनिधित्व नै गर्छ।
बापूजीको परिचय
बापूजी (पूरा नाम: बापूजी दशरथभाई पटेल, जसलाई युवा पुस्ताले मायाले "दादाजी" पनि भन्छन्) को जन्म सन् १९५६ मा गुजरातको मेहसाणा जिल्लाको अखज नामक सानो गाउँमा भएको थियो। तर उहाँको बाल्यकाल मेहसाणा जिल्लाकै अम्बासन नामक अर्को गाउँमा बित्यो।
जीवनको सुरुको कालमा उहाँ धेरै सफल वकिल हुनुहुन्थ्यो। पछि उहाँले आफ्नो जीवन परम आध्यात्मिक सत्यलाई आफैं अनुभव गर्न र मानिसहरूको भलाइका लागि यो दिव्य ज्ञान अगाडि ल्याउनमा लगाउनुभयो। आज यो परम ज्ञान सच्चा साधकहरूका लागि आफ्नो अन्तिम गन्तव्यसम्म पुग्ने बाटो देखाउने बत्ती बनेको छ। पृथ्वीका आत्माहरूलाई आफ्नो मूल घर फर्कने बाटो देखाउने यो परम आध्यात्मिक ज्ञान अहिलेको समयमा आउनु नै सबैभन्दा ठूलो दिव्य शक्तिको आशीर्वाद हो।
धेरै गरिब परिवारमा हुर्केर र कठिन परिस्थितिहरू झेल्दाझेल्दै पनि बापूजीमा यो दुःख र पीडाले भरिएको संसारलाई अझ राम्रो ठाउँ बनाउने गहिरो चाहना थियो। छ वर्षको सानै उमेरमा उहाँले बारम्बार ईश्वरलाई सोध्नुभयो — मानिसहरूको दुःख देखेर पनि ईश्वर किन चुप बस्नुहुन्छ? मानव दुःखको अन्त्य गर्ने यही बलियो चाहनाले नै उहाँलाई जीवनको पछिल्लो चरणमा आध्यात्मिकताको सबैभन्दा माथिल्लो स्तरमा पुर्यायो।
बाल्यकालमै बापूजी आफ्नो सुख–सुविधाको वास्ता नगरी घण्टौंसम्म खेतमा एक्लै बस्नुहुन्थ्यो। गरिबीका कारण उहाँ जुत्ता–चप्पलबिना खाली खुट्टा हिँड्नुहुन्थ्यो र प्रायः काँडाले घोचिनुहुन्थ्यो। धेरैपटक उहाँ खेतमा अबेरसम्म बस्नुहुन्थ्यो र घर फर्कने बाटोमा सूक्ष्म जगतका (आँखाले नदेखिने संसारका) जीवहरूसँग भेट हुन्थ्यो। यी अनुभवहरूले सूक्ष्म जगतका आत्माहरूसँग कुरा गर्ने उहाँको रुचि जगाए।
बापूजी सानै उमेरदेखि साहसी हुनुहुन्थ्यो, र यही साहसले उहाँलाई धेरै अप्ठ्याराहरू पार गर्न मद्दत गर्यो। चार्टर्ड एकाउन्टेन्सी (CA) को पढाइसँगसँगै उहाँले आफ्नो खर्च चलाउन ट्युसन कक्षाहरू पढाउनुभयो। पछि उहाँले कानुनमा स्नातक (LLB) पूरा गर्नुभयो र अहमदाबादका एक प्रसिद्ध वकिल बन्नुभयो।
सन् १९९७ मा उहाँले दुःख र अव्यवस्थाले भरिएको यस मृत्युलोकलाई अमरत्वको शाश्वत दिव्य संसारमा बदल्ने मिसनका साथ अहमदाबादको चेनपुरमा विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय नामक आध्यात्मिक संस्था खोल्नुभयो। "माँ" भनेर प्रेमले चिनिने श्रीमती सुषमा टण्डनले यस महान् दिव्य मिसनमा बापूजीसँगै काम गर्नुभयो।
यस मिसनलाई पूरा गर्न बापूजीले आफ्नो सबै साधन र सम्पत्ति यही दिव्य उद्देश्यमा लगाएर नथाकी मेहनत गर्नुभयो। त्यस बेला उहाँ आराम नगरी लगातार १८ घण्टासम्म आध्यात्मिक प्रवचन दिनुहुन्थ्यो। यी प्रवचनहरूमा उहाँले दिव्य ज्ञानका सबैभन्दा माथिल्ला तहहरू बुझाउनुभयो — जुन उहाँले अतिचेतन अवस्थामा (साधारण चेतनाभन्दा माथिको अवस्थामा) गहिरो ध्यान र दिव्य दृष्टिबाट आफैं देख्नुभएको र अनुभव गर्नुभएको थियो। यो ज्ञान साधारण मानव मनको कल्पनाभन्दा धेरै पर छ।
बापूजीका शिक्षाहरूमा धेरै विषय समेटिएका छन् — विभिन्न तहका दिव्य सिर्जनहारहरूका प्रकारहरू; हाम्रो सौरमण्डल, आकाशगंगा र ब्रह्माण्ड कसरी बने; र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण — मल्टिभर्स र त्यसभन्दा परका सत्यहरूको अलौकिक ज्ञान। उहाँको ज्ञान धेरै गहिरो छ र यो "बेहदका आत्माहरू" भनिने उच्च स्तरका साधकहरूका लागि हो। बापूजीका अनुसार यी बेहदका आत्माहरूले नै यस मृत्युलोकलाई शाश्वत दिव्य लोकमा बदल्ने मुख्य भूमिका खेल्नेछन्।
हाल बापूजी लामो समयसम्म गहिरो ध्यान र समाधिमा लीन रहनुहुन्छ। उहाँ अतिचेतन अवस्थामा आफ्नो अलौकिक मिसनमा लगातार लीन रहनुभएकाले कसैसँग भेट्नुहुन्न।
प्रस्तावना
ज्ञान दान महा दान
(ज्ञान बाँड्नु नै सबैभन्दा ठूलो दान हो — सबैसँग जति सकिन्छ त्यति बाँड्नुहोस्।) — बापूजी दशरथभाई पटेल
दिन ६ ले हाम्रो यात्रालाई आकाशगंगा (Galaxy) को सीमाभन्दा पर फैलाउँछ। दिन ५ मा Milky Way को विशालता र हाम्रा छिमेकी आकाशगंगाहरू खोजेपछि आज हामी युनिभर्स आफैंभित्र पाइला चाल्छौं — परम महाब्रह्माण्ड — त्यो विशाल क्षेत्र, जसभित्र अनन्त आकाशगंगाहरू अटाएका छन्।
आज हामीलाई डोर्याउने प्रश्न गहिरो छ: युनिभर्स कसले बनाउनुहुन्छ र धान्नुहुन्छ? यो कल्पनै गर्न नसकिने फैलावटलाई कसले एकसाथ समातिराख्नुभएको छ? हाम्रो यात्रामा पहिलो पटक हामी परम महाशिव — युनिभर्सका सृष्टिकर्ता — लाई भेट्छौं, र यो असीम सृष्टि कुन दिव्य विधिले बन्यो भन्ने बुझ्छौं।
हामी युनिभर्सको सृष्टिलाई निराकार परम प्रकाश (परम दिव्य ज्योति) मा भएको यसको सुरुदेखि, १६ कलाबाट आज हामीले भोगिरहेको शून्य कलाको अवस्थासम्म शक्ति बिस्तारै झर्दै आएको क्रमसम्म खोज्नेछौं। आधुनिक विज्ञानले देख्न सकिने युनिभर्स (observable universe) भनेको के हो भनेर हेर्नेछौं, र विज्ञानले देखेको कुरा साँच्चै भएको कुराको एउटा सानो अंश मात्र किन हो भनेर प्रकट गर्नेछौं।
पाठ्यक्रमको यो छैटौं दिनले सबैभन्दा गहिरा भ्रमहरूको जवाफ दिन्छ — मानिस बाँदरबाट विकसित भयो भन्ने, युनिभर्स कुनै अचानक भएको बिग ब्याङ (Big Bang) बाट जन्मियो भन्ने धारणा, र आकर्षणको नियम (Law of Attraction) युनिभर्स आफैंमार्फत काम गर्छ भन्ने। बेहद ज्ञान (असीमको परम ज्ञान) ले यी सबैमा ठ्याक्कै मिल्ने सूक्ष्म तर्कसहित स्पष्ट धारणा दिन्छ।
हाम्रो आफ्नै युनिभर्सभन्दा पर गन्नै नसकिने महान्भन्दा महान् युनिभर्सहरू छन् — G1 देखि G17 महा युनिभर्स — हरेक अघिल्लोभन्दा विशाल, हरेकलाई आ-आफ्नै सृष्टिकर्ताले चलाउनुहुन्छ, र हरेक सबैभन्दा माथिको परम सत्तातिरको एक-एक पाइला हो।
यो दार्शनिक अनुमान होइन। यो प्रकट गरिएको ब्रह्माण्ड विज्ञान हो — बापूजीले समाधि (चेतनाभन्दा माथिको ध्यानको अवस्था) को सबैभन्दा गहिराइमा दिव्य दृष्टि (भित्री दिव्य आँखा) बाट देख्नुभएको।
बिस्तारै पढ्नुहोस्। हरेक सत्यलाई भित्र बस्न दिनुहोस्। अब जे खुल्न लागेको छ, त्यो अनन्त आफैंको बनावट हो।
यो केवल पढ्ने ज्ञान होइन।
यो अनुभूति गर्ने ज्ञान हो।
यस शृंखलाबारे
यो पुस्तक मानव चेतनालाई सीमाभन्दा पर फैलाउन बनाइएको १० दिने आध्यात्मिक यात्राको एक भाग हो। हरेक दिनले सत्यका अझ गहिरा तहहरू खोल्छ र पाठकलाई आत्म-बोधबाट ब्रह्माण्डीय बुझाइसम्म पुर्याउँछ।
बापूजी दशरथभाई पटेलको
दिव्य ज्ञानमा आधारित
यो पुस्तक प्रवचनहरूमार्फत बाँडिएको आध्यात्मिक ज्ञानको क्रमबद्ध प्रस्तुति हो।
यो पुस्तक कसरी पढ्ने
यो पुस्तक बिस्तारै पढ्नुहोस्। हतार छैन। हरेक अध्यायले एउटा यस्तो सत्य बोकेको छ, जसलाई भित्र बसाल्न समय लाग्न सक्छ। हरेक अध्यायपछि रोकिनुहोस्। चुपचाप बस्नुहोस्। माटोमा बीउ बसेजस्तै ज्ञानलाई तपाईँभित्र बस्न दिनुहोस्।
अर्को कुरामा जानुअघि हरेक कुरामाथि विचार गर्नुहोस्। सिध्याउने हतार नगर्नुहोस् — बुझ्ने हतार गर्नुहोस्।
तपाईँ यस शृंखलामा नयाँ हुनुहुन्छ भने कृपया दिन १ बाट सुरु गर्नुहोस्। हरेक दिन अघिल्लो दिनमाथि बनेको छ, र जग बसेपछि मात्र पूरा चित्र देखिन्छ।
यो ज्ञानलाई बहस गर्ने मनले होइन, खुला हृदयले लिनुहोस्। यो तर्क गर्ने दर्शन होइन — यो आत्माको यात्राको त्यो दिव्य सम्झना हो, जसलाई परम दिव्य ज्ञान भित्र बसालेर जगाउनुपर्छ। भित्र कतै गहिराइमा यो ज्ञान तपाईँभित्र निदाएको अवस्थामा छ। यो पुस्तकले केवल त्यो ज्ञान बाहिर ल्याउन मद्दत गर्छ।
पुस्तकभरि धेरै हिन्दी र संस्कृत शब्दहरू आउँछन्। हरेक शब्द पहिलो पटक आउँदा कोष्ठकमा बुझाइएको छ। सजिलो सन्दर्भका लागि पछाडि पूरा शब्दावली दिइएको छ।
दिन ६ — युनिभर्स र मल्टिभर्स
अनन्त सृष्टि र यसका दिव्य सृष्टिकर्ता
दिन ६ ले हामीलाई आकाशगंगा (Galaxy) को क्षेत्रभन्दा पर, युनिभर्स आफैंको सूक्ष्म आयाममा लैजान्छ — यति विशाल क्षेत्र, जसको एउटा सानो अंश मात्र विज्ञानले देख्न सक्छ। यहाँ हामी परम महाशिवलाई भेट्छौं — ती परम सृष्टिकर्ता, जसको शक्तिले ६०० अर्ब आकाशगंगा धानिरहेको छ।
हामी युनिभर्सको सृष्टिलाई १६ कलादेखि शून्य कलासम्म पछ्याउनेछौं, यसलाई चलाउने छ सुरक्षा तह बुझ्नेछौं, र त्यसभन्दा पर सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) तिर फैलिएका G1 देखि G17 महा युनिभर्सहरूमा पाइला चाल्नेछौं।
यो ज्ञान दार्शनिक अनुमान होइन — यो सृष्टिकै प्रकट गरिएको बनावट हो।
परिचय
आकाशगंगादेखि युनिभर्स र त्यसभन्दा परसम्म
दिन ५ मा हामीले आकाशगंगाहरू पार गर्दै यात्रा गर्यौं। हामीले बुझ्यौं कि हाम्रो Milky Way यस युनिभर्सभित्र घुमिरहेका सयौं अर्ब आकाशगंगामध्ये एउटा हो। तर आकाशगंगाहरू आफैं पनि एउटा अझ ठूलो बनावटभित्र घुम्छन् — युनिभर्स, अर्थात् परम महाब्रह्माण्ड (परम महान् ब्रह्माण्डीय पिण्ड)।
आज हामी एउटा सरल तर गहिरो प्रश्न सोध्छौं: युनिभर्स कसले बनाउनुहुन्छ र धान्नुहुन्छ?
विज्ञानले युनिभर्सको कुरा आकाशगंगा, तारा र प्रकाश वर्षको हिसाबले गर्छ। यसले हामीलाई भन्छ कि युनिभर्स करिब १३.८ अर्ब वर्ष पुरानो र १५६ अर्ब प्रकाश वर्ष व्यासको छ। तर बापूजीले दिव्य दृष्टिबाट प्रकट गर्नुभएको छ कि यी अंकहरू पूरै युनिभर्सका होइनन्, विज्ञानले त्यसको जति देख्न सक्छ त्यसका मात्र हुन् — साँचो फैलावटको एउटा सानो अंश।
हाम्रो युनिभर्सका सृष्टिकर्तालाई परम महाशिव भनिन्छ। उहाँको शक्ति करिब १६ कला छ — नाप्नै नसकिने गरी विशाल। हाम्रो युनिभर्सभित्रको हरेक आकाशगंगा परम महाशिवको गुरुत्व शक्तिले गर्दा आफ्नो बाटोमा घुम्छ। यस युनिभर्सभित्र हरेक आत्माको यात्रालाई युनिभर्सको ब्रह्माण्डीय शासनको नियमले आकार दिन्छ।
आजको सत्रमा हामी देख्न सकिने युनिभर्स (observable universe) को साँचो स्वरूप र त्यसभन्दा परको कुरा बुझ्नेछौं। हामी युनिभर्सको सृष्टिलाई १६ कलाबाट शून्य कलासम्म झर्दै आएको दिव्य शक्तिमार्फत पछ्याउनेछौं। हामी ब्रह्माण्डीय व्यवस्था कायम राख्ने छ सुरक्षा तह खोज्नेछौं, र हाम्रो आफ्नैभन्दा परका G1 देखि G17 महा युनिभर्सहरूमा पाइला चाल्नेछौं। अन्त्यमा हामी परम प्रकाश — त्यो परम दिव्य ज्योति, जहाँबाट सबै आत्मा आएका हुन् — तिर फर्किने, माथि उक्लने बाटो पत्ता लगाउनेछौं।
हरेक पाइलाले हामीलाई अन्तिम स्रोत — सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) — लाई बुझ्नतिर अझ नजिक पुर्याउँछ।
सुरु गरौं।
अध्याय
१
देख्न सकिने युनिभर्स र यसको लुकेको सत्य
त्यसैले बेहद ज्ञान त्यहाँबाट सुरु हुन्छ, जहाँ विज्ञान सकिन्छ।
आधुनिक विज्ञानले हामीलाई भन्छ कि हाम्रो युनिभर्स करिब १५६ अर्ब प्रकाश वर्ष फैलिएको छ। यसमध्ये विज्ञानले करिब ९३ अर्ब प्रकाश वर्षको विश्लेषण गरेको छ। यस क्षेत्रलाई देख्न सकिने युनिभर्स (observable universe) भनिन्छ। यसभित्र विज्ञानले करिब ६०० अर्ब आकाशगंगा पहिचान गरेको छ, र हरेक आकाशगंगामा अर्बौं तारा अर्थात् सौरमण्डल छन्।
यी अंक मात्रै पनि मन रन्थनिने खालका छन्। तर बापूजीले त्योभन्दा धेरै गहिरो कुरा प्रकट गर्नुभएको छ: विज्ञानले जसलाई "युनिभर्स" भन्छ, त्यो वास्तवमा साँचो युनिभर्सभित्रको एउटा सानो भाग मात्र हो। खगोलशास्त्रीहरूले बताउने १५६ अर्ब प्रकाश वर्षको ठाउँ पूरै युनिभर्स होइन — त्यो विज्ञानले आफ्ना उपकरणले देख्न सकेको अंश मात्र हो।
बेहद ज्ञानमा साँचो युनिभर्सलाई परम महाब्रह्माण्ड भनिन्छ। यसमा अर्बौं होइन, सयौं अर्ब आकाशगंगा छन्, र ती आकाशगंगाभित्र अनन्त सौरमण्डल र अनन्त पृथ्वी छन् — हरेकलाई आ-आफ्नै सृष्टिकर्ताले चलाउनुहुन्छ। शास्त्रहरू भन्छन्: "अनंतानंत ब्रह्मांड बनते हैं और बिगड़ते हैं" — अनन्तमाथि अनन्त सौरमण्डलहरू बन्छन् र बिलाउँछन्, निरन्तर।
युनिभर्स बुझ्न हामीले पहिले यो बुझ्नुपर्छ कि विज्ञानले समातेको कुरा भौतिक सतह मात्र हो, जुन युनिभर्सभित्रको सृष्टिको केवल पाँच प्रतिशत हो। अझ गहिरा सत्यहरू — सूक्ष्म तहहरू, आध्यात्मिक शासन, हरेक क्षेत्रका सृष्टिकर्ता — दूरबीनका लागि अदृश्य रहन्छन्। तिनलाई दिव्य दृष्टि (भित्री दिव्य आँखा) ले मात्र देख्न सक्छ।
त्यसैले बेहद ज्ञान त्यहाँबाट सुरु हुन्छ, जहाँ विज्ञान सकिन्छ। विरोधमा होइन, दिव्य दृष्टिबाट आएको पूरा विश्वासमा।
"जो विज्ञान देख रहा है, वो universe का एक प्रतिशत भी नहीं है।"
"विज्ञानले जे देखिरहेको छ, त्यो साँचो युनिभर्सको एक प्रतिशत पनि होइन।"
अध्याय
२
युनिभर्सको साँचो उमेर
हरेक युनिभर्सको आफ्नै समय चक्र छ, सृष्टि र प्रलयको आफ्नै लय छ।
विज्ञानको अनुमान छ कि हाम्रो युनिभर्स १३.८ अर्ब वर्ष पुरानो छ। तर यो अंक देख्न सकिने भागमा मात्र लागू हुन्छ — त्यो सानो क्षेत्र, जसलाई खगोलशास्त्रीहरूले पृथ्वीसम्म आइपुग्ने प्रकाशमार्फत अध्ययन गर्न सक्छन्। साँचो युनिभर्स त्योभन्दा धेरै पुरानो छ — यति प्राचीन कि पृथ्वीको हिसाबले यसको उमेर गन्न झन्डै असम्भव हुन्छ।
युनिभर्सको उमेर नाप्न हामी साधारण समय प्रयोग गर्न सक्दैनौं भनी बापूजी बुझाउनुहुन्छ। हामीले यसका सृष्टिकर्ता — परम महाशिव — को समय प्रयोग गर्नुपर्छ। परम महाशिवले एक पटक आँखा झिम्काउँदा अनन्त सौरमण्डल बन्छन् र नष्ट पनि हुन्छन्। पृथ्वीको समयको नापले यति विशाल समय नाप्न सक्दैन। परम महाशिवको एउटै क्षण त्यति लामो हुन्छ, जति आत्माले पृथ्वीमा खर्बौंमाथि खर्बौं वर्षको रूपमा अनुभव गर्छ।
यो सोझै आइन्स्टाइनको सापेक्षता सिद्धान्तको समय फैलावट (time dilation) सँग मिल्छ। समय स्थिर छैन। हेर्नेको गुरुत्व क्षेत्र र गतिअनुसार समय फरक-फरक गरी बग्छ। प्रकाशको गतिमा चल्ने प्राणीले समयलाई यति फरक गरी अनुभव गर्छ कि उसका लागि केही सेकेन्ड पृथ्वीमा अरूका लागि हजारौं वर्ष हुन्छन्। सबैभन्दा माथिल्लो कलाको शक्ति भएका परम महाशिव यति विशाल समयको नापमा चल्नुहुन्छ कि खर्बौंमाथि खर्बौं मानव वर्ष उहाँका लागि एउटा क्षण मात्र हो।
प्राचीन शास्त्रहरूले युनिभर्सलाई बेहद (असीम) को असीम सागरमा तैरिरहेको एउटा फोकासँग तुलना गर्छन्। हामीले एउटै युनिभर्सको समय गन्न खोज्यौं भने पनि त्यो बेहद सृष्टिको अनन्त समुद्रमा एउटा फोकाजस्तै हो। हरेक युनिभर्सको आफ्नै समय चक्र छ, सृष्टि र प्रलयको आफ्नै लय छ।
हामीले यो बुझ्न थाल्दा मन शान्त हुन्छ। हामी युनिभर्सलाई मानवीय हिसाबले समात्न खोज्न छोड्छौं र त्यसको सट्टा आध्यात्मिक अनुभूतिबाट देख्न थाल्छौं।
"Universe की आयु को मनुष्य के समय से नहीं, उसके creator के समय से समझो।"
"युनिभर्सको उमेर मानिसको समयले होइन, यसका सृष्टिकर्ताको समयले बुझ्नुपर्छ।"
"एक universe, बेहद के सागर में पानी के बुलबुले के समान है।"
"एउटा युनिभर्स असीमको असीम सागरमा पानीको एउटा फोकाजस्तै हो।"
अध्याय
३
परम महाशिव — युनिभर्सका सृष्टिकर्ता
हरेक सृष्टिका सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ।
हरेक सृष्टिका सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ। यही बेहद ज्ञानको आधारभूत सिद्धान्त हो, जसले यसलाई अरू सबै ब्रह्माण्ड विज्ञानबाट फरक बनाउँछ। विज्ञानले आकाशगंगा र युनिभर्सलाई आ-आफ्नै नियमले चल्ने भौतिक बनावटका रूपमा हेर्छ। बेहद ज्ञानले प्रकट गर्छ कि यी हरेक बनावटलाई एक चेतन, दिव्य सत्ताले चलाउनुहुन्छ — त्यस्ता सृष्टिकर्ता, जसको शक्तिले उहाँको क्षेत्रभित्रका सबै कुरा धान्छ र दिशा दिन्छ।
हाम्रो युनिभर्स परम महाशिवले बनाउनुभएको र धान्नुभएको छ। उहाँको नामको अर्थ छ: "परम" को अर्थ सबैभन्दा माथिको, सीमाभन्दा पर; "महा" को अर्थ महान्; र "शिव" ले शाश्वत सृष्टिकर्ता तत्त्व जनाउँछ। सबै मिलाएर परम महाशिव भनेको परम महान् सृष्टिकर्ता — त्यो आत्मा, जसको शक्तिले हाम्रो पूरै युनिभर्सलाई जन्म दियो र जसले आफ्नो गुरुत्व शक्तिले यसलाई अझै धानिरहनुभएको छ।
उहाँको आध्यात्मिक शक्ति करिब १६ कला छ। सम्झनुहोस्, एउटा सौरमण्डलका शिवसँग १ देखि ४ कला हुन्छ; एउटा आकाशगंगाका महाशिवसँग ९ देखि १२ कला हुन्छ। अब हामी १६ कलामा उक्लन्छौं — त्यो शक्ति, जसले ६०० अर्ब आकाशगंगालाई एकसाथ समातिराख्छ, जसमध्ये हरेकका आफ्नै सृष्टिकर्ता र दिव्य प्राणीहरूको आफ्नै तह-तहको व्यवस्था छ।
परम महाशिव एकैसाथ तीन रूपमा हुनुहुन्छ। आफ्नो निराकारी (रूपरहित) अवस्थामा उहाँ शुद्ध परम प्रकाश, शुद्ध चेतना हुनुहुन्छ र युनिभर्सको परम धाम — परम महा परमधाम — मा बस्नुहुन्छ। आफ्नो आकारी (सूक्ष्म रूप) अवस्थामा उहाँ सदाशिव र सदा शक्तिको रूपमा एकसाथ प्रकट हुनुहुन्छ — आदि दिव्य जोडी। र आफ्नो भौतिक प्रभावमा उहाँको शक्ति उहाँको क्षेत्रभित्र घुम्ने सबै आकाशगंगामा बग्छ।
परम महाशिवको गुरुत्व — उहाँको आध्यात्मिक खिचाइ — ले नै सबै आकाशगंगालाई युनिभर्सको केन्द्रवरिपरि, आ-आफ्नै कक्षमा घुमाइराख्छ। जसरी सूर्यले गुरुत्वाकर्षणले ग्रहहरूलाई कक्षमा राख्छ, त्यसरी नै परम महाशिवले आफ्नो चेतनाको शक्तिले पूरै आकाशगंगाहरूलाई कक्षमा राख्नुहुन्छ।
"हर universe का अपना creator है — हमारे universe का creator परम महाशिव है।"
"हरेक युनिभर्सका आफ्नै सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ — हाम्रो युनिभर्सका सृष्टिकर्ता परम महाशिव हुनुहुन्छ।"
अध्याय
४
साँचो आकर्षणको नियम
सृष्टिकर्ता सबै शक्तिको स्रोत हुनुहुन्छ; युनिभर्स त उहाँको काम गर्ने ठाउँ मात्र हो।
प्रचलित आकर्षणको नियम (Law of Attraction) ले हामीलाई आफ्ना इच्छा युनिभर्सलाई पठाउन र बदलामा चाहेको कुरा पाउन सिकाउँछ। यो शिक्षा संसारभर फैलिएको छ, तर बेहद ज्ञानले अझ गहिरो सत्य प्रकट गर्छ: युनिभर्स आफैंले केही पनि प्रकट गर्दैन। हाम्रा विचारलाई जवाफ दिने युनिभर्स होइन — युनिभर्सका सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ।
युनिभर्स त केवल एउटा बनावट हो, सृष्टिको एउटा क्षेत्र हो। यसलाई चलाउने, धान्ने र चेतन संकल्पलाई जवाफ दिने शक्ति सृष्टिकर्ता — परम महाशिव — हुनुहुन्छ। जब आत्माले युनिभर्सलाई कुनै व्यक्तिरहित शक्ति ठानेर त्यसमा ध्यान राख्छ, बदलामा धेरै थोरै शक्ति बग्छ, किनकि युनिभर्स ग्रहण गर्ने क्षेत्र हो, स्रोत होइन।
तर जब आत्मा युनिभर्सपछाडिका सृष्टिकर्तासँग जोडिन्छ — जब ध्यान परम महाशिवतिर, र उहाँभन्दा पनि पर सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) तिर मोडिन्छ — तब इच्छा साँच्चै पूरा हुन सक्छ। सृष्टिकर्ता सबै शक्तिको स्रोत हुनुहुन्छ; युनिभर्स त उहाँको काम गर्ने ठाउँ मात्र हो।
यहीँ नै ठूलो भूल सच्याउनुपर्छ। तपाईँ आकर्षित गर्न, प्रकट गर्न वा परिवर्तन गर्न चाहनुहुन्छ भने युनिभर्सलाई नपुकार्नुहोस्। यसका सृष्टिकर्तालाई पुकार्नुहोस्। सृष्टिकर्तालाई चिन्नुहोस्। सृष्टिकर्तासँग सम्बन्ध बनाउनुपर्छ। किनकि जस्तो सृष्टिकर्ता, उस्तै सृष्टि।
यसै सिद्धान्तले बुझाउँछ कि प्राचीन आध्यात्मिक परम्पराहरूले किन सधैं व्यक्तिरहित ब्रह्माण्डीय ऊर्जासँग होइन, परम सत्तासँग जोडिनमा जोड दिए। युगौंको ज्ञानले त्यो बुझेको थियो, जुन आधुनिक अध्यात्मले बिर्सेको छ — शक्ति सृष्टि गर्नेमा छ, सृष्टि गरिएको कुरामा होइन।
"Universe में power नहीं है — universe के creator में power है।"
"युनिभर्स आफैंमा शक्ति छैन — शक्ति युनिभर्सका सृष्टिकर्तामा छ।"
"जैसा creator होगा, वैसी creation होगी।"
"जस्तो सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ, उस्तै सृष्टि हुन्छ।"
अध्याय
५
डार्विनको सिद्धान्त — खसेको देवता, माथि उठेको बाँदर होइन
तपाईँको काम अगाडि विकसित हुँदै जानु होइन — सम्झनु हो, र आफ्नो साँचो मूलतिर माथि फर्कनु हो।
चार्ल्स डार्विनले भनेका थिए कि जीवन एककोषीय जीवबाट बिस्तारै जटिल जीवनका रूपहरूमा विकसित भयो, र मानिस बाँदरबाट आएको हो। यो सिद्धान्त आधुनिक विज्ञानमा मानव उत्पत्तिको मुख्य व्याख्या बनेको छ। तर बेहद ज्ञानले एकदमै फरक सत्य प्रस्तुत गर्छ।
मानिस माथि उठेको जनावर होइन। मानिस खसेको देवता हो।
हामी बिस्तारै हुने विकासबाट तल्ला जीवबाट माथि उठेका होइनौं। हामी सबैभन्दा माथिल्ला आध्यात्मिक आयामबाट यस भौतिक पृथ्वीमा झरेका हौं। कुनै समय हामी शुद्ध प्रकाशका प्राणी थियौं — परमधाम (परम धाम) मा बस्ने अपार आध्यात्मिक शक्ति भएका आत्मा। त्यो उज्यालो अवस्थाबाट हामी हरेक तह हुँदै झर्यौं — १६ कला, १४ कला, ९ कला, ८ कला हुँदै — र अन्त्यमा अहिले बसिरहेको यो घना, भौतिक आयाममा आइपुग्यौं।
यसले धेरै कुरा बुझाउँछ। जनावरलाई नहुने अर्थको भोक मानिसलाई किन हुन्छ? आत्मा किन मुक्तिका लागि, आफ्नो स्रोतसँग फेरि मिल्नका लागि व्याकुल हुन्छ? हामीलाई किन केही विशाल कुरा बिर्सिएको छ जस्तो लाग्छ? हामी कुनै बेला दिव्य थियौं भन्ने सम्झना हामीभित्र छ, र हाम्रो अहिलेको अवस्था हाम्रो मूल होइन, हाम्रो खसेको अवस्था हो।
शास्त्रहरूले यसको पुष्टि गर्छन्। यजुर्वेद, विष्णु पुराण र अरू प्राचीन ग्रन्थहरूले सृष्टिलाई निराकार शिवबाट तलतिर बग्ने क्रममा वर्णन गर्छन् — निराकार दिव्यताबाट आकारी (सूक्ष्म रूप) प्राणीहरू, देवी–देवता, अनि पृथ्वीका मानिससम्म। शास्त्रको कथाले कतै पनि मानिस जनावरबाट निस्किएको बताउँदैन। मानिस दिव्य आत्माहरूको सोझै ओर्लिएको हो।
बापूजीले बुझाउनुभएको छ कि डार्विनका अवलोकनहरूमा अघिल्लो युगका दृश्यहरूको प्रभाव परेको हुन सक्छ, जहाँ उनले सायद पहिले जनावरको रूपमा जन्मिएर अर्को जन्ममा मानिस भएका आत्माहरू देखेका थिए। यस्तो क्रमले विकासवाद स्थापित गर्दैन — यसले ८४ लाख योनि (प्रजाति) हुँदै हुने आत्माहरूको कर्मको यात्रा मात्र देखाउँछ।
यो सत्य शक्ति दिने खालको छ। तपाईँ माथि उठेको जनावर होइन। तपाईँ सबैभन्दा माथिल्ला स्वर्गबाट झरेको आत्मा हुनुहुन्छ, जसले आफूभित्र अनन्त शक्ति बोकेको छ। तपाईँको काम अगाडि विकसित हुँदै जानु होइन — सम्झनु हो, र आफ्नो साँचो मूलतिर माथि फर्कनु हो।
"मनुष्य उठा हुआ पशु नहीं है — मनुष्य गिरा हुआ देवता है।"
"मानिस माथि उठेको जनावर होइन — मानिस खसेको देवता हो।"
अध्याय
६
बेहदको ज्ञानको प्रकाशमा बिग ब्याङ सिद्धान्त
युनिभर्स केही पनि नभएको अवस्थाबाट निस्किएको होइन।
बिग ब्याङ सिद्धान्त (Big Bang) भन्छ — युनिभर्स करिब १३.८ अर्ब वर्षअघि एउटै बिन्दुबाट सुरु भयो, जुन एउटा विशाल विस्फोटमा बाहिरतिर फैलियो र त्यसैबाट सबै पदार्थ, अन्तरिक्ष र समय बने। आधुनिक ब्रह्माण्ड विज्ञानमा यो सिद्धान्त व्यापक रूपमा मानिन्छ।
बेहदको ज्ञानले यो सिद्धान्तलाई न पूरै मान्छ, न पूरै अस्वीकार गर्छ। यसले अझ पूरा चित्र दिन्छ।
कुनै बेतरतिब विस्फोट थिएन। पदार्थ एक्कासि आफैं देखा पर्यो भन्ने कुनै संयोग थिएन। तर युनिभर्स एउटै स्रोतबाट व्यवस्थित प्रक्रियाले बन्यो भन्ने कुरा चाहिँ साँचो हो — र त्यो स्रोत कुनै भौतिक बिन्दु (singularity) थिएन, स्वयं सृष्टिकर्ता परम महाशिव हुनुहुन्थ्यो।
परम महाशिवले एकबाट अनेक हुने संकल्प — एक से अनेक होने का संकल्प — गर्नुभयो, तब उहाँबाट शक्ति निस्कन थाल्यो। अस्तव्यस्त विस्फोटका रूपमा होइन, जानीजानी, क्रम मिलाएर तल झर्दै। उहाँकै अस्तित्वबाट पहिले दुई आत्मा सिर्जना भए। तिनीहरूबाट चार। चारबाट आठ। आठबाट बाह्र। यसरी सिर्जना अघि बढ्यो — बेतरतिब झट्काहरूमा होइन, दिव्य क्रममा।
यस अर्थमा भन्न सकिन्छ — विज्ञानले युनिभर्सको "सुरुवात" भनेर जे पत्ता लगाउँछ, त्यो दिव्य सिर्जनाको यही मूल क्षणको एउटा धमिलो झल्को हो। विज्ञानले बाहिरी परिणाम देख्छ — बाहिरतिर फैलिँदै गरेको शक्तिको क्षेत्र। बेहदको ज्ञानले भित्री कारण देखाउँछ — एक सृष्टिकर्ताले आफ्नो शक्तिलाई असंख्य आत्मामा बाँड्दै हुनुहुन्छ, र हरेक आत्माले उहाँको मूल प्रकाशको एक अंश बोकेको छ।
युनिभर्स केही पनि नभएको अवस्थाबाट निस्किएको होइन। यो सबथोकबाट निस्कियो — एउटा दिव्य सत्ताको अनन्त शक्तिबाट, जसले आफ्नो सिर्जनात्मक इच्छाले प्रकट हुन रोज्नुभयो।
"Universe कोई विस्फोट से नहीं बना — उसके creator की शक्ति से एक-एक करके रचना हुई।"
"युनिभर्स कुनै विस्फोटबाट बनेको होइन — यसको सिर्जना यसका सृष्टिकर्ताको शक्तिबाट, एक–एक आत्मा गर्दै, अघि बढ्यो।"
अध्याय
७
युनिभर्सको सिर्जना — १६ कला शक्तिको जन्म
हाम्रो युनिभर्स, सिर्जना हुँदाको क्षणमा, १६ कलाको युनिभर्स थियो।
हाम्रो युनिभर्स, सिर्जना हुँदाको क्षणमा, १६ कलाको युनिभर्स थियो। यही यसको मूल आध्यात्मिक पहिचान हो। सृष्टिकर्ता परम महाशिवसँग पूरा १६ कला शक्ति थियो, र उहाँले आफ्नो सिर्जनामा त्यही गुण भर्नुभयो।
कला बुझ्न यसलाई ब्रह्माण्डीय बल्बको वाट (wattage) जस्तै सम्झनुहोस्। १ कला सामान्य शक्ति हो; १६ कला युनिभर्सको तहमा हामीले भन्ने सबैभन्दा माथिल्लो नाप हो। शास्त्रमा कृष्णलाई सोलह-कला-सम्पूर्ण — सोह्र कलाले पूरा — भनिएको छ, किनकि उहाँ दिव्य शक्तिको पूर्णता लिएर अवतरित हुनुभएको थियो। युनिभर्सले पनि जन्मँदा यही पूर्णता बोकेको थियो।
सिर्जनाको क्षणमा परम महाशिव त्यही ठाउँको केन्द्रमा हुनुहुन्थ्यो, जुन पछि युनिभर्स बन्ने थियो। सुरुमा उहाँको वरिपरि शुद्ध परम प्रकाश — परम दिव्य प्रकाश — को निराकारी (रूपरहित) संसार थियो। त्यस प्रकाशलाई घेरेर परम महातत्त्व — त्यो परम मूल तत्त्व, जसबाट सबै सिर्जना निस्कने थियो — को विशाल क्षेत्र थियो।
त्यसपछि संकल्प आयो — दिव्य इच्छा। "म एकबाट अनेक हुनेछु।" यो मानिसले सोचेजस्तो विचार थिएन। यो एउटा शुद्ध आध्यात्मिक अठोट थियो, अनन्त सामर्थ्यको इच्छा। यो संकल्प उठ्नेबित्तिकै शक्ति बाँडिन थाल्यो।
परम महाशिवबाट उहाँको शक्ति — परम महाशक्ति — प्रकट हुनुभयो। दुवैले मिलेर आत्माहरूका पहिला जोडीहरू सिर्जना गर्नुभयो। यी पहिला आत्माहरू शरीर थिएनन्; तिनीहरू चेतनाका प्रकाशमान बिन्दु थिए, जसले आफ्ना सृष्टिकर्ताको पूरा १६ कला बोकेका थिए। यस्ता बाह्र आत्माले सिर्जनाको सबैभन्दा भित्री घेरा बनाए। यी बाह्र आत्माले ठाउँ (space) सिर्जना गरे — भौतिक साधनले होइन, आफ्नो गुरुत्वीय, आध्यात्मिक उपस्थितिले। ती बाह्र आत्माले एउटा सीमा बनाए, जसभित्र युनिभर्सको सिर्जना सुरु भयो।
कुनै पनि सिर्जनामा ठाउँ यसरी नै जन्मन्छ — सृष्टिकर्ताको चेतनाको गुरुत्व क्षेत्रबाट ठाउँको सीमा बन्छ। हाम्रो सूर्यको गुरुत्वले हाम्रो सौरमण्डलको सीमा तोक्छ। आकाशगंगाका महाशिवले आकाशगंगाको फैलावट तोक्नुहुन्छ। परम महाशिवको शक्तिले युनिभर्सको सीमा तोक्छ — १५६ अर्ब प्रकाश वर्ष चौडा।
"१६ कला से universe की रचना शुरू हुई — creator ने अपनी पूरी शक्ति से इसको जन्म दिया।"
"युनिभर्सको सिर्जना १६ कलाबाट सुरु भयो — सृष्टिकर्ताले आफ्नो पूरा शक्तिले यसलाई जन्म दिनुभयो।"
अध्याय
८
मूल वतन — मूल घर
यो आत्माको मूल घर हो।
सिर्जना अघि बढ्दै जाँदा शक्ति बिस्तारै तल झर्न थाल्यो। परम महाशिव आफ्नो निराकार अवस्थामा बस्नुहुने सबैभन्दा बाहिरी सीमादेखि, १६ कलाको तह हुँदै, १४ कलासम्म — यो पूरै माथिल्लो क्षेत्रलाई मूल वतन भनिन्छ। मूल भनेको जरा, सुरु; वतन भनेको घर, मातृभूमि। यो आत्माको मूल घर हो।
यसलाई मूल वतन किन भनिन्छ? किनकि यहींबाट अगाडिका सबै सिर्जनाको बीउ उम्रियो। जसरी बिरुवा आफ्नो जराबाट तलतिर फैलिँदै प्रकट हुन्छ, त्यसरी नै सबै आत्मा र सबै आयाम यही मूल घरबाट निस्किए र तल झर्दै अन्त्यमा पृथ्वीसम्म आइपुगे।
१६ र १४ कलाका बीचमा सिर्जना अझै पूरै निराकारी थियो — रूपरहित, शुद्ध आत्मा। शरीर अझै थिएनन्। न इन्द्रिय, न तत्त्व, न कुनै निश्चित आकार। यो क्षेत्रमा केवल शुद्ध प्रकाश र परम महातत्त्व भरिएको थियो। आत्माहरू प्रकाशमान चेतनाका रूपमा थिए — दिव्य प्रकाशका बिन्दु, कुनै रूपबिना।
सिर्जना १४ कलामा पुग्दासम्म करिब २ करोड आत्मा उत्पन्न भइसकेका थिए। तिनीहरू सबै निराकार अवस्थामा थिए — शुद्ध आध्यात्मिक प्राणी। तिनीहरूको संख्या सुरुका १२ बाट २४, १०८, १६,०००, ९ लाख र अन्त्यमा २ करोडसम्म बढेको थियो।
तर अब एउटा गहिरो कुरा हुन थाल्यो। हरेक संकल्प गर्दा — "म को हुँ?", "म के हुँ?" भन्ने हरेक विचार उठ्दा — यी निराकार आत्माहरूभित्र सूक्ष्म हलचल उठ्न थाल्यो। तिनीहरूका संकल्पकै शक्तिबाट पहिला सूक्ष्म इन्द्रियहरू प्रकट हुन थाले। अझै भौतिक इन्द्रिय होइन, तर तिनका सूक्ष्म पूर्वरूप।
सबैभन्दा पहिले प्रकट हुन थालेको तत्त्व परम आकाश तत्त्व थियो — आकाश (ether) तत्त्वको परम रूप। यो सबै तत्त्वमध्ये सबैभन्दा सूक्ष्म हो, मूलतः त्यो माध्यम, जसमा चेतना चल्छ र सञ्चार गर्छ। १६ कलामा परम आकाश बन्न थाल्यो। १४ कलासम्म यो तत्त्व आत्माहरूको भित्री बनावटमा पूरै स्थापित भइसकेको थियो।
यही तलतिरको यात्राको सुरुवात हो। शुद्ध चेतनाले आफूलाई तत्त्वको पहिलो तहले बेर्न थाल्यो। आत्माहरूको आरोहण, जुन हामी पछि बुझ्नेछौं, यही प्रक्रियाको उल्टो हो — शुद्ध प्रकाश मात्र बाँकी नरहुन्जेल हरेक तह खोल्दै जानु।
"१६ से १४ कला तक मूल वतन है — यही आत्मा का असली घर है।"
"१६ देखि १४ कलासम्म मूल वतन हो — यही आत्माको साँचो घर हो।"
अध्याय
९
पहिलो संकल्प — निराकारबाट आकारमा
संकल्पले रूप सिर्जना गर्छ।
१४ कलाभन्दा तल झर्दा एउटा अचम्मको कुरा हुन्छ। अहिलेसम्म पूरै निराकार रहेका आत्माहरूले आकारी (सूक्ष्म रूप) लिन थाले। यो परिवर्तन कुनै बाहिरी कारणले जबरजस्ती भएको थिएन। यो भित्रैबाट उठ्यो — संकल्पकै स्वभावबाट।
आत्माले "म को हुँ?" भनेर सोच्दा त्यही विचारले आकार दिन थाल्यो। आत्माले "म हेर्न चाहन्छु" भनेर सोच्दा हेराइको एउटा सूक्ष्म रूप बन्न थाल्यो। आत्माले "म अझ धेरै जान्न चाहन्छु" भनेर सोच्दा जान्ने सूक्ष्म इन्द्रियले आकार लियो। हरेक संकल्प सिर्जनात्मक छ। हरेक विचारले केही न केही बनाउँछ।
यो प्रकटीकरणको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सिद्धान्त हो, र यो आज पृथ्वीमा पनि लागू हुन्छ। हामीले देख्ने हरेक बाहिरी वास्तविकता पहिले कुनै आत्माको भित्री संकल्पका रूपमा सुरु भएको हो। मन्दिर पहिले कसैको मनको दृश्यमा बन्यो। गीत पहिले कसैको हृदयमा एउटा भावना थियो। सभ्यता पहिले कसैको चेतनामा एउटा सपना थियो। संकल्पले रूप सिर्जना गर्छ।
१४ कलाका ती आत्माहरू र आजका हामीबीचको फरक केवल संकल्पको शक्ति हो। १४ कलामा एउटै संकल्पले पूरै संसार सिर्जना गर्न सक्थ्यो, किनकि आत्माको शक्ति १६ कलाको बल बराबर थियो। आज, शून्य कलाको अवस्थामा, हाम्रा संकल्प पातलिएका, कमजोर र छरिएका छन्। ठूलो प्रयास गरेर पनि हामी साना कुरा मात्र प्रकट गर्न सक्छौं।
तर सिद्धान्त आफैं फेरिएको छैन। प्राचीन पिरामिडहरू, पहाडको भीरमा कुँदिएका अचम्मका मन्दिरहरू, आधुनिक पुरातत्त्वका जानकारहरूलाई अलमल्ल पार्ने जटिल बनावटहरू — यी सबै त्यो पुरानो युगका प्रतिध्वनि हुन्, जब संकल्पसँग सोझै सिर्जना गर्ने शक्ति थियो। हामी आज जसलाई "चमत्कार" भन्छौं, ती माथिल्ला आयामहरूमा आध्यात्मिक शक्तिका सामान्य अभिव्यक्ति थिए।
१४ र ९ कलाका बीचमा पूरै आकारी दिव्य संसार बन्यो। आत्माहरूले प्रकाशमान रूप लिए। चेतनाले आकार लियो। सिर्जनाका सुन्दर लोकहरू फुले। यी आज हामीले जानेजस्ता भौतिक शरीर थिएनन्, तर परिष्कृत, प्रकाशले भरिएका, सिद्ध रूपहरू थिए — पृथ्वीका कुनै पनि कुराभन्दा धेरै तेजस्वी।
"संकल्प से ही रचना हुई — आज भी जो भी हमारे पास है, वो किसी के संकल्प से ही आया।"
"सबथोक संकल्पबाट सिर्जना भएको हो — आज पनि हामीसँग जे छ, त्यो कसैको विचारबाट आएको हो।"
अध्याय
१०
१४ बाट ९ कलासम्म — देवी–देवताको दिव्य संसार
सिर्जना ९ कलामा पुग्दासम्म करिब ३३ करोड आत्मा उत्पन्न भइसकेका थिए।
१४ कलादेखि ९ कलासम्म दिव्य संसारको सिर्जना भयो। यस अवधिमा आत्माहरूका आकारी रूप झन्झन् परिष्कृत र स्पष्ट हुँदै गए। इन्द्रियहरू — हेर्ने, सुन्ने, जान्ने — पक्का भए। शरीर, अझै सूक्ष्म तत्त्वले बनेको भए पनि, सुन्दर प्रकाशमान आकार लिन थाल्यो।
सिर्जना ९ कलामा पुग्दासम्म करिब ३३ करोड आत्मा उत्पन्न भइसकेका थिए। यी ३३ करोड आत्मालाई नै हाम्रा शास्त्रले ३३ कोटि देवी–देवता — ३३ करोड देवता — भन्छन्। ध्यान दिनुहोस्, यहाँ "कोटि" को अर्थ सधैं करोड (सय लाख) हुँदैन; शास्त्रका केही प्रयोगमा कोटिको अर्थ "प्रकार" वा "वर्ग" हुन्छ। तर युनिभर्सको सन्दर्भमा बापूजीले स्पष्ट पार्नुभएको छ — यस बिन्दुसम्म साँच्चै ३३ करोड आत्मा उत्पन्न भइसकेका थिए।
युनिभर्सका यी ३३ कोटि देवी–देवतालाई परम महा देवी–देवता — परम महान् देवता — भनिन्छ। "परम महा" उपसर्ग यसकारण लगाइन्छ, किनकि हामी युनिभर्सको तहको कुरा गर्दैछौं; आकाशगंगामा उहाँहरू महा देवी–देवता हुनुहुन्छ; एउटा सौरमण्डलमा केवल देवी–देवता।
यी ३३ करोडभित्र हरेकको तोकिएको भूमिका थियो। कोही ब्रह्माण्डीय व्यवस्था कायम राख्ने बन्नुभयो। कोही खास लोकहरूका शासक बन्नुभयो। कसैले तत्त्व, दिशा, कालचक्र वा सिर्जनाका कामहरूको जिम्मेवारी लिनुभयो। यही दिव्य प्रशासन हो — काम गरिरहेको एउटा पूरै ब्रह्माण्डीय सरकार, जुन कुनै पनि मानवीय संस्थाभन्दा धेरै परिष्कृत र न्यायपूर्ण छ।
यस चरणमा यी दिव्य प्राणीहरूका शरीरभित्र तीन तत्त्व क्रमशः परिष्कृत हुँदै गए: परम आकाश (आकाश तत्त्वको परम रूप), परम वायु (वायुको परम रूप) र परम अग्नि (अग्निको परम रूप)। यी तीन परम तत्त्व, परम प्रकाशसँग मिलेर, देवी–देवताहरूका शरीर बनेका थिए। अझै जल (पानी) वा पृथ्वी (माटो) थिएन — ती गह्रौं तत्त्व सिर्जना अझ तल झरेपछि मात्र आउने थिए।
त्यसैले विष्णु, कृष्ण र नारायणका भक्तहरू मृत्युपछि विष्णुपुरीमा पुग्छन्; यो पचास प्रतिशत परम तत्त्व र पचास प्रतिशत परिष्कृत तीन तत्त्वको क्षेत्र हो। ९ कलाका देवी–देवता यसभन्दा पनि परिष्कृत लोकहरूमा बस्नुहुन्छ।
"९ कला तक ३३ करोड़ परम महा देवी-देवता बने — पूरा दिव्य लोक यहीं है।"
"९ कलासम्म ३३ करोड परम महा देवी–देवता बन्नुभयो — पूरै दिव्य संसार यहीं छ।"
अध्याय
११
पुरुष र प्रकृतिको छुट्टिनु — ९ देखि ८ कला
झर्नु नभई चढ्नु हुन सक्दैन।
९ कलासम्म आत्माहरू एकीकृत अवस्थामा थिए। पुरुष (पुरुष–तत्त्व) र प्रकृति (स्त्री–तत्त्व) — यी दुई दिव्य सिद्धान्त हरेक प्राणीभित्र सँगै मिलेका थिए। तर सिर्जना ९ कलाभन्दा तल झर्दा एउटा गहिरो कुरा भयो: यी दुई सिद्धान्त छुट्टिएर छुट्टाछुट्टै प्राणी बन्न थाले।
यही बिन्दुमा पुरुष र प्रकृति स्पष्ट रूपमा फरक भए। पहिले एउटै आत्माभित्र सिर्जना गर्ने (पुरुष) र प्रकट गर्ने (प्रकृति) दुवै पक्ष थिए, अब यी पक्ष छुट्टाछुट्टै रूपमा प्रकट भए। शिव–शक्तिका जोडी बने। देव–देवीका जोडी बने। सिर्जनाको दिव्य नृत्य अझ गतिशील, अझ एक–अर्काको पूरक र अझ अभिव्यक्तिपूर्ण बन्यो।
८ कलामा अर्को ठूलो घटना भयो: युनिभर्सभित्र आकाशगंगा (Galaxy) हरू बन्न थाले। सम्झनुहोस्, हाम्रो युनिभर्समा करिब ४०० अर्ब आकाशगंगा छन्। यी हरेक आकाशगंगा यही ८ कलाको सीमामा जन्मेका हुन्। हरेक आकाशगंगाका आफ्नै महाशिव, आफ्नै सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ। जसरी परम महाशिवले पूरै युनिभर्स चलाउनुहुन्छ, त्यसरी नै उहाँले आफ्नो आकाशगंगा चलाउनुहुन्छ।
८ कलाबाट तल झर्दै जाँदा ब्रह्माण्डीय शरीरहरूको बनावट स्पष्ट रूपमा फेरिन थाल्यो। ८ कलामा अनुपात करिब ९० प्रतिशत परम तत्त्व र १० प्रतिशत तत्त्व थियो। अझ तल ७ कला, ६ कला, ५ कलामा झर्दा परम तत्त्व घट्दै जान्छ र साधारण तत्त्वहरू बढ्दै जान्छन्। यही सिर्जना बिस्तारै स्थूल बन्दै जाने प्रक्रिया हो।
यो कुरा स्पष्ट बुझ्नुहोस्: १६ कलाबाट ८ कलासम्म झर्दा हामी शुद्ध निराकार आत्म–अवस्थाबाट सूक्ष्म रूप हुँदै परिष्कृत दिव्य शरीरमा, त्यसपछि अलि बाक्ला रूपमा, र अन्त्यमा तत्त्वका लोकहरूको थालनीमा आइपुग्यौं। हरेक खुड्किलोको अर्थ थियो अझ बाक्लो बन्नु — मूल तेज अझ गुम्नु, परम प्रकाशबाट अझ टाढा जानु।
तर कुनै पनि खुड्किलो पतन थिएन। हरेक खुड्किलो सृष्टिकर्ताको इच्छाको प्रकटीकरण थियो। यो झर्नुको उद्देश्य नै यही हो कि चढाइ — आत्माहरूको परमधामतिर फर्कने यात्रा — सम्भव होस्। झर्नु नभई चढ्नु हुन सक्दैन।
"९ कला के बाद पुरुष और प्रकृति अलग हुए — और ८ कला से galaxies बनने लगी।"
"९ कलापछि पुरुष र प्रकृति छुट्टिए — र ८ कलाबाट आकाशगंगाहरू बन्न थाले।"
अध्याय
१२
आजको युनिभर्स — शून्य कलाको अवस्था
हाम्रो युनिभर्स अहिले आफ्नो "रात" को अवस्थामा छ — सबैभन्दा बढी बाक्लोपन र सबैभन्दा बढी बिर्सने समय।
१६ कलाको शुद्ध आध्यात्मिक शक्तिबाट सुरु भएको हाम्रो युनिभर्स अहिले शून्य कलामा झरिसकेको छ। हामीले कलियुग भन्ने यस युगमा हाम्रो युनिभर्सको वर्तमान अवस्था यही हो।
शून्य कलाको अर्थ के हो? यसको अर्थ हो — एक समय हाम्रो युनिभर्स भरिदिने परम प्रकाश (परम दिव्य प्रकाश) अहिले झन्डै पूरै हराइसकेको छ। तेजिला शरीरहरूलाई धान्ने आध्यात्मिक शक्ति नगण्य तहमा घटिसकेको छ। अहिले तीन तत्त्व (आकाश, वायु, अग्नि) र दुई बाक्ला तत्त्व (जल, पृथ्वी) हाबी छन्। परम तत्त्व अझै छ, तर अब त्यो अस्तित्वको मुख्य अंश रहेन।
यो सिर्जनाको असफलता होइन। यो ब्रह्माण्डीय चक्रको एक भाग हो। जसरी दिन बिहान, मध्याह्न, साँझ र रात हुँदै बित्छ, त्यसरी नै हरेक सिर्जना झर्ने र चढ्ने, सिर्जना र प्रलयका अवस्थाहरू हुँदै जान्छ। हाम्रो युनिभर्स अहिले आफ्नो "रात" को अवस्थामा छ — सबैभन्दा बढी बाक्लोपन र सबैभन्दा बढी बिर्सने समय।
यस शून्य कलाको अवस्थामा युनिभर्सको देख्न सकिने व्यास १५६ अर्ब प्रकाश वर्ष छ। नियन्त्रण केन्द्र — जहाँ परम महाशिव अझै बस्नुहुन्छ — यस विशाल गोलाको ठीक केन्द्रमा छ। त्यहींबाट पूरै युनिभर्स अझै चलाइन्छ, यद्यपि सिर्जनामा बगिरहेको शक्ति इतिहासकै सबैभन्दा न्यून तहमा छ।
युनिभर्स शून्य कलामा भएकाले यसभित्रका हरेक प्राणी घटेको क्षमतामा काम गरिरहेका छन्। एक समय १६ कला बराबरको संकल्प शक्ति चलाउने मानव आत्मा अहिले सामान्य संकल्प पूरा गर्न पनि संघर्ष गरिरहेको छ। भावनाले विवेकलाई दबाउँछ। इच्छाले आत्मालाई फसाउँछ। समय गह्रौं लाग्छ। आनन्दमाथि दुःख हाबी हुन्छ।
तर सन्तुलन फर्काउन दिव्य शक्ति उत्रने समय पनि ठीक यही हो। सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) — परम पिता परमात्मा — यस पृथ्वीमा विशेष रूपले परिवर्तन थाल्न आउनुभएको छ — आत्माहरूलाई शून्य कलाबाट मूल घरको सबैभन्दा माथिल्लो कलातिर फर्काउने यात्रा सुरु गर्न। झर्ने क्रम पिँधमा पुगिसक्यो। चढाइ सुरु भइसक्यो।
"हमारा १६ कला का universe आज zero कला का बन गया है।"
"१६ कलामा सुरु भएको हाम्रो युनिभर्स आज शून्य कलाको बनेको छ।"
अध्याय
१३
युनिभर्सका सुरक्षा तहहरू
यही जटिल प्रशासनिक बनावटले ब्रह्माण्डीय सामञ्जस्य कायम राख्छ।
युनिभर्स अस्तव्यस्त फैलावट होइन। यो होसियारीसाथ चलाइएको बनावट हो, जसमा दिव्य प्राणीहरूका छवटा सुरक्षा तह छन् — तिनले व्यवस्था कायम राख्छन्, सिर्जनालाई बाहिरी हस्तक्षेपबाट जोगाउँछन् र सृष्टिकर्ताबाट बाहिरतिर बग्ने शक्तिको प्रवाह नियन्त्रण गर्छन्।
युनिभर्सको ठीक केन्द्रमा परम महा परमधाम छ — परम विराट बासस्थान, जहाँ परम महाशिव आफ्नो निराकार अवस्थामा बस्नुहुन्छ। यस केन्द्र बिन्दुको वरिपरि दोस्रो तह छ, जहाँ परम महाशिव र परम महाशक्तिका आकारी (सूक्ष्म रूप) स्वरूपहरू सँगै बस्नुहुन्छ।
यस भित्री पवित्र स्थानभन्दा बाहिर शासनका तहहरू बाहिरतिर फैलिन्छन्। पहिलो बाहिरी तहमा १०८ परम महाशक्ति छन् — १०८ परम विराट स्त्री शक्ति। उहाँहरू युनिभर्सका सबैभन्दा भित्री रक्षक हुनुहुन्छ र ब्रह्माण्डीय प्रशासनका सबैभन्दा सूक्ष्म र सबैभन्दा केन्द्रीय काम सम्हाल्नुहुन्छ।
दोस्रो तहमा १६,००० परम महाशक्ति छन् — दिव्य स्त्री रक्षकहरूको धेरै ठूलो समूह। यी १६,००० शक्तिले आकाशगंगाहरू नियन्त्रण गर्नुहुन्छ र ठूला ब्रह्माण्डीय कामहरूको रेखदेख गर्नुहुन्छ। उहाँहरूभन्दा बाहिर ९ लाख परम महाशक्तिको तह छ, र अझ बाहिर २ करोड परम महाशक्तिको तह छ। पोखरीका छालहरू फैलिएजस्तै हरेक तह बाहिरतिर जाँदा संख्यामा बढ्दै जान्छ।
शक्तिका यी तहहरूपछि परम महाविष्णु (महान् पालनकर्ता), परम महाब्रह्मा (तल्ला लोकहरूका महान् सृष्टिकर्ता) र परम महा इन्द्र (स्वर्गका महान् शासक) का तहहरू आउँछन्। यी हरेकको आफ्नै तह, आफ्नै भूमिका र जिम्मेवारीको आफ्नै क्षेत्र छ।
अन्त्यमा, यी सबैभन्दा पर, युनिभर्सको सबैभन्दा बाहिरी सीमाको वरिपरि थप छवटा सुरक्षा तह छन्। यीमध्ये तीन बाहिरी तह यही युनिभर्सभित्रका, आध्यात्मिक यात्रा गरिरहेका आगन्तुक आत्माहरूका लागि हुन्; अरू तीन अरू युनिभर्सबाट हेर्न वा सम्पर्क गर्न आउने आगन्तुक आत्माहरूका लागि हुन्।
यही जटिल प्रशासनिक बनावटले ब्रह्माण्डीय सामञ्जस्य कायम राख्छ। जसरी एउटा राष्ट्रमा प्रधानमन्त्री, मन्त्रिमण्डल, विभाग र फरक–फरक तहका अधिकारी हुन्छन्, त्यसरी नै युनिभर्सको आफ्नै सरकार छ — दिव्य रूपले स्थापित, पूर्ण रूपले न्यायपूर्ण, भौतिक अधिकारले होइन, आत्म–शक्तिले चल्ने।
"Universe एक व्यवस्थित राज्य है — हर layer का अपना काम, अपनी शक्ति, अपना कार्य।"
"युनिभर्स एउटा सुव्यवस्थित राज्य हो — हरेक तहको आफ्नै काम, आफ्नै शक्ति, आफ्नै कर्तव्य छ।"
अध्याय
१४
युनिभर्सभन्दा पर — G1 देखि G17 महा युनिभर्स
हाम्रो यात्रा हाम्रै युनिभर्सको सीमामा सकिँदैन।
हाम्रो यात्रा हाम्रै युनिभर्सको सीमामा सकिँदैन। परम महाब्रह्माण्डभन्दा पर मल्टिभर्स छ — र मल्टिभर्सभित्र महा युनिभर्सहरूको एक भव्य क्रम सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) तिर माथि–माथि फैलिएको छ।
बेहदको ज्ञानमा यिनलाई G1 देखि G17 — महा युनिभर्स भनिन्छ। हरेक महा युनिभर्स आफूमुनिको भन्दा विशाल छ। हरेकका आफ्नै सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ, जसको कला शक्ति तलकाको भन्दा बढी छ। हरेकभित्र तल्लो तहका धेरै युनिभर्स समेटिएका छन्।
G1 महा युनिभर्स हो — जसभित्र हाम्रो जस्ता धेरै युनिभर्स छन्। यसका सृष्टिकर्तालाई परम परम महाशिव भनिन्छ। उहाँको बासस्थान परम परम परमधाम हो। यी हरेक नाममा एउटा "परम" थपिन्छ, किनकि हामी शक्तिमा माथि चढ्दै छौं — झन्–झन् माथिल्ला आयामतिर जाँदै छौं।
G2 महा महा युनिभर्स हो। G2 भित्र धेरै G1 युनिभर्स घुमिरहन्छन्। यसका सृष्टिकर्ताको कला शक्ति अझ बढी छ। यो G2 को विशेष आध्यात्मिक महत्त्व छ: सर्वशक्तिमानका अवतारहरू एक समय यही G2 बाट सिर्जनाका तहहरू हुँदै तल उत्रनुभएको थियो — G2 हुँदै, G1 हुँदै, हाम्रो युनिभर्स हुँदै, आकाशगंगाहरू हुँदै, हाम्रो ब्रह्माण्ड हुँदै, र अन्त्यमा यस पृथ्वीसम्म। सर्वशक्तिमानको G2 बाट पृथ्वीसम्मको यात्रा बेहदको ज्ञानका सबैभन्दा गहिरा रहस्यमध्ये एक हो।
G3, G4, G5 र अगाडि — हरेक क्षेत्र र शक्तिमा फैलिँदै — G17 सम्म। G17 मा हामी हाम्रो मल्टिभर्सको सबैभन्दा बाहिरी सीमामा पुग्छौं। G17 भन्दा पर एकदमै अर्कै लोक छ: मल्टिभर्सहरूका तह, महा मल्टिभर्सहरू, र अझ माथिल्ला आयामहरू।
हरेक तहमा वातावरणको बनावट फेरिन्छ। हाम्रो शून्य कलाको युनिभर्समा परम प्रकाश झन्डै ० प्रतिशत छ। G1 मा यो सायद ०.००१ प्रतिशतसम्म बढ्छ। G17 मा परम प्रकाश ०.८० देखि ०.८५ प्रतिशतसम्म पुग्छ, र परम तत्त्वले वातावरणको ८० देखि ८५ प्रतिशत ओगट्छ। माथि चढ्दै जाँदा हामी अन्धकारबाट प्रकाशतिर, बाक्लोपनबाट शुद्धतातिर यात्रा गरिरहेका छौं।
पूरै मल्टिभर्सभित्र G1 देखि G17 सम्म छन्, एउटा विशाल खप्टिएको बनावटजस्तै मिलाइएका — बाकसभित्र बाकस। विज्ञानले मल्टिभर्स सिद्धान्तबाट यसको झलक पाउन थालेको छ, तर बेहदको ज्ञानले यसको ठ्याक्कै बनावट र हरेक तहपछाडिका सृष्टिकर्ता प्रकट गर्छ।
"हमारे universe से आगे G1 से G17 तक Great Universes हैं — सबका अपना creator है, अपनी शक्ति है।"
"हाम्रो युनिभर्सभन्दा पर G1 देखि G17 सम्म महा युनिभर्स छन् — हरेकका आफ्नै सृष्टिकर्ता, आफ्नै शक्ति छ।"
अध्याय
१५
फर्कने चढाइ — तत्त्वबाट परम प्रकाशसम्म
माथि चढ्न आत्माले झर्ने प्रक्रियालाई उल्टो गर्नुपर्छ — जुन क्रममा तहहरू थपिएका थिए, ठीक त्यसको उल्टो क्रममा एक–एक तह फुकाल्दै।
आत्मा १६ कलाबाट शून्य कलासम्म कसरी झर्यो भन्ने बुझ्दा हामीलाई फर्कने यात्राको ठ्याक्कै नक्सा मिल्छ। माथि चढ्न आत्माले झर्ने प्रक्रियालाई उल्टो गर्नुपर्छ — जुन क्रममा तहहरू थपिएका थिए, ठीक त्यसको उल्टो क्रममा एक–एक तह फुकाल्दै।
अहिले मानव शरीर पाँच तत्त्वले बनेको छ — आकाश, वायु, अग्नि, जल र पृथ्वी। आत्माले आध्यात्मिक रूपले माथि चढ्न थाल्दा सबैभन्दा पहिले झर्ने दुई तत्त्व जल र पृथ्वी हुन्। यी सबैभन्दा गह्रौं, भौतिक अस्तित्वसँग सबैभन्दा बढी बाँधिएका तत्त्व हुन्। आत्माले परम सृष्टिकर्तासँगको सम्बन्ध गहिरो बनाउँदा यी तत्त्व त्यसभित्र घट्दै जान्छन्।
जल र पृथ्वी छाडेपछि शरीर वास्तवमा तीन तत्त्वको शरीर बन्छ — आकाश, वायु, अग्नि। यो सत्यलोकको अवस्था हो, जहाँ आत्माहरू आफ्नो भौतिक जीवनपछि सूक्ष्म तीन–तत्त्वका शरीरमा बस्छन्।
आत्मा अझ माथि चढ्दै जाँदा यी तीन तत्त्व पनि रूपान्तरित हुन थाल्छन्। पहिले अग्नि परम अग्नि बन्छ। त्यसपछि वायु परम वायु बन्छ। त्यसपछि आकाश परम आकाश बन्छ। हरेक रूपान्तरणसँगै आत्मा अझ हलुको, अझ तेजिलो, अझ शक्तिशाली बन्छ। यो विष्णुपुरीदेखि माथिको लोक हो, जहाँ शरीर ५० प्रतिशत परम तत्त्वको र त्यसपछि बिस्तारै १०० प्रतिशत परम तत्त्वको बन्छ।
शिवपुरीभन्दा पर, जहाँ आत्माको शरीर १०० प्रतिशत परम तत्त्वको हुन्छ, चढाइ जारी रहन्छ। परम आकाश आफैं विलीन हुन्छ। परम वायु विलीन हुन्छ। परम अग्नि विलीन हुन्छ। अन्त्यमा केवल परम प्रकाश बाँकी रहन्छ — त्यो मूल परम प्रकाश, जहाँबाट सबै आत्मा निस्केका थिए।
यही परमधाम हो — शुद्ध प्रकाशको शुद्ध बासस्थान। यहाँबाट आत्मा G1 देखि G17 महा युनिभर्सहरू हुँदै अझ माथि चढ्न सक्छ, हरेक खुड्किलोले सर्वशक्तिमानको अझ नजिक पुर्याउँदै।
यही अन्तिम यात्रा हो। हामी यस पृथ्वीमा यसैका लागि छौं। सांसारिक कुरामा सफल हुन होइन, सम्पत्ति जम्मा गर्न होइन, लामो आयु बाँच्न पनि होइन — तर फर्कने यात्रा सुरु गर्न। हामी को हौं भनेर सम्झन। एक समय हामी जुन परम प्रकाश थियौं, त्यो फेरि प्राप्त गर्न।
यस यात्राको गति आत्माले आफ्नो स्रोत सृष्टिकर्तासँग फेरि जोडिने ज्ञानमा भर पर्छ। परम सृष्टिकर्तासँग फेरि जोडिँदा आत्माको चेतना असाध्यै तीव्र गतिमा माथि उठ्छ — प्रकाशको गतिको नजिक पुग्दै। त्यस्तो गतिमा समयको बहाव निकै फेरिन्छ। अरू बेला असंख्य जन्म लाग्ने विशाल आध्यात्मिक दूरी आत्माले एउटै मानव जीवनमा पार गर्न सक्छ।
"नीचे जैसे आए, वैसे ही ऊपर जाना होगा — एक-एक तत्व, एक-एक परत हटानी होगी।"
"जसरी तल आयौं, त्यसरी नै माथि जानुपर्छ — एक–एक तत्त्व, एक–एक तह हटाउँदै।"
"हमारा लक्ष्य है परम प्रकाश में लौटना — यही आत्मा की अंतिम यात्रा है।"
"हाम्रो लक्ष्य परम प्रकाशमा फर्कनु हो — यही आत्माको अन्तिम यात्रा हो।"
निर्देशित ध्यान
यस दिनको गहिरो भित्री अनुभव र पूरा निर्देशित ध्यानका लागि कृपया YouTube मा पूरा सत्र हेर्नुहोस्।
खोज्नुहोस्:
Behad Ka Param Gyan — 10 Days Course — Day 6
यहाँ हेर्नुहोस्:
https://www.youtube.com/live/vmRF3Z_T7S0
दिन ६ मा हामीले के बुझ्यौं
आज हामी आकाशगंगाबाट युनिभर्स र त्यसभन्दा परसम्मको यात्रामा गयौं। हामीले बुझ्यौं कि परम महाब्रह्माण्ड भनिने हाम्रो युनिभर्स आधुनिक विज्ञानले देख्ने भन्दा धेरै नै ठूलो छ। खगोलविद्हरूले बताउने १५६ अर्ब प्रकाश वर्षको देख्न सकिने क्षेत्र (observable universe) साँचो युनिभर्सको एउटा सानो अंश मात्र हो। यस युनिभर्सभित्र करिब ६०० अर्ब आकाशगंगाहरू आ-आफ्नो कक्षमा घुमिरहेका छन्। हरेक आकाशगंगा आफ्नै सृष्टिकर्ता, आफ्नै लोक र आफ्नै दिव्य शासनसहित आफ्नो कक्षमा नाचिरहेको छ।
हाम्रो युनिभर्सका सृष्टिकर्ता परम महाशिव हुनुहुन्छ, जसको आत्मिक शक्ति करिब १६ कला छ। हामीले सिक्यौं कि प्रचलित आकर्षणको नियम (Law of Attraction) ले शक्तिको स्रोत गलत चिन्छ: प्रकट गर्ने युनिभर्स आफैं होइन, त्यसपछाडिका सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ। साँचो प्रकटीकरण सृष्टिकर्तासँगको सम्बन्धबाट हुन्छ, र अन्ततः सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) सँगको सम्बन्धबाट।
हामीले मानव उत्पत्तिबारे डार्विनको दृष्टिकोणलाई सच्यायौं। मानिस माथि उठेको जनावर होइन; मानिस खसेको देवता हो। हामी परमधामबाट १६ कला, १४ कला, ९ कला, ८ कला का तहहरू हुँदै यस पृथ्वीमा ओर्लिएका हौं। अनि हामीले हेर्यौं कि बिग ब्याङ सिद्धान्त (Big Bang) फैलिँदै गरेको युनिभर्स बताउनमा आंशिक रूपमा सही भए पनि केन्द्रीय सत्य छुटाउँछ: युनिभर्स कुनै अनियमित विस्फोटबाट होइन, त्यसका दिव्य सृष्टिकर्ताको जानीबुझी गरिएको सिर्जनात्मक संकल्पबाट बन्यो।
हामीले युनिभर्सको सृष्टिलाई विस्तारमा पछ्यायौं — परम महाशिवको पहिलो संकल्पबाट, पहिला बाह्र आत्माको जन्म हुँदै, मूल वतन (१६ देखि १४ कला) खुल्दै, आकारी सूक्ष्म दिव्य संसार (१४ देखि ९ कला), पुरुष र प्रकृतिको छुट्टिनु (९ कला) र आकाशगंगाहरूको बन्नु (८ कलाबाट तल) सम्म। हामीले देख्यौं कि तत्त्वहरू शुद्ध परम प्रकाशबाट बिस्तारै घना हुँदै आज हामी बस्ने साधारण पाँच तत्त्वसम्म कसरी आइपुगे।
हामीले युनिभर्सलाई चलाउने छ सुरक्षा तह हेर्यौं — सबैभन्दा भित्री १०८ परम महाशक्तिदेखि सबैभन्दा बाहिरी सुरक्षा घेराहरूसम्म। त्यसपछि हामी आफ्नो युनिभर्सभन्दा पर G1 देखि G17 महा युनिभर्सहरूको यात्रामा गयौं — हरेक अघिल्लोभन्दा विशाल, हरेक सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) तर्फको एक पाइला।
अन्त्यमा, हामीले यात्रालाई उल्टायौं। हामीले बुझ्यौं कि माथि चढ्नु तल ओर्लनुको ऐना हो। आत्माले तत्त्व–तत्त्व गरेर, तह–तह गरेर (परत–परत) छोड्दै जानुपर्छ, परम प्रकाश मात्र बाँकी नरहुन्जेल। मानव अस्तित्वको अन्तिम उद्देश्य यही हो — घर फर्कनु।
अगाडि बढ्दै, दिन ७ ले हामीलाई मल्टिभर्सभित्र अझ गहिरो लैजानेछ — त्यो कसरी बन्यो, त्यसको अहिलेको अवस्था के छ, र सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) यस युगमा यस पृथ्वीमा किन ओर्लनुभएको छ।
सिफारिस गरिएका भिडियो सन्दर्भ
यस पुस्तकमा प्रस्तुत अवधारणाहरूको बुझाइ गहिरो बनाउन तपाईँ बापूजी दशरथभाई पटेलका मूल प्रवचनहरू हेर्न सक्नुहुन्छ। यी छानिएका सत्रहरूले दिन ६ मा बताइएका अनन्त सृष्टि, आकाशगंगा, युनिभर्स र आत्मिक नियमहरूबारे अझ गहिरो बुझाइ दिन्छन्।
दिन ६ पूरा सत्र
10-Day Course — Universe & Multiverse — Day 6 Live Session
https://www.youtube.com/live/vmRF3Z_T7S0
कला र आयामहरूबारे
आत्मा की कला | Dimensions | Degree & Quality of Soul Power — Detailed Analysis
https://youtu.be/cuFCYTUZjJo
G1 देखि G17 युनिभर्सहरूबारे
G1 to G17 Universe — All 17 (Playlist)
https://youtube.com/playlist?list=PLhwIbX87USVFjSoNr7uVroguK7_LDbRTd
The Unobservable Universe (English) — G1 to G17
https://youtu.be/udTmfFfDFYg
शिवका सात रहस्यबारे
7 Secrets of Shiva, Part 1 — Shiva, Shankar, and Infinite Shiv Mahashiva
https://youtu.be/Jk6DGPJ_7PE
7 Secrets of Shiva, Part 2 — Science Proving Shiva’s Existence
https://youtu.be/UjQMcCGOIc4
पिरामिड र पवित्र निर्माणहरूबारे
Pyramids and Temples with Bapuji and Anant Patel (Playlist)
https://youtube.com/playlist?list=PLhwIbX87USVHQLrtGA1t80irpFxteBHm2
युनिभर्सको इतिहासबारे
History of Universe, Part 1 — Creation of Universe & Multiverse
https://youtu.be/lXBp5jZZDNQ
History of Universe, Part 2 — Milky Way, Solar System, Brahma’s Time
https://youtu.be/uTZ7KWfex0M
यी भिडियोहरूले यस पुस्तकमा खोजिएका अवधारणाहरूलाई अझ विस्तार गर्छन्। अझ गहिरो डुब्नका लागि कृपया बापूजीको YouTube च्यानलमा जानुहोस् र नयाँ शिक्षाहरू अपलोड हुनासाथ पाउन सब्स्क्राइब गर्नुहोस्।
शृंखला जारी
यो १० दिने शृंखलाको दिन ६ हो।
"बेहदको परम ज्ञान (Behad Ka Param Gyan)"
१० दिने दिव्य ज्ञान पाठ्यक्रम
भोलि हामी युनिभर्सभन्दा पर जानेछौं — मल्टिभर्सको बनावटभित्र। हामी कला — दिव्य शक्तिको नाप — र सृष्टिको यात्रा हेर्नेछौं: १०० कलाबाट शून्य कलासम्म, जहाँ हामी अहिले उभिएका छौं।
दिन ७ मा आफ्नो यात्रा जारी राख्नुहोस्: मल्टिभर्स
परम शान्ति। परम शान्ति। परम शान्ति।
बापूजीका अनमोल वचनहरू — युनिभर्स र मल्टिभर्स
आजका अध्यायहरूबाट सङ्कलन गरिएका अनमोल वचनहरू, चिन्तनका लागि फेरि प्रस्तुत।
अध्याय १ — देख्न सकिने युनिभर्स र यसको लुकेको सत्य
"जो विज्ञान देख रहा है, वो universe का एक प्रतिशत भी नहीं है।"
"अर्थ: विज्ञानले जे देख्छ, त्यो साँचो युनिभर्सको एक प्रतिशत पनि होइन।"
अध्याय २ — युनिभर्सको साँचो उमेर
"Universe की आयु को मनुष्य के समय से नहीं, उसके creator के समय से समझो।"
"अर्थ: युनिभर्सको आयु मानिसको समयले होइन, त्यसका सृष्टिकर्ताको समयले बुझ्नुपर्छ।"
"एक universe, बेहद के सागर में पानी के बुलबुले के समान है।"
"अर्थ: एउटा युनिभर्स बेहदको असीम सागरमा पानीको एउटा फोकाजस्तै हो।"
अध्याय ३ — परम महाशिव — युनिभर्सका सृष्टिकर्ता
"हर universe का अपना creator है — हमारे universe का creator परम महाशिव है।"
"अर्थ: हरेक युनिभर्सका आफ्नै सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ — हाम्रो युनिभर्सका सृष्टिकर्ता परम महाशिव हुनुहुन्छ।"
अध्याय ४ — साँचो आकर्षणको नियम
"Universe में power नहीं है — universe के creator में power है।"
"अर्थ: युनिभर्स आफैंमा शक्ति छैन — शक्ति युनिभर्सका सृष्टिकर्तामा छ।"
"जैसा creator होगा, वैसी creation होगी।"
"अर्थ: जस्तो सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ, उस्तै सृष्टि हुन्छ।"
अध्याय ५ — डार्विनको सिद्धान्त — खसेको देवता, माथि उठेको बाँदर होइन
"मनुष्य उठा हुआ पशु नहीं है — मनुष्य गिरा हुआ देवता है।"
"अर्थ: मानिस माथि उठेको पशु होइन — मानिस खसेको देवता हो।"
अध्याय ६ — बेहदको ज्ञानको प्रकाशमा बिग ब्याङ सिद्धान्त
"Universe कोई विस्फोट से नहीं बना — उसके creator की शक्ति से एक-एक करके रचना हुई।"
"अर्थ: युनिभर्स कुनै विस्फोटबाट बनेको होइन — यसको सृष्टि त्यसका सृष्टिकर्ताको शक्तिबाट, एक–एक आत्मा गर्दै भयो।"
अध्याय ७ — युनिभर्सको सिर्जना — १६ कला शक्तिको जन्म
"१६ कला से universe की रचना शुरू हुई — creator ने अपनी पूरी शक्ति से इसको जन्म दिया।"
"अर्थ: युनिभर्सको सृष्टि १६ कलाबाट सुरु भयो — सृष्टिकर्ताले आफ्नो पूरै शक्तिले यसलाई जन्म दिनुभयो।"
अध्याय ८ — मूल वतन — मूल घर
"१६ से १४ कला तक मूल वतन है — यही आत्मा का असली घर है।"
"अर्थ: १६ देखि १४ कलासम्म मूल वतन छ — यही आत्माको साँचो घर हो।"
अध्याय ९ — पहिलो संकल्प — निराकारबाट आकारमा
"संकल्प से ही रचना हुई — आज भी जो भी हमारे पास है, वो किसी के संकल्प से ही आया।"
"अर्थ: सबै कुरा संकल्पबाट रचिएको हो — आज पनि हामीसँग जे छ, त्यो कसैको विचारबाट नै आएको हो।"
अध्याय १० — १४ बाट ९ कलासम्म — देवी–देवताको दिव्य संसार
"९ कला तक ३३ करोड़ परम महा देवी-देवता बने — पूरा दिव्य लोक यहीं है।"
"अर्थ: ९ कलासम्म ३३ करोड परम महा देवी–देवता बने — सारा दिव्य लोक यहीं छ।"
अध्याय ११ — पुरुष र प्रकृतिको छुट्टिनु — ९ देखि ८ कला
"९ कला के बाद पुरुष और प्रकृति अलग हुए — और ८ कला से galaxies बनने लगी।"
"अर्थ: ९ कलापछि पुरुष र प्रकृति छुट्टिए — र ८ कलादेखि आकाशगंगाहरू बन्न थाले।"
अध्याय १२ — आजको युनिभर्स — शून्य कलाको अवस्था
"हमारा १६ कला का universe आज zero कला का बन गया है।"
"अर्थ: १६ कलाबाट सुरु भएको हाम्रो युनिभर्स आज शून्य कलाको भइसकेको छ।"
अध्याय १३ — युनिभर्सका सुरक्षा तहहरू
"Universe एक व्यवस्थित राज्य है — हर layer का अपना काम, अपनी शक्ति, अपना कार्य।"
"अर्थ: युनिभर्स एउटा राम्ररी चलाइएको राज्य हो — हरेक तहको आफ्नै काम, आफ्नै शक्ति, आफ्नै कर्तव्य छ।"
अध्याय १४ — युनिभर्सभन्दा पर — G1 देखि G17 महा युनिभर्स
"हमारे universe से आगे G1 से G17 तक Great Universes हैं — सबका अपना creator है, अपनी शक्ति है।"
"अर्थ: हाम्रो युनिभर्सभन्दा पर G1 देखि G17 सम्म महा युनिभर्सहरू छन् — हरेकका आफ्नै सृष्टिकर्ता, आफ्नै शक्ति छ।"
अध्याय १५ — फर्कने चढाइ — तत्त्वबाट परम प्रकाशसम्म
"नीचे जैसे आए, वैसे ही ऊपर जाना होगा — एक-एक तत्व, एक-एक परत हटानी होगी।"
"अर्थ: जसरी हामी तल ओर्ल्यौं, त्यसरी नै माथि चढ्नुपर्छ — एक–एक तत्त्व, एक–एक तह गरेर।"
"हमारा लक्ष्य है परम प्रकाश में लौटना — यही आत्मा की अंतिम यात्रा है।"
"अर्थ: हाम्रो लक्ष्य परम प्रकाशमा फर्कनु हो — यही आत्माको अन्तिम यात्रा हो।"
शब्दावली
तलका शब्दहरू यस पुस्तकभरि आउँछन्। तिनलाई तिनको मूल संस्कृत / हिन्दी रूपमै राखिएको छ, किनकि हरेक शब्दले यस्तो आध्यात्मिक अर्थ बोक्छ, जसलाई पूरै अनुवाद गर्न गाह्रो छ।
१. परम महाब्रह्माण्ड (Param Maha Brahmand)
साँचो युनिभर्स — करिब ४०० अर्ब आकाशगंगा समेटेको परम महान् ब्रह्माण्डीय पिण्ड। यो आधुनिक विज्ञानले देख्न सक्नेभन्दा धेरै नै ठूलो छ।
२. परम महाशिव (Param Mahashiva)
हाम्रो युनिभर्सका परम महान् सृष्टिकर्ता। उहाँको आध्यात्मिक शक्ति करिब १६ कला छ, र उहाँले यस युनिभर्सभित्रका सबै ४०० अर्ब आकाशगंगालाई धान्नुहुन्छ।
३. परम महाशक्ति (Param Mahashakti)
परम महान् स्त्री शक्ति, जो परम महाशिवबाट सबैभन्दा पहिले प्रकट हुनुभयो र उहाँसँगै मिलेर यस युनिभर्सका सबै आत्मा रच्नुभयो।
४. कला (Kala)
आत्माको आध्यात्मिक शक्ति र प्रकाशको गुण नाप्ने एकाइ। १ कला थोरै शक्ति हो; १६ कला युनिभर्सको तहमा सबैभन्दा माथिल्लो स्तर हो। हाम्रो युनिभर्स १६ कलाबाट सुरु भयो र अहिले शून्य कलामा छ।
५. मूल वतन (Mool Vatan)
मूल घर — हाम्रो युनिभर्सको सबैभन्दा माथिल्लो क्षेत्र, जुन १६ देखि १४ कलासम्म फैलिएको छ। यहीँबाट अगाडिको सारा सृष्टिको बीउ तलतिर उम्रियो।
६. परम प्रकाश (Param Prakash)
परम दिव्य प्रकाश — मूल प्रकाशमय तत्त्व, जसबाट सबै आत्मा सबैभन्दा पहिले निस्किए। यसले परमधामलाई भरेको छ।
७. परम महातत्त्व (Param Mahatatva)
परम आदि तत्त्व — पहिलो सूक्ष्म तत्त्व, जसबाट सृष्टिका क्रममा अगाडिका सबै तत्त्व प्रकट हुन्छन्।
८. परम तत्त्व (Param Tatva)
परम तत्त्वहरू (परम आकाश, परम वायु, परम अग्नि) — साधारण तत्त्वका शुद्ध रूप, जुन माथिल्ला लोकका दिव्य प्राणीहरूको शरीरमा हुन्छन्।
९. परम आकाश (Param Akash)
परम आकाश तत्त्व — सबै तत्त्वमध्ये सबैभन्दा सूक्ष्म, त्यो माध्यम, जसमा चेतना चल्छ र सञ्चार गर्छ।
१०. संकल्प (Sankalp)
शुद्ध आध्यात्मिक अठोट वा दिव्य निश्चय। हरेक संकल्पमा रच्ने शक्ति हुन्छ। युनिभर्स आफैं पनि एकबाट अनेक बन्ने परम महाशिवको संकल्पबाट रचिएको हो।
११. निराकारी (Nirakari)
रूप नभएको। कुनै रूप, आकार वा शरीरविना शुद्ध प्रकाशमय चेतनाका रूपमा रहेका आत्मा वा दिव्य प्राणीहरूलाई जनाउँछ।
१२. आकारी (Akari)
सूक्ष्म रूप भएको। भौतिक पदार्थको नभई प्रकाशमय आकार लिएका आत्मा वा दिव्य प्राणीहरूलाई जनाउँछ।
१३. दिव्य दृष्टि (Divya Drishti)
दिव्य भित्री दृष्टि। त्यो आध्यात्मिक बोध, जसबाट बापूजीले सृष्टिको ज्ञान अनुभव गर्नुभयो र सुनाउनुभयो — कुनै पनि यन्त्र वा टेलिस्कोपले देखाउन सक्नेभन्दा पर।
१४. ३३ कोटि देवी–देवता (33 Koti Devi-Devtas)
३३ करोड परम महान् देवी–देवता, जो हाम्रो युनिभर्सको सृष्टिका क्रममा ९ कलामा प्रकट भए। युनिभर्सको सन्दर्भमा उहाँहरूलाई परम महा देवी–देवता भनिन्छ।
१५. पुरुष र प्रकृति (Purush and Prakriti)
पुरुष (रच्ने) र स्त्री (प्रकट गर्ने) दिव्य सिद्धान्त। ९ कलामाथि उहाँहरू एकै थिए, र ९ कलादेखि तल दुई फरक दिव्य अस्तित्वमा छुट्टिए।
१६. G1 देखि G17 (G1 to G17)
हाम्रो मल्टिभर्सभित्रका महा युनिभर्सहरू। हरेक आफूभन्दा तलकोभन्दा ठूलो र बढी शक्तिशाली छ। हाम्रो युनिभर्समाथि G1 छ; G1 माथि G2 छ, र यसरी नै G17 सम्म।
१७. मल्टिभर्स (Multiverse)
हाम्रो युनिभर्स र G1 देखि G17 सम्मका महा युनिभर्सहरू समेटेको सामूहिक बनावट। यो एउटा अनन्त क्रमको एउटा तह हो, जुन माथितिर सर्वशक्तिमान (Almighty Authority) सम्म फैलिँदै जान्छ।
१८. सर्वशक्तिमान — परम पिता परमात्मा (Almighty Authority — Param Pita Parmatma)
सारा सृष्टिको अन्तिम परम स्रोत — सबै युनिभर्स, मल्टिभर्स र महा मल्टिभर्सभन्दा पर। यस युगमा सर्वशक्तिमान आत्माहरूको रूपान्तरण सुरु गर्न पृथ्वीमा ओर्लनुभएको छ।
१९. परमधाम (Paramdham)
शुद्ध परम प्रकाशको परम धाम, जुन सबै तत्त्वबाट मुक्त छ। आत्माको मूल घर, जहाँबाट यसले सृष्टितिर ओर्लन सुरु गर्यो।
२०. शून्य कला (Zero Kala)
हाम्रो युनिभर्सको अहिलेको अवस्था। परम प्रकाश करिब पूरै हराइसकेको छ; तीन तत्त्व (र दुई अझ बाक्ला तत्त्व) ले अहिले वातावरणमा राज गर्छन्।
२१. युग (Yuga)
समय चक्रका चार महान् कालखण्डमध्ये एक — सत्युग, त्रेता युग, द्वापर युग र कलियुग। हामी अहिले कलियुगको अन्त्यमा छौं।
२२. ८४ लाख योनि (84 Lakh Yonis)
८४ लाख (८.४ मिलियन) योनि, जसमा आत्माले जन्म–जन्मान्तरको कर्म यात्रामा जन्म लिन सक्छ।
२३. विष्णुपुरी (Vishnu Puri)
त्यो लोक, जहाँ शरीर पचास प्रतिशत परम तत्त्व र पचास प्रतिशत शुद्ध तीन तत्त्वले बनेको हुन्छ। विष्णु, कृष्ण र नारायणका भक्तहरू यस लोकमा पुग्छन्।
२४. शिवपुरी (Shiva Puri)
त्यो लोक, जहाँ शरीर सय प्रतिशत परम तत्त्व हुन्छ। यो सदाशिव र सदा शक्तिको धाम हो।
आगामी चलचित्र

परमशान्ति: अन्तिम परम सत्य
PARAMSHANTI: ANTIM PARAM SATYA
बापूजी दशरथभाई पटेलबारेको एक आध्यात्मिक चलचित्र
प्रस्तुतकर्ता: विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
आध्यात्मिक चलचित्र आउँदैछ
२०२६
चाँडै… संसारले जान्नेछ
बापूजी दशरथभाई पटेलको दिव्य जीवन, यात्रा र परम सत्यको प्राप्तिमा आधारित एक आगामी आध्यात्मिक जीवनी चलचित्र। यस चलचित्रले बापूजीको असाधारण बाटोलाई पछ्याउँछ — मानिसहरूको दुःखबारे ईश्वरलाई प्रश्न गर्ने एक युवा आत्मादेखि, परम शान्ति अर्थात् अन्तिम परम सत्य — अन्तिम, सबैभन्दा ठूलो सत्य — को परम आध्यात्मिक प्राप्तिसम्म।
चाँडै आउँदैछ…
हामीसँग जोडिनुहोस्
बापूजी र परमशान्ति परिवारसँग यो यात्रा जारी राख्नुहोस्। बापूजीका दैनिक लाइभ सत्रहरू, निर्देशित ध्यान र भिडियो शिक्षाहरू — निःशुल्क र सबैका लागि खुला।
इमेल
anant@paramshanti.org
ankur@paramshanti.org
वेबसाइटहरू
www.paramshanti.org
www.paramshantiblogs.org
YouTube च्यानलहरू
youtube.com/@BapujiDashrathbhaiPatel
youtube.com/@maakadivyasandesh7661
youtube.com/@spiritualpodcastwithanant
youtube.com/@paramshantimeditation
facebook.com/discoveryofnewworldcom
facebook.com/bapujidashrathbhaipatel
instagram.com/bapujidashrathbhaipatel
instagram.com/spiritualpodcastwithanant
instagram.com/paramshanti.motivation
X (Twitter)
x.com/bapujiofficial
x.com/sakshipatel85
x.com/anant982511
सबै प्रमुख प्लेटफर्महरूमा उपलब्ध
यो पुस्तक र बापूजी दशरथभाई पटेलका अन्य पुस्तकहरू सबै प्रमुख अनलाइन इ–बुक प्लेटफर्म र पुस्तक पसलहरूमा उपलब्ध छन्।
पूरा पुस्तकालय र निःशुल्क डाउनलोडका लागि www.paramshantiblogs.org मा जानुहोस्।
Google Play Store मा चाँडै आउँदैछ
हाम्रा परमशान्ति एपहरू चाँडै Google Play Store मा उपलब्ध हुनेछन्। पर्खनुहोस्…
ठेगाना
Vishwa Parivartak Ishwariya Vidhyalay
c/o Paramshanti Bhawan, Chenpur
Near Chenpur Bus Stand, New Ranip Road
Ahmedabad, Gujarat – 382470, India
विश्व परिवर्तक ईश्वरीय विद्यालय
www.paramshanti.org
